Namibya dan Bostwana\u2019ya giri\u015fimiz, biraz uzun ama d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden kolay oldu. Pasaport kuyru\u011funda ilk g\u00f6z\u00fcme \u00e7arpan \u015fey, duvardaki sat\u0131l\u0131k araba ilan\u0131 ile bankonun \u00fczerinde duran \u201csuggestion box\u201d, \u00f6neri kutusu oldu. Bir taraftan radyo a\u00e7\u0131k m\u00fczik \u00e7al\u0131yor, akl\u0131ma geldi, kutuya yazay\u0131m diye resmi yerlerde radyo olmaz diye, bo\u015f ver, hani m\u00fczik de g\u00fczel geldi. \u0130nsanlar m\u00fczi\u011fin ritminde. Neden olmas\u0131n, belki de kal\u0131plardan kurtulmak gerekir. S\u0131k duydu\u011fumuz bir \u015fey buralarda, TIA, \u201cthis is Afrika\u201d. Biraz s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fey olsa, TIA, yani buras\u0131 Afrika, takma kafan\u0131 gibisinden.
\n
\n\u0130lk noktam\u0131z, Unesco D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde olan Tsodilo harabeleri.<\/p>\n
Tsodilo harabeleri, yakla\u015f\u0131k 10 km. karelik bir alana yay\u0131lm\u0131\u015f olan binlerce kaya \u00fczerindeki resim ve \u015fekiller, 100.000 y\u0131l kadar \u00f6nceleri buralarda ya\u015fanm\u0131\u015f hayatlar\u0131n hikayelerini anlat\u0131yor. Asl\u0131nda bu yaz\u0131tlar birka\u00e7 da\u011f veya kaya \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f ancak ge\u00e7en zaman i\u00e7erisinde deprem gibi yer hareketleri ile par\u00e7alanarak geni\u015f bir alana yay\u0131lm\u0131\u015flar. Baz\u0131lar\u0131 deveku\u015fu kan\u0131 ve yumurtas\u0131 ile yap\u0131lm\u0131\u015f bu yaz\u0131tlar bu g\u00fcne kadar silinmeden gelmi\u015f ve bizde bu sayede o d\u00f6nemlerde bu vatanda\u015flar ne yapar, ne yer, ne i\u00e7er, neyi \/ nas\u0131l avlar k\u0131saca ne halt edermi\u015f \u00f6\u011frendik. Bunlar\u0131n hepsini tek tek gezmek \u00e7ok m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. O d\u00f6nemin en b\u00fcy\u00fck kabilesi olan San\u2019lar bu g\u00fcn halen soy olarak devam ediyorlar ve zaman zaman burada toplanarak ayinler, t\u00f6renler yap\u0131yorlar. Kaya yaz\u0131tlar\u0131 hakk\u0131nda her bi halt\u0131 \u00f6\u011frendik,doktora yapacak noktaya geldik, elinde b\u00f6yle bir yaz\u0131t olan varsa getirsin okurum!<\/p>\n
\u00d6\u011flen yemek zaman\u0131, arabadan \u00e7\u0131kar\u0131lan masa, sandalye, tabak, \u00e7anak, bardak\u2026\u00e7\u00f6l cafe restoran da bu g\u00fcn piknik usul\u00fc sandvi\u00e7, salata, meyve, me\u015frubat.. Uzunca bir yoldan sonra Botswana\u2019n\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck \u015fehri Maun\u2019a geliyoruz. Gece buraday\u0131z.<\/p>\n
***<\/p>\n
Nehirler, genelde karadan do\u011far baz\u0131lar\u0131 delta yaparak denize veya g\u00f6le d\u00f6k\u00fcl\u00fcrler. Az say\u0131da nehir karadan do\u011fup, karada kaybolur. D\u00fcnyan\u0131n 4. B\u00fcy\u00fck nehri Okawango Nehri, Angola da\u011flar\u0131ndan do\u011far, Botswana da Kalahari \u00e7\u00f6l\u00fcnde 15 bin km. karelik d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck i\u00e7 deltas\u0131n\u0131 yaparak yeralt\u0131 sular\u0131na kar\u0131\u015farak kaybolur. Okawango deltas\u0131 d\u00fcnyan\u0131n soyu tehlikede olan bir\u00e7ok hayvan\u0131na ev sahipli\u011fi yapar ve b\u00f6lgenin hayat damar\u0131d\u0131r. Bu nedenle Unesco d\u00fcnya Miras listesindedir.<\/p>\n
Sabah arazi tipi ara\u00e7lar ile okawango Deltas\u0131na gidiyoruz, burada Makoro denilen, dar, uzun alt\u0131 d\u00fcz kano tipi teknelere binece\u011fiz. \u00d6nce k\u0131sa bilgi, teknede ayaklar\u0131n\u0131z\u0131 uzatarak oturunuz, fazla hareket etmeyiniz. \u00d6zellikle sazl\u0131klar\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7erken i\u00e7eri b\u00f6cek, \u00f6r\u00fcmcek veya k\u00fc\u00e7\u00fck bir hayvan atlarsa fazla hareket etmeden sakin bir \u015fekilde tutun d\u0131\u015far\u0131 at\u0131n, Makorolar fazla oynak tekneler oldu\u011fu i\u00e7in devrilebilirsiniz. Tamam m\u0131 sorusuna, inceden bir ses ile \u2018evet\u2019…en fazla iki ki\u015fi bir Makoroya en fazla iki ki\u015fi binebilir veya s\u0131\u011fabiliyor, bir de arkada ayakta kay\u0131k\u00e7\u0131. Kafam\u0131z\u0131 \u00e7evirirken bile dikkatliyiz sorun olmas\u0131n diye. Gidiyoruz,yava\u015f yava\u015f al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131k, ilk tedirginlikler azald\u0131 derken sakin olun ikaz\u0131.. ilerde bir timsah suyun i\u00e7inden bize bak\u0131yor. Kameray\u0131 do\u011frultum pozisyon ar\u0131yorum, hop dald\u0131. K\u0131sa bir s\u00fcre sonra daha yak\u0131n mesafede tekrar g\u00f6z\u00fckt\u00fc, bir iki poz ald\u0131k gibi, hop dald\u0131 gene. K\u0131sa bir s\u00fcre daha yak\u0131n, g\u00f6z g\u00f6ze gibiyiz. Anlad\u0131m ki o da pozisyon ar\u0131yor bizim i\u00e7in. Teknene su seviyesinden en fazla 15 cm yukar\u0131da, neredeyse su ile ayn\u0131 seviyedeyiz. Hafif bir dalgalanma ile dald\u0131, ya daha yak\u0131n bir yerden \u00e7\u0131karsa, daha yak\u0131n pozisyon. Alt\u0131mda hafif bir \u0131slakl\u0131k hissediyorum, ulan alt\u0131ma m\u0131 i\u015fedim, \u00e7ok daha s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 yerlerde zor \u015fartlarda bile olmam\u0131\u015ft\u0131 derken yan\u0131mda bir el, s\u00fcnger ile teknenin suyunu bo\u015falt\u0131yor. Me\u011fer teknede k\u00fc\u00e7\u00fck bir delik varm\u0131\u015f i\u00e7eriye su al\u0131yor, bizim kay\u0131k\u00e7\u0131n\u0131n arkadan gelip temizlemesi denge a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorun olur diye yanda ki tekneden birisi bu i\u015fi yap\u0131yor. Bu i\u015flemi daha sonra da birka\u00e7 kez yapt\u0131k. Art\u0131k al\u0131\u015ft\u0131k, art\u0131k arkam\u0131 bile d\u00f6n\u00fcp foto\u011fraf \u00e7ekebiliyorum, k\u00fc\u00e7\u00fck oynamalar yapabiliyorum. Boylar\u0131 80-90 cm uzunlu\u011funda sazlar\u0131n aras\u0131ndan ge\u00e7iyoruz. Ooo i\u015fin tad\u0131na vard\u0131k harika\u2026 Delta o kadar b\u00fcy\u00fck ki i\u00e7inde birka\u00e7 tane b\u00fcy\u00fck adalar bile var. Bunlardan biri me\u015fhur i\u00e7inde milli park olan Morami adas\u0131. Yana\u015f\u0131yoruz daya, bu teknelere binmek de inmek de kolay de\u011fil. 5-6 ki\u015filik guruplar halinde Morami park\u0131n\u0131 dola\u015faca\u011f\u0131z. Objektifler de\u011fi\u015fti makineler haz\u0131r, rehberden ilk uyar\u0131; \u201cburas\u0131 hayvanat bah\u00e7esi de\u011fil, rezerv alan\u0131 de\u011fil, milli park de\u011fil. \u015eu anda do\u011fal yaban hayat\u0131n i\u00e7indeyiz, vah\u015fi hayvanlar\u0131n dola\u015ft\u0131klar\u0131 yerler. Her an kar\u015f\u0131n\u0131za aslan, fil, z\u00fcrafa gibi hayvanlar \u00e7\u0131kabilir. B\u00f6yle bir durumda sakin olun, yere \u00e7\u00f6melin ve hayvan\u0131n g\u00f6zlerine bakmay\u0131n. Tek s\u0131ra halinde y\u00fcr\u00fcyoruz, kesinlikle birbirimizden kopmuyoruz, konu\u015fmak, ses \u00e7\u0131karmak yok, \u015fimdi beni takip edin..\u201d. \u0130lgin\u00e7 bir ikilem i\u00e7indeyim, herhangi bir hayvan ile kar\u015f\u0131la\u015fmak istiyorum, harika pozlar yakalar\u0131m diye zaten biraz da onun i\u00e7in geldik, geldik te, abinin ikaz\u0131n da dikkate almak gerekir. Yerde \u00e7ok eski olamayan fil d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131 var. Her m\u00fcbarek yapt\u0131 m\u0131 bir seferde 3-5 kilodan a\u015fa\u011f\u0131 de\u011fil. Etrafta bir s\u00fcr\u00fc farkl\u0131 hayvana ait d\u0131\u015fk\u0131lar var. Bunlar\u0131n kime ait oldu\u011funu \u00f6\u011freniyoruz, faydal\u0131 bilgiler, hangi hayvan\u0131n boku nas\u0131ld\u0131r. Akl\u0131ma geliyor, \u00f6n\u00fcme bir hayvan \u00e7\u0131ksa, hadi bakal\u0131m s\u0131k\u0131yorsa nazik bedenin, s\u00f6yleneni yap, sakin ol, \u00e7\u00f6mel, g\u00f6z\u00fcne bakma olmad\u0131 bir de g\u00fcl\u00fcmse\u2026herhalde, b\u00f6yle durumda yap\u0131lacak tek \u015fey, e\u015fhed\u00fcenlailaheillallah\u2026imam\u0131n sesini duyar gibiyim, \u2018faniyi hayatta iken nas\u0131l tan\u0131rd\u0131n\u0131z\u2019 sonrada \u2018er ki\u015fi niyetine\u2019 deyip bir de helallik istiyor, bilmem vermeyen olur muydu? Neyse dola\u015ft\u0131k bak\u0131nd\u0131k, \u015fans eseri ufak tefek mahlukat harici bir \u015fey g\u00f6rmedik. Rehbere soruyorum, buralarda b\u00fcy\u00fck hayvan ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131n m\u0131 diye. Ger\u00e7ekten birka\u00e7 defa kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f, hikayenin sonu hep \u015fansl\u0131 oldu\u011funu, sorun \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015feklinde. Demek ki bizde \u015fans\u0131m\u0131z\u0131 fazla zorlamayal\u0131m, d\u00f6n\u00fcyoruz \u00f6\u011fle yeme\u011fi i\u00e7in kamp yerine. \u0130nanamazs\u0131n\u0131z, b\u00f6yle bir yerde 5 y\u0131ld\u0131zl\u0131 yemek hizmeti. G\u00f6zlerime inanamad\u0131m. Her \u015fey tamam, m\u00fcthi\u015f.<\/p>\n
Gene ayn\u0131 d\u00fczen ve \u015fartlarda d\u00f6n\u00fcyoruz geri. Bu sefer daha rahat\u0131z, al\u0131\u015ft\u0131k art\u0131k sanki suyun y\u00fczeyinde gider gibiyiz. Gene el kol hareketleri, y\u00f6neldik i\u015faret edilen yere, herkes belli bir mesafede durdu. Sazlar\u0131n aras\u0131nda koca bir timsah uzanm\u0131\u015f g\u00fcne\u015fleniyor. Bekledik biraz, belki tam olarak ortaya \u00e7\u0131kar \u015f\u00f6yle afili birka\u00e7 kare al\u0131r\u0131z diye. Ama niyeti yok. Yolda kay\u0131k\u00e7\u0131ya soruyorum, bu timsahlar burada sorun olmuyor mu diye. Cevap, tabi, y\u0131lda bir\u00e7ok kez ciddi yaralanmalar, \u00f6l\u00fcmle biten sald\u0131r\u0131lar oluyor. K\u00f6peklerimizi, hayvanlar\u0131m\u0131z\u0131 yiyorlar. Bize fantezi gibi gelen \u015feyler, vah\u015fet gibi sanki ama buran\u0131n insan\u0131 i\u00e7in ola\u011fan gibi. Buras\u0131 Afrika, burada ya\u015famak kolay de\u011fil. \u0130statistikler geliyor akl\u0131ma, 2014 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de 1,200,000 trafik kazas\u0131 olmu\u015f, 3,500 \u00f6l\u00fcm, ciddi yaralanma say\u0131s\u0131 285,000. Hadi bakal\u0131m, hangisi daha vah\u015fet, neresi daha riskli! Kar\u0131\u015f\u0131k d\u00fcnya hali\u2026<\/p>\n
Karaya \u00e7\u0131k\u0131nca Afrika \u015fark\u0131lar\u0131 e\u015fli\u011finde danslar. Heyecan dolu g\u00fczel bir g\u00fcnd\u00fc\u2026<\/p>\n
Burada, ba\u015fka bir yerde g\u00f6rmedi\u011fim kadar e\u015fek var. Ortalarda dola\u015f\u0131yorlar, \u00e7o\u011fu sahipli gibi. Sorduk ama tam anla\u015f\u0131l\u0131r bir cevap alamad\u0131k. Hani deler ya \u2018e\u015fekler cennetini boylars\u0131n\u2019 diye, yoksa e\u015fekler cenneti buras\u0131 m\u0131?<\/p>\n
Ak\u015fam otelde k\u00f6fte partisi, harika olu\u015f, \u00f6zlemi\u015fiz.<\/p>\n
***<\/p>\n
Sabah, Nata \u015fehri \u00fczerinden Kasane \u015fehrine geliyoruz. Saat 15,00 de kalkacak tekneye yeti\u015fmemiz laz\u0131m. Yakla\u015f\u0131k 500 km. yak\u0131n yolumuz var. Zaman\u0131 riske atmamak i\u00e7in \u00f6\u011flen yeme\u011finizi arabada hallediyoruz. Sorun olmadan yeti\u015ftik. Yollarda, a\u00e7\u0131k alanlarda deveku\u015fu, zebra, fil, z\u00fcrafa gibi b\u00fct\u00fcn hayvanlar\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Hemen yak\u0131nlarda evler, insanlar hayvanlar ile beraber ya\u015f\u0131yorlar. \u00dclkenin kuzey do\u011fusunday\u0131z, g\u00fcneye g\u00f6re daha ye\u015fil, ekili alanlar var yani tar\u0131m yap\u0131l\u0131yor demektir. Hayat daha canl\u0131, ya\u015fam daha iyi sanki.<\/p>\n
Zamanlama tamam, buraya hayat veren ve kuzeyde Namibya ile Botswana ile s\u0131n\u0131r yapan Chobe nehrinde, nehir safarisi yapaca\u011f\u0131z. Ak\u015fam\u00fczeri, hayvanlar\u0131n beslenme saatleri oldu\u011fu i\u00e7in a\u00e7\u0131k alanda g\u00f6rebilme \u015fans\u0131 y\u00fcksek bu nedenle bu geziler ak\u015fam saatlerinde yap\u0131l\u0131yor. Chobe nehri, y\u00fcksek debili, ortas\u0131nda adac\u0131klar olu\u015fmu\u015f ve bir\u00e7ok yaban hayat\u0131na ev sahipli\u011fi yapan bu nedenle de milli park ilan edilmi\u015f. Buran\u0131n \u00f6nemli hayat kaynaklar\u0131ndand\u0131r. Sonunda teknede yerimizi ald\u0131k, \u00e7evrede bolca fil,z\u00fcrafa, timsah, gergedan, bufalo, babun\u2026 ne arasan hepsi burada. \u00c7evrede bizden ba\u015fka tekneler de var. \u0130leride, iki hipopotam a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131 neredeyse 180 derece a\u00e7m\u0131\u015f d\u00f6v\u00fc\u015f\u00fcyorlar, 30 cm. me yakla\u015fan di\u015fleri ile birbirlerine ciddi zararlar veriyorlar. Epey seyrettik, g\u00fczel kareler ald\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hpo\u2019 lar s\u00fcr\u00fcler halinde ya\u015fayan sosyal hayvanlard\u0131r ve liderleri de erkektir. B\u00fct\u00fcn s\u00fcr\u00fc ile sadece o \u00e7iftle\u015fir (vay hayvan vay) veya onun onay\u0131 ile s\u00fcr\u00fcden ba\u015fka bir erkek ancak baz\u0131lar\u0131 ile. S\u00fcr\u00fcdeki di\u015filer ile \u00e7iftle\u015fmek isteyen s\u00fcr\u00fcden veya d\u0131\u015far\u0131dan biri mutlaka lider ile d\u00f6v\u00fc\u015fmeli. Bu sonlu bir kavga, birisi \u00f6lecek veya bir daha d\u00f6nmemek \u00fczere gidecek. Bazen sonlanmas\u0131 g\u00fcnlerce s\u00fcrebilir. Di\u015filer de bu kavgay\u0131 seyrediyor. Yani sebebi, k\u0131z meselesi, o\u011flanlar k\u0131zlar y\u00fcz\u00fcnden kavga ediyorlar. Kavgay\u0131 kazanan hipo abi, hipo ablay\u0131 g\u00f6t\u00fcrecek. \u0130nsanlar da \u00f6yle de\u011fil mi, kavga ayn\u0131, k\u0131zlar,.k\u0131zlar.. Iy\u0131 oan kazans\u0131n diyoruz, yava\u015ftan d\u00f6n\u00fc\u015fteyiz. G\u00fcne\u015fin bat\u0131\u015f\u0131 yakla\u015ft\u0131.<\/p>\n
Bu co\u011frafya da g\u00fcne\u015fin do\u011fu\u015fu da bat\u0131\u015f\u0131 da muhte\u015fem oluyor. G\u00fcne\u015f burada daha b\u00fcy\u00fck g\u00f6z\u00fck\u00fcr, ba\u015fka bir yerde g\u00f6remeyece\u011finiz renkler olu\u015fur, k\u0131rm\u0131z\u0131n, sar\u0131n\u0131n, turuncunun her tonu ve canl\u0131. Neredeyse her g\u00fcn sabah ve ak\u015fam bu g\u00fczelli\u011fi yakamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bu g\u00fcn de bu g\u00fczelli\u011fe \u015fahit oluyoruz. B\u00fct\u00fcn canl\u0131\u011f\u0131 ile renklerin her tonu\u2026 Ba\u015flayan ve biten bir g\u00fcn daha. Beni her zaman etkilemi\u015ftir g\u00fcne\u015f. \u0130lk g\u00fcnden beri hat\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fiiri sonunda hat\u0131rlad\u0131m. Naz\u0131m Hikmetin \u2018G\u00fcne\u015fi i\u00e7enlerin t\u00fcrk\u00fcs\u00fc\u2019 isimli destans\u0131 \u015fiiri;<\/p>\n
\u2026.<\/p>\n
Ak\u0131n var ak\u0131n, g\u00fcne\u015fe ak\u0131n,<\/p>\n
G\u00fcne\u015fi zat edece\u011fiz,<\/p>\n
G\u00fcne\u015fin Zapt\u0131 yak\u0131n.<\/p>\n
\u2026<\/p>\n
D\u00f6n\u00fcyoruz, bu g\u00fcnde harikayd\u0131. Te\u015fekk\u00fcrler Tanr\u0131m sana.<\/p>\n
Otelde, \u00e7itlere fazla yakla\u015fmay\u0131n, elektrikli teller var diye ikaz geldi. Yolda da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm bir \u00e7ok ev ve mekan elektrikli teller ile \u00e7evriliydi. \u00d6nceleri bunun insanlara kar\u015f\u0131 bir g\u00fcvenlik oldu\u011funun d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm. Yolda gelirken b\u00fcy\u00fck bir tabela dikkatimi \u00e7ekmi\u015fti, \u201cdikkat, fillerin suya gitmek i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 koridor\u201d yaz\u0131yordu. Pek anlam verememi\u015ftim. \u015eu demekmi\u015f, filler, buralarda insanlar yokken oldu\u011fu gibi, yani \u00e7ok uzun y\u0131lardan beri yapt\u0131klar\u0131 gibi, bu g\u00fcnde ayn\u0131 yolu kullanarak suya gidiyor ve tekrar geri d\u00f6n\u00fcyorlar. \u00c7evrede her t\u00fcrl\u00fc hayvan\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn ve bu teller de hayvanlardan korunmak i\u00e7inmi\u015f. Asl\u0131nda bu alanlar, hayvanlar\u0131n \u00e7ok eskiden beri olan ya\u015fam alanlar\u0131, insanlar gelip buray\u0131 i\u015fgal etmi\u015f yerle\u015fmi\u015fler. Yani i\u015fgalci insan. Sonu\u00e7 olarak, insanlar bu hayvanlar ile yak\u0131n mesafede ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor ve her y\u0131l bir\u00e7ok insan hayvanlar ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p \u00f6l\u00fcyor veya sakat kal\u0131yorlar. Hangi tarafa sorsan hakl\u0131, yanl\u0131\u015f i\u00e7inde do\u011fru olmaz.. Do\u011fay\u0131 zorlarsan, \u015fiddetle geri d\u00f6ner. Trafik kazalar\u0131ndaki oranlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, hayvanlar ile beraber ya\u015famak, insanlar ile beraber ya\u015famaktan daha g\u00fcvenli! Hadi bakal\u0131m, hep beraber Afrika\u2019ya yerle\u015felim\u2026.<\/p>\n
***<\/p>\n
Bu g\u00fcn, Botswana\u2019dan \u00e7\u0131k\u0131p Zimbabwe\u2019 gidiyoruz. G\u00fcmr\u00fc\u011fe geldik, arkada\u015flardan biri 20 sene \u00f6nce buraya geldi\u011fini ve i\u015flemlerin baraka gibi yerlerde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u015eimdi de \u00e7ok fazla bir \u015fey de\u011fi\u015fmemi\u015f gibi. G\u00f6revli arkada\u015flar, hafif dans hareketleri ve \u0131sl\u0131kla \u00e7alan m\u00fczi\u011fe e\u015flik m\u00fczi\u011fe e\u015flik ediyorlar. Elle yaz\u0131lan makbuzlar biraz lay lay lom giri\u015fimiz bir saten fazla s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n
Ge\u00e7tik s\u0131n\u0131r\u0131. arkadan ayn\u0131 ses, Zimbabwe\u2019ye geldik, kutlayal\u0131m bunu. Biraz erken ama, deliye her saat bayramm\u0131\u015f, bu g\u00fcn bar erken a\u00e7\u0131ld\u0131. Haydi bakal\u0131m, Zimbabwe\u2019ye i\u00e7elim. Bahane haz\u0131r..<\/p>\n
\u0130\u015fte tam o noktaday\u0131z, Namibya, Angola, Zambia ve zimbabwe\u2019nin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n kesi\u015fti\u011fi yer. D\u00fcnyadaki d\u00f6rt \u00fclke s\u0131n\u0131r\u0131n kesi\u015fti\u011fi tek yer. Nokta olarak, Zambezi ve Chobe nehirlerinin tam orta yeri. Asl\u0131nda co\u011frafik olarak ilgin\u00e7 bir yer. Buradan yani Zimbabwe\u2019den zambia ya iki ara\u00e7l\u0131k feribootlar \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ciddi ara\u00e7 kuyru\u011fu var, bir haftadan \u00f6nce s\u0131ra gelmezmi\u015f. Ger\u00e7i fark etmez, bir hafta \u00f6nce ge\u00e7se ne olacak! Buras\u0131 Afrika, zaman \u00e7ok para de\u011fil. Fark\u0131nda olmadan da\u011f\u0131ld\u0131k etrafa, arkam\u0131zdan sesler geliyor, hoop, heey, stop falan ..hi\u00e7 \u00fcst\u00fcm\u00fcze al\u0131nm\u0131yoruz, buras\u0131 Afrika her t\u00fcrl\u00fc ses her yerde gelebilir. Sesler \u0131srarc\u0131 olunca d\u00f6nd\u00fck, polisler bize ba\u011f\u0131r\u0131yorlarm\u0131\u015f, Zambezi taraf\u0131na ge\u00e7mi\u015fiz fark\u0131nda olmadan. Ortada bir ta\u015f, s\u0131n\u0131r i\u015fareti imi\u015f, polislere pardon falan neyse sorun olmad\u0131. Etrafta bir s\u00fcr\u00fc fil d\u0131\u015fk\u0131s\u0131 var, tan\u0131yoruz art\u0131k bu boku ayr\u0131ca ba\u015fka hayvanlar\u0131n da var. Bu ara\u00e7lar gece g\u00fcnd\u00fcz s\u0131ra beklerken fil, zebra aslan gibi hayvanlar bunlar\u0131n aras\u0131ndan ge\u00e7erek su i\u00e7meye geliyor ve ayn\u0131 yoldan geri. Yani, gece \u00e7i\u015finiz geldi, herhalde \u00e7\u0131kamazs\u0131n d\u0131\u015far\u0131, eee camdan d\u0131\u015far\u0131. Ba\u015fka yolu yok, buras\u0131 Afrika. Burada hayat b\u00f6yle\u2026<\/p>\n
Buray\u0131 bir di\u011fer sebebi ziyaretimiz de, d\u00fcnyan\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck \u015felalesi olan Victoria \u015eelalesini g\u00f6rmek. Zambezi nehri \u00fczerinde olan, debisi dakikada 50 milyon litre, 128 metreden d\u00fc\u015fen, uzunlu\u011fu 1700 metre ve perde \u015feklinde akan en b\u00fcy\u00fck \u015felale. Victoria \u015eelalesi\u2019nin yaratt\u0131\u011f\u0131 dev kanyon, ayn\u0131 zamanda, Zambia ve Zimbabwe s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Kanyon \u00fczerindeki k\u00f6pr\u00fcden, 108 metreden yap\u0131lan bungee jumping yapanlar\u0131 seyrediyoruz. En y\u00fcksek atlama yerlerindenmi\u015f. Ak\u0131ll\u0131 i\u015fimi anlamad\u0131m. Doyas\u0131ya seyrettik, gezdik, \u0131sland\u0131k, foto\u011fraflar \u00e7ektik, pe\u015f pe\u015fe , i\u00e7 i\u00e7e patlayan g\u00f6k ku\u015faklar\u0131n\u0131n renklerini g\u00f6rd\u00fck\u2026daha ne olsun. Muhte\u015fem do\u011fa olay\u0131. Unesco d\u00fcnya Miras\u0131.<\/p>\n
D\u00f6n\u00fc\u015fte bir an\u0131t a\u011fac\u0131 ziyaret ediyoruz. G\u00f6vde \u00e7ap\u0131 15 metre, 1500 ya\u015f\u0131nda oldu\u011fu tahmin ediliyor. \u0130niyoruz foto\u011fraf \u00e7ekmeye, biraz ileriden bir grup antilop ge\u00e7iyor tela\u015f etmeden. Bizde heyecan yapm\u0131yoruz art\u0131k, al\u0131\u015ft\u0131k hayvanlar ile ya\u015famaya. Belki de insanlardan daha g\u00fcvenli, dedikodu yok, f\u0131r\u0131ldak yok, edepsizlik yapm\u0131yorlar.<\/p>\n
Botswana, 600.000 km. kare y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc, 2 milyon n\u00fcfusu ile Afrika\u2019da denize sahili olmayan \u00fclkelerden. Afriaka\u2019n\u0131n geli\u015fmi\u015f demokrasi olan \u00fclkelerinden. Burada da HIV vir\u00fcs\u00fc (aids hastal\u0131\u011f\u0131) yayg\u0131n. Son zamanlarda kontrol alt\u0131na al\u0131nsa da ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda 500.000 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fc ile ilgili bilgiler var. Uzun y\u0131llar \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrgesi alt\u0131nda olan \u00fclkede, yerel halk\u0131n konu\u015ftu\u011fu Serswana dilinin yan\u0131 s\u0131ra, \u0130ngilizce de resmi lisan olarak kabul edilmi\u015f. Elmas, alt\u0131n gibi yer alt\u0131 zenginliklerin \u00f6t\u00fcr\u00fc bir\u00e7ok Afrika \u00fclkesine g\u00f6re ekonomisi daha d\u00fczg\u00fcn. Rakamlara batk\u0131m\u0131zda, Botswana da ekonomik veriler gayet g\u00fczel. Hatta di\u015f ticaret fazlas\u0131 bile var, ki\u015fi milli has\u0131la, 16,000 $. Yani neredeyse T\u00fcrkiye ile ayn\u0131 gibi. Biliyoruz burada k\u0131ymetli madenler var, ancak bu \u00fclkede 1500 km yol yapt\u0131k, \u00fclkenin verimli kuzey b\u00f6lgesini g\u00f6rd\u00fck ama bu rakamlara uygun bir ya\u015fam standard\u0131 g\u00f6rmedik! Bu rakamlar sadece birka\u00e7 ailenin ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131 m\u0131 anlat\u0131yor, yoksa verilerde bir ayarlama m\u0131 var anlamad\u0131m.<\/p>\n
Afrika haritas\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n genelde sanki cetvel ile \u00e7izilmi\u015f gibi oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Ger\u00e7ekten de b\u00f6yle. Buralara s\u00f6m\u00fcrge ama\u00e7l\u0131 gelen \u00fclkeler, buralarda ya\u015fayanlar\u0131 yok sayarak kendi aralar\u0131nda k\u0131tay\u0131 payla\u015fm\u0131\u015flar. \u0130spanya, Portekiz, Hollanda, Fransa, \u0130ngiltere k\u0131sa bir s\u00fcre de olsa Almanya, d\u00fcnyada en fazla koloniyel, yani s\u00f6m\u00fcrgeci \u00fclkelerdir. Afrika ve G\u00fcney Amerika da hep bunlar\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Hani gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131m\u0131zda \u201c kahrolsun emperyalizm\u201d diye ba\u011f\u0131r\u0131rd\u0131k ya, i\u015fte o emperyal g\u00fc\u00e7lerin, \u00fclkeler ba\u011f\u0131ms\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcnse de halen hakim olan egemenli\u011fi.. Konaklad\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00fct\u00fcn yerler Alman \u015firketlere ait. Burada herkesin konu\u015ftu\u011fu ortak lisan Afrikanca, Hollandaca ve \u0130ngilizce k\u00f6kenli bir lisan. Afrika, \u00e7o\u011funlukta siyah \u0131rk\u0131n oldu\u011fu ve beyazlar ile birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yer. Sistem genelde beyazlar ile d\u00f6n\u00fcyor, siyahlar\u0131n \u00e7o\u011fu e\u011fitimsiz ve \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 sevmiyor. Asl\u0131nda, \u00e7ocuklar renk ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131n de\u011fil, b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce taraf olmak durumunda kal\u0131yorlar. G\u00fczel taraf\u0131 ise, siyahlar\u0131n da giderek artan oranda e\u011fitimli, i\u015f sahibi ve y\u00f6netici olarak s\u00f6z sahibi olmalar\u0131. Bu g\u00fcn D\u00fcnya ba\u015fkan\u0131 Barack Obama da Kenyal\u0131.<\/p>\n
G\u00fcney Afrika\u2019dan ba\u015flayarak, Namibya, Botswana ve k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131s\u0131m Zimbabwe yi dola\u015ft\u0131k. Tozlu bozuk yollarda, derelerin i\u00e7inden ge\u00e7erek 6,300 km yol yapt\u0131k. Kara Afrika, siyah insanlar ile beraber olduk, ne\u015felerini, s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Bir \u00fclke, etnik gurup veya insanlar hakk\u0131nda konu\u015fmak yorum yapmak i\u00e7in mutlaka kar\u015f\u0131 taraf\u0131 da g\u00f6rmek, dinlemek anlamak gerekir. \u015eartlar\u0131 bilmeden yorum yapmak, kusura bakmay\u0131n ama i\u015fkembeden sallamak gibi bir \u015fey. Gerek iklim gerek co\u011frafi yap\u0131s\u0131 zor olan yerler. Buna ilave olarak uzun s\u00fcreli s\u00f6m\u00fcrge ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131k ve temel e\u011fitim s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 da ilave edilirse kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k seviyesi epey uzak gibi. D\u00fcnyam\u0131z\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ya\u015fam ortaklar\u0131m\u0131z, al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n, k\u00fclt\u00fcrlerin, inan\u00e7lar\u0131n, beslenmenin \u00e7ok farkl\u0131 oldu\u011fu ya\u015fam \u015fartlar\u0131n\u0131n zor oldu\u011fu yerler\u2026 siyah derili insanlar\u0131n yeri Afrika\u2026<\/p>\n
Biraz yorucu ancak \u00e7ok g\u00fczel \u00e7ok keyifli e\u011fitici, doyumsuz bir seyahat.<\/p>\n
HAYRETT\u0130N KAGNICI<\/p>\n
Temmuz 2015<\/p>\n
www.hayrettinkagnici.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Namibya dan Bostwana\u2019ya giri\u015fimiz, biraz uzun ama d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden kolay oldu. Pasaport kuyru\u011funda ilk g\u00f6z\u00fcme \u00e7arpan \u015fey, duvardaki sat\u0131l\u0131k araba ilan\u0131 ile bankonun \u00fczerinde duran \u201csuggestion box\u201d, \u00f6neri kutusu oldu. Bir taraftan radyo a\u00e7\u0131k m\u00fczik \u00e7al\u0131yor, akl\u0131ma geldi, kutuya yazay\u0131m diye resmi yerlerde radyo olmaz diye, bo\u015f ver, hani m\u00fczik de g\u00fczel geldi. \u0130nsanlar m\u00fczi\u011fin ritminde. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11210,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-144","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gezi-notlari"],"yoast_head":"\n