<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksek s\u0131rada\u011flar\u0131ndan Himalayalar \u00fczerinde da\u011fl\u0131k bir b\u00f6lge de yer alan yaras\u0131 hep kanayan, bar\u0131\u015f\u0131n \u00e7ok kolay olmayaca\u011f\u0131 b\u00f6lgelerinden Ke\u015fmir\u2019e gidiyoruz. U\u00e7 k\u00fclt\u00fcrlerde birlikte ya\u015famak zorunda olan \u00fc\u00e7 farkl\u0131 millet.<\/p>\n
Ke\u015fmir, 10. asra kadar Hindu Racalar taraf\u0131ndan y\u00f6netilir, bu d\u00f6nemlerde M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrkler racalar\u0131n saraylar\u0131na \u00fccretli asker olarak girerler. Bunlardan biri olan \u015eah Mirza k\u0131sa zamanda \u00f6rg\u00fctlenerek, Ke\u015fmir taht\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irir ve 1339\u2019da b\u00f6lgede Ke\u015fmir \u0130slam devletini kurar. Ke\u015fmir Sultanl\u0131\u011f\u0131 1589\u2019a kadar b\u00f6lgede h\u00fck\u00fcm s\u00fcrer, sonralar\u0131 19. y\u00fczy\u0131l \u0130ngilizlerin hakimiyetine kadar da Bab\u00fcrl\u00fcler taraf\u0131ndan y\u00f6netilir.<\/p>\n
\u0130ngilizler,1947 y\u0131l\u0131nda Hindistan\u2019\u0131 terk ederken, b\u00f6lgede huzursuzluk ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yaratmak i\u00e7in %99 M\u00fcsl\u00fcman olan Ke\u015fmir\u2019i Hindistan\u2019\u0131n i\u015fgalinde b\u0131rak\u0131rlar. Bug\u00fcn Ke\u015fmir diye an\u0131lan b\u00f6lgenin %45 Hindistan, %35 Pakistan %20 si \u00c7in taraf\u0131ndan kontrol ediliyor.<\/p>\n
Sabah Yeni Delhi \u00fczerinden iki saatlik u\u00e7u\u015fla 1770 metre y\u00fckseklikte Ke\u015fmir’in ba\u015f \u015fehri Srinagar’a geliyoruz. Srinagar, medreseler, camiler ve evliya t\u00fcrbeleri olan bir \u0130slam merkezi. Karmakar\u0131\u015f\u0131k bir trafik, her arabadan korna sesleri herkes farkl\u0131 tarafa y\u00fcr\u00fcyor ko\u015fuyor b\u00f6yle bir d\u00fcnya. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n aras\u0131ndan ge\u00e7erek 24 bin km\u00b2 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde ki Dal G\u00f6l\u00fc \u00fczerinde y\u00fczer otelimize sandallarla gidiyoruz. O kadar g\u00fcr\u00fclt\u00fc hengameden sonra sandalc\u0131n\u0131n sudaki k\u00fcrek sesi sakinlik, sessizlik \u00e7ok iyi geldi. Otelimiz suyun \u00fczerinde y\u00fczen otel, yemekler bekledi\u011fimizden iyi daha ne olsun. \u00d6\u011fle yeme\u011fi sonras\u0131 g\u00f6l ve \u00e7evre tan\u0131ma gezisi. Burada sandal boyutunda kano tipi tekneler \u00e7ok yayg\u0131n ula\u015f\u0131m arac\u0131. G\u00f6l civar\u0131nda oturanlar b\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 bu tekneler ile kar\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Sahilde her \u00e7e\u015fitten d\u00fckkanlar, k\u0131r\u0131k d\u00f6k\u00fck i\u015f yerleri, oturan, \u00e7ama\u015f\u0131r y\u0131kayan kad\u0131nlar, ya\u015fam\u0131n ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fc. Sudan bir kar\u0131\u015f y\u00fckseklikteki tekne ile Dal G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fc dola\u015f\u0131yoruz. Her taraf suyun dibinden k\u00f6klenen nil\u00fcfer \u00e7i\u00e7eklerinin geni\u015f yapraklar\u0131 ile dolu. Baz\u0131lar\u0131 \u00e7i\u00e7eklenmi\u015f, sakinlik, g\u00fczellik, huzur hissedebilene.. k\u0131sa s\u00fcreli de olsa.<\/p>\n
G\u00f6l sefas\u0131 tamam \u015fimdi birazda karada dola\u015fal\u0131m. Burada b\u00fcy\u00fck araba tedariki zor, bu nedenle binek tipi ara\u00e7lar ile dola\u015f\u0131yoruz. \u00d6nce Mughal Shalimar bah\u00e7esine, sonrada Nishat bah\u00e7esine gidiyoruz. Bu co\u011frafyada b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekteki parklar sadece imparator veya ailesi taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bah\u00e7e olarak an\u0131l\u0131yor. Her iki bah\u00e7e de \u00e7ok b\u00fcy\u00fck boyutta yerler. Buralar, Mughal imparatorlu\u011fundan ba\u015flayan, imparator Cihangir ile devam eden, \u015eah Cihan ve e\u015fleri, k\u0131zlar\u0131, torunlar\u0131 ile tamamlanan hikayeler ile dolu. B\u00f6lge %99 M\u00fcsl\u00fcman a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in kad\u0131nlar\u0131n neredeyse hepsi kapal\u0131.<\/p>\n
Baz\u0131lar\u0131 utanga\u00e7 kafalar \u00f6nde baz\u0131lar\u0131 \u00f6zellikle gen\u00e7ler heyecanla yakla\u015f\u0131p konu\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00d6nce biraz \u00e7ekilerek sonra poz vererek resim \u00e7ektiriyoruz. Ak\u015fam Shalimar Palas y\u00fczer otelimize tekrar tekne ile gelip keyifli sohbet ve yemek. D\u0131\u015far\u0131da haz\u0131rl\u0131klar var, tak\u0131lar, \u015fallar, giysiler giri\u015fte bir odaya sa\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, sat\u0131\u015f var sat\u0131\u015f, A\u00e7\u0131k pazar. Y\u00fcz istedi\u011fine 30 verdin mi, mal sende hay\u0131rl\u0131 olsun…<\/p>\n
Buralar fazla turistik b\u00f6lge olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gelen giden az. T\u00fcrkiye’den \u00e7ok az say\u0131da insan\u0131n buralara geldi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hintliler hari\u00e7 yurt d\u0131\u015f\u0131ndan gelen turist say\u0131s\u0131 y\u0131lda 100 bin civar\u0131nda. Konu\u015fma f\u0131rsat\u0131 buldu\u011fumuz insanlar\u0131n ilk sorusu, nereli oldu\u011fumuz, T\u00fcrk deyince sonra da M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fumuzu \u00f6\u011frenince, hemen foto\u011fraf \u00e7ektiriyoruz sonra da sarma\u015f dola\u015f, yani dinimiz ile \u00e7ok \u00f6nemsendik burada.<\/p>\n
**<\/p>\n
Kahvalt\u0131 sonra y\u00fczer otelimizden ayr\u0131l\u0131yor ve 400 y\u0131ll\u0131k Assari Sherief Hazratbal camiii’ne gidiyoruz. Ke\u015fmir’in en b\u00fcy\u00fck ve en \u00f6nemli camii. Hz. Muhammed’in sakal\u0131 yani sakal-\u0131 \u015ferif de varm\u0131\u015f. B\u00fct\u00fcn \u0130slam co\u011frafyas\u0131nda her yerde Hz. Muhammed\u2019in sakal\u0131 vard\u0131r, buralara nas\u0131l gelmi\u015f, bu kadar \u00e7ok mu sakal\u0131 varm\u0131\u015f, ger\u00e7ek mi de\u011fil mi anlamak zor. Neyse fazla kurcalay\u0131p \u00e7izgiden \u00e7\u0131kmayal\u0131m. Cuma g\u00fcnleri y\u00fcz bin, bayram ve kandillerde 500 bin ki\u015fi namaz k\u0131larm\u0131\u015f dediler, bizde uzatmad\u0131k peki dedik! Yahu 500 bin ki\u015finin ayakkab\u0131n\u0131 nereye koyacaks\u0131n, bu \u015fehre bu kadar adam s\u0131\u011fmaz hac\u0131! Rehberimiz biraz rahat konu\u015fan cins den. Buradan Ke\u015fmir \u00e7ar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 dola\u015f\u0131yoruz, hani derler ya \u201cetin boka kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131\u201d yer, i\u015fte buras\u0131.<\/p>\n
Yolumuz uzun ak\u015fam Ladakh b\u00f6lgesinde Kargil \u015fehrinde olmay\u0131 planl\u0131yoruz. Asl\u0131nda 200 km yol. Kuzeye do\u011fru, Himalaya da\u011flar\u0131na t\u0131rman\u0131yoruz. \u00d6nceleri yol g\u00fczel etraf\u0131 seyrediyoruz, sonralar\u0131 giderek k\u00f6t\u00fcle\u015fmeye, yukar\u0131lara \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a heyecan da ilave olmaya ba\u015flad\u0131 Bir yan\u0131m\u0131z bilmem ka\u00e7 bin metre u\u00e7urum di\u011fer yan\u0131m\u0131z dik yama\u00e7, iki araba yan yana ge\u00e7mekte zorlan\u0131yor, tek arabal\u0131k yol. \u0130pteki cambaz gibiyiz. Hani Pollyanna\u2019y\u0131 da\u011fa kald\u0131rm\u0131\u015flar da, oh ne g\u00fczel da\u011f havas\u0131 al\u0131yorum demi\u015f ya, biz de \u00f6yleyiz. \u00c7\u0131kt\u0131k bir kere yola hi\u00e7 olmazsa da\u011f havas\u0131 al\u0131yoruz, keyfini \u00e7\u0131karal\u0131m! 24 km. yolu yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 saatte gelebildik.4.300 metrelerde Himalayalar\u0131n zirvesindeyiz. Yolda kocaman bir i\u015faret “dur”, bizde durduk. Kul\u00fcbenin \u00f6n\u00fcnde s\u0131raday\u0131z, garibim asker herkesin pasaport bilgilerini k\u00fct\u00fck defterine elle kay\u0131t ediyor. Tabi Japon\u2019un, \u00c7inlinin, Amerikal\u0131n\u0131n, T\u00fcrk\u00fcn isimlerini, bilgilerini yazarken epey zorlan\u0131yor. Neyse burada da kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nd\u0131k. K\u0131\u015f\u0131n 10 metre kar olurmu\u015f, yani en az alt\u0131 ay ya\u015fam evlerin i\u00e7inde ge\u00e7iyor demektir.\u00a0 Yolda Drass k\u00f6y\u00fcnden ge\u00e7iyoruz, buras\u0131 k\u0131\u015f\u0131n -60 dereceye kadar varan d\u00fcnyan\u0131n en so\u011fuk yerlerinden biri. Vay be, ne hayatlar var, halimize \u015f\u00fckredelim. Bu da\u011flar\u0131n hemen arkas\u0131 Ke\u015fmir\u2019in Afganistan taraf\u0131. 1950 ler de burada Afganistan ile Hindistan aras\u0131nda 50 bin ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, 1,5 milyon insan\u0131n evsiz kald\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck sava\u015flar olmu\u015f. Tiger Hill ge\u00e7idi esas \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n oldu\u011fu yerlerden biri. Biraz ileride sava\u015fta \u00f6lenlerin an\u0131s\u0131na b\u00fcy\u00fck bir an\u0131t mezarl\u0131k yap\u0131lm\u0131\u015f. Buraya da giri\u015fte de k\u00fct\u00fck defterinde kay\u0131tlara girdik. Yollar daha d\u00fczg\u00fcn hale geldi, hava da giderek so\u011fumaya ba\u015flad\u0131. Sonunda Ke\u015fmir eyalet s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde olan Kalgir’e geldik. B\u00f6yle bir yerde nas\u0131l bir otel de kalaca\u011f\u0131z diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum ki otel g\u00f6z\u00fckt\u00fc.\u00a0 D\u0131\u015far\u0131dan ilk g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler fena de\u011fil, ama b\u00f6ylesine so\u011fuk b\u00f6lgede otelde \u0131s\u0131tma yokmu\u015f. Neden sorusunun cevab\u0131 ilgin\u00e7 “\u00e7ok gerekmiyor”. Ulan Allah\u2019\u0131n Himalayalarnday\u0131z, \u0131s\u0131tma olmaz m\u0131? Gece sa\u011flam so\u011fuk. Ak\u015fam banyosu bere, kazak, mont geceyi sorunsuz atlatt\u0131k. Ekipte sa\u011fl\u0131k y\u00f6n\u00fcnden fireler ba\u015flad\u0131, ila\u00e7lar ortalarda geziyor. \u00d6nce anlamadan s\u00f6ylendik ama adamlar \u0131s\u0131tma olmamas\u0131 ko\u015funda hakl\u0131larm\u0131\u015f. Buran\u0131n tek oteli ve bizden sonra otel kapan\u0131yor, zaten kar ya\u011far yollar kapanmaya ba\u015flar ve gelen giden olmazm\u0131\u015f. Erken horozlanm\u0131\u015f\u0131z. K\u0131\u015f\u0131n -24 dereceye kadar so\u011fuk 8-10 metrede kar oluyormu\u015f \u00d6zellikle k\u0131rsal kesimde ya\u015fayanlar, ortalama alt\u0131 ayl\u0131k s\u00fcreyi yakacak, erzak, ila\u00e7 ve di\u011fer ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 tedarik edip evlerinde ge\u00e7iriyorlar.\u00a0 Okullar kapal\u0131, bir\u00e7ok hizmetin yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 izole bir d\u00f6nem.<\/p>\n
Kargil, \u015eii M\u00fcsl\u00fcman a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir yer. S\u00f6ylenen, \u0130ran taraf\u0131ndan \u00e7ok yard\u0131m geliyormu\u015f. Art\u0131k bilmem, duydu\u011fumuz bu, ne d\u00fcmenler u\u011fruna bu yard\u0131mlar\u2026<\/p>\n
Ke\u015fmir, Hindistan, Pakistan ve \u00c7in s\u0131n\u0131rlar\u0131nda, Himalayalar’\u0131n bat\u0131 ucunun g\u00fcneyindeki vadi de 220 bin km\u00b2 lik da\u011fl\u0131k bir b\u00f6lge. Ad\u0131n\u0131 da burada yeti\u015fen y\u00fcn\u00fc ile \u00e7ok me\u015fhur ka\u015fmir diye bilinen bir ke\u00e7i t\u00fcr\u00fcnden alm\u0131\u015f. Pakistan, 1947 y\u0131l\u0131nda \u0130ngiltere\u2019den ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazan\u0131nca, n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu M\u00fcsl\u00fcman olan, ge\u00e7mi\u015fte Ke\u015fmir Emirli\u011fi diye bilinen b\u00f6lgeyi almak ister. Ancak bir k\u0131s\u0131m b\u00f6lge halk\u0131, Pakistan yerine Hindistan\u2019a ba\u011flanmay\u0131 tercih eder. Bu talep \u00fczerine Hindistan da bu b\u00f6lgenin kendisine ba\u011flanmas\u0131n\u0131 ister ve \u00e7at\u0131\u015fmalar ba\u015flar. B\u00f6lge sava\u015flar\u0131 sonucu par\u00e7alanma olur. B\u00f6lgenin bat\u0131 taraf\u0131 Hindistan\u2019\u0131n kontrol\u00fcne girer ve ge\u00e7mi\u015fte buralarda ya\u015fayan krall\u0131klar\u0131 ismi olan Cemmu ve Ke\u015fmir diye an\u0131l\u0131r. Pakistan taraf\u0131nda kalan ise Azad-i Ke\u015fmir diye bilinmektedir. B\u00f6lgenin kuzey do\u011fu k\u0131sm\u0131 ise Ladakh b\u00f6lgesi. Buras\u0131 da Hindistan\u2019a ba\u011fl\u0131 ancak \u00c7in\u2019in burada g\u00f6z\u00fc var her an i\u015fgal edebilir.<\/p>\n
Ke\u015fmir, b\u00f6lgenin tamam\u0131n\u0131n ad\u0131. Burada, Cemmu, Ke\u015fmir (ayn\u0131 isim) ve Ladakh diye \u00fc\u00e7 farkl\u0131 eyalet var. Bilmem anlatabildim mi! Kar\u0131\u015f\u0131k bir tarihi ve co\u011frafi yap\u0131. \u015eimdi i\u015fler daha da kar\u0131\u015f\u0131yor. Buralar ge\u00e7mi\u015fte krall\u0131k ve emirlikler oldu\u011fu i\u00e7in k\u00fclt\u00fcrler \u00e7ok farl\u0131.\u00a0 Cemmu b\u00f6lgesi, n\u00fcfusun \u00e7o\u011funlu\u011fu Hindu dinine mensup, kendilerine \u00f6zg\u00fc lisanlar\u0131 ve alfabeleri var. Ke\u015fmir b\u00f6lgesi, \u00e7o\u011funluk M\u00fcsl\u00fcman, Arap alfabesi kullan\u0131yor ve ayr\u0131 lisanlar\u0131 var. Ladakh b\u00f6lgesi, dini Budist, alfabesi ve lisan\u0131 farkl\u0131. Yani \u00fc\u00e7 b\u00f6lgenin de dili, dini, alfabesi farkl\u0131. Bitmedi, buralar Hindistan topraklar\u0131 i\u00e7inde oldu\u011fu i\u00e7in resmi lisanlar\u0131 Hint\u00e7e ve Hint alfabesi kullan\u0131l\u0131yor. Her \u00fc\u00e7 b\u00f6lgenin de ortak ba\u015f \u015fehri Ke\u015fmir de Srinagar \u015fehri.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de, Do\u011fu Anadolu, G\u00fcney Do\u011fu Anadolu, Karadeniz b\u00f6lgelerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, hepsinin dini, dili, alfabesi, k\u00fclt\u00fcrleri ve ortak resmi dilleri farkl\u0131, yani herkes kendi \u00e7al\u0131p kendi s\u00f6yl\u00fcyor. Tarihsel sebeplerden birbirlerini \u00e7ok sevmedikleri halde beraber ya\u015famak zorunda olan insanlar. E\u011fitimli olanlar\u0131n \u00e7o\u011fu her d\u00f6rt lisan ve alfabeyi biliyor. \u015e\u00fckredin halinize\u2026 bir yabanc\u0131 dil \u00f6\u011frenmek i\u00e7in y\u0131rt\u0131n\u0131yoruz.<\/p>\n
**<\/p>\n
Sabah erken d\u00fc\u015ft\u00fck yollara, art\u0131k Ladakh b\u00f6lgesindeyiz, Himalayalar\u0131n zirvelerinde 4850 metrelerdeyiz. B\u00f6yle y\u00fckseklikte oksijen solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 olu\u015fabiliyor, ekipte \u015fimdilik bu y\u00f6nde bir s\u0131k\u0131nt\u0131 yok. Budist b\u00f6lgesinde oldu\u011fumuz \u00e7ok belli, etrafta dua bayraklar\u0131 g\u00f6z\u00fckmeye ba\u015flad\u0131. Yolumuzun \u00fczerinde Mubakh Manast\u0131r\u0131\u2019na u\u011fruyoruz. K\u00fc\u00e7\u00fck bir Budist Tap\u0131na\u011f\u0131. Ziyaret, foto\u011fraf falan, da\u011flar\u0131n aras\u0131ndan yola devam. Arada bir ihtiya\u00e7 molas\u0131, \u015eaka de\u011fil, bizim co\u011frafyada ya\u015fayan birileri i\u00e7in \u00f6nemli, Himalaya s\u0131ra da\u011flar\u0131nday\u0131z, tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karal\u0131m. Buralara bir daha ya\u015farsak 100 sene sonra gelebiliriz herhalde! Hava g\u00fcne\u015fli ama keskin ayaz. Ladakh taki en eski Budist tap\u0131na\u011f\u0131 olan Lamayuni Manasat\u0131r\u0131na gidiyoruz. Yolda davul sesleri geliyor, bu iyi haber yak\u0131n bir yerde d\u00fc\u011f\u00fcn veya e\u011flence var demektir. Bulduk izlerini d\u00fc\u011f\u00fcn var, hemen vard\u0131k oraya. Hediye kabul kay\u0131t defteri ortada, herkes getirdi\u011fi hediyeyi kaydettiriyor. Genelde yiyecek, giyecek gibi \u015feyler. Televizyon falan da var. Durum iyi gibi masraftan fazlas\u0131 \u00e7\u0131kar. Bizde girdik s\u0131raya uygun bir paray\u0131, isim ve memleket belirterek kay\u0131tlara ge\u00e7irdik damada bizim de katk\u0131m\u0131z olsun, adam\u0131n \u015fans\u0131. Paralar\u0131 bast\u0131k ya foto\u011fraf serbest. Epey \u00e7ektim, g\u00fczel kareler var, bir g\u00fcn payla\u015f\u0131r\u0131m. Yollar d\u00fcne g\u00f6re daha iyi, kartallar gibi 3 bin 4 bin metre rak\u0131m da zirvelerdeyiz. Ladakh b\u00f6lgesinin b\u00fcy\u00fck yerle\u015fim merkezi Leh’e yakla\u015f\u0131yoruz. Yakla\u015ft\u0131k\u00e7a asker ve karargah say\u0131s\u0131 art\u0131yor. B\u00f6lgede resmen sava\u015fa haz\u0131r ordu var. Ka\u015fmir de 1,2 milyon Hindistan askeri oldu\u011fu s\u00f6yleniyor. Buralar da yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte Pakistan ile s\u0131cak sava\u015flar ya\u015fanm\u0131\u015f. Hindistan’\u0131n \u00c7in ile de aras\u0131 iyi de\u011fil, \u00e7ok ciddi gerginlikler var. Yani Hindistan, kuzeyde Ke\u015fmir b\u00f6lgesinde Pakistan ve \u00c7in’e kar\u015f\u0131 her an sava\u015fa haz\u0131r gibi. Otelimiz, 3.700 metre y\u00fckseklikte buraya g\u00f6re gayet g\u00fczel.\u00a0 Bir de internet ba\u011flant\u0131s\u0131 d\u00fczg\u00fcn olsayd\u0131 tamam olacakt\u0131.\u00a0 Buralar da ya\u015fam ger\u00e7ekten zor. Leh, \u00f6nemli bir yer d\u00f6rt gece buraday\u0131z.<\/p>\n
**<\/p>\n
Bu g\u00fcn sakin bir g\u00fcn olsun, kendimize gelelim diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck, hafiften \u015fehri tan\u0131ma. Sabah \u00e7ar\u015f\u0131 pazar neler var \u00f6nce ke\u015fif sonra uygulama, k\u00fc\u00e7\u00fck hediyeler. Leh, manast\u0131rlar \u015fehri, Tibet Budizm\u2019in a\u011f\u0131rl\u0131k merkezi kabul ediliyor. Bu nedenle Budist manast\u0131rlar, mabetler, stubalar \u00e7ok var. Stuba, Budizm dininde, \u00f6l\u00fclerin yak\u0131ld\u0131ktan sonra g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kubbe gibi bir yap\u0131, yani k\u00fcllerin oldu\u011fu mezar. Leh, Ladakh b\u00f6lgesinin merkezi, Ge\u00e7mi\u015fte \u0130ngiliz istilas\u0131ndan \u00f6nce dini y\u00f6netim merkezi olan Leh Palas’ a gidiyoruz. Y\u00fcksek\u00e7e bir tepenin \u00fczerinde alt\u0131 katl\u0131 y\u0131\u011fma tarihi bir yap\u0131. Yap\u0131n\u0131n en \u00fcst kat\u0131na t\u0131rman\u0131yoruz. \u015eu anda 4.000 metre den daha y\u00fcksekteyiz ve nefes alma sorunlar\u0131 ba\u015flad\u0131, biraz sakinle\u015fip devam. Eski bak\u0131ms\u0131z bir yap\u0131, rahiplerin ibadet ettikleri bir mabet ve onar\u0131lmay\u0131 bekleyen bo\u015f odalar. Buradan sonra da bir ka\u00e7 manast\u0131r ve stuba ziyareti bu g\u00fcn tamamd\u0131r, istirahat vakti.<\/p>\n
**<\/p>\n
D\u00f6rt bin metre y\u00fcksekliklere al\u0131\u015f\u0131nca hedefi y\u00fckselttik. Bug\u00fcn 5.350 metre y\u00fckseklikte Pangong gol\u00fcne gidiyoruz. Geldi\u011fimizden beri Himalaya Da\u011flar\u0131n\u0131n \u00fczerlerindeyiz. Gene k\u00f6t\u00fc ve bozuk bir yoldan t\u0131rman\u0131yoruz. Hani filmlerde vard\u0131r ya, bir taraf\u0131 u\u00e7urum zig zag yaparak da\u011flara t\u0131rman\u0131rs\u0131n\u0131z, her virajda kar\u015f\u0131dan bir araba gelir i\u015fte \u00f6yle bir yolday\u0131z. Askeri k\u0131\u015flalar\u0131n aras\u0131ndan ge\u00e7erek, pasaport kay\u0131tlar\u0131 yapt\u0131rarak sonunda geldik Pangogn g\u00f6l\u00fcne. G\u00f6l\u00fcn b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 \u00c7in’e \u00fc\u00e7te bir k\u0131sm\u0131 Hindistan’a ait. Yani 134 km. uzunlu\u011fundaki s\u0131n\u0131r Pangong G\u00f6l\u00fc’n\u00fcn ortas\u0131ndan ge\u00e7iyor. Bu nedenle yolda askeri kontrol noktalar\u0131na \u00f6nceden al\u0131nan izin belgesini g\u00f6sterme durumu var. Asl\u0131nda bu kadar zorlu yola de\u011fecek bir yer de\u011fil gibi. Nesi me\u015fhurmu\u015f buran\u0131n; da\u011flar\u0131n aras\u0131nda bu y\u00fckseklikte suyu tuzlu bir g\u00f6l, g\u00fcne\u015fin farkl\u0131 \u0131\u015f\u0131klar\u0131nda farkl\u0131 renkler g\u00f6z\u00fck\u00fcyormu\u015f. Yahu b\u00f6yle g\u00f6lden bizde \u00e7ok var, sanki biraz yanl\u0131\u015f program olmu\u015f gibi. Neyse geldi\u011fimiz yoldan geri, zaten ak\u015fam\u0131 ettik.<\/p>\n
**<\/p>\n
Leh, Tibet Budizm\u2019inin do\u011fdu\u011fu yer. Bu nedenle burada \u00e7ok eski, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck, \u00e7ok \u00f6nemli olan bir s\u00fcr\u00fc Budist Manast\u0131r\u0131 var. Bunlardan Hermis Manast\u0131r\u0131 ilk dura\u011f\u0131m\u0131z. Burada ki en \u00f6nemli manast\u0131rlardan, Tibet te bulunan Potala saray\u0131na benzemesi ile \u00fcnl\u00fc. \u0130kinci olarak Shey Manast\u0131r\u0131 Karakteristik Budist manast\u0131r\u0131. Bu b\u00f6lgede y\u00fczlerce Budist manast\u0131r ve tap\u0131na\u011f\u0131 bulunuyor, bunlar\u0131n hepsini ziyaret etmeye \u00fc\u00e7 \u00f6m\u00fcr yetmez Art\u0131k yeter, son olsun dedik ve Thiksey Manast\u0131r\u0131\u2019n\u0131 ziyaret ettik gerekli bilgileri ald\u0131k. Asl\u0131nda her manast\u0131r\u0131n farkl\u0131 hikayesi ve kendine g\u00f6re \u00f6zellikleri var.<\/p>\n
Kalan zaman\u0131 kendimize ay\u0131r\u0131yoruz ve g\u00fcn\u00fc tamaml\u0131yoruz.<\/p>\n
Bug\u00fcn Kuzey Hindistan Ke\u015fmir geziminiz son g\u00fcn\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n
Ladakh 150 bin n\u00fcfusu ile b\u00f6lgenin kuzeyinde \u00c7in\u2019e s\u0131n\u0131r\u0131 olan ama g\u00fcmr\u00fck kap\u0131s\u0131 olmayan, merkez \u015fehri Leh olan b\u00f6lge.\u00a0 Leh, 30 bin n\u00fcfuslu etraf\u0131 da\u011flar ile \u00e7evrili yerle\u015fim yeri. Buralarda k\u0131\u015f\u0131n, alt\u0131 ay d\u00fckkanlar, oteller, ortalama \u00fc\u00e7 d\u00f6rt ayda okullar ve resmi daireler kapal\u0131. Sadece polis ve asker g\u00f6reve devam, hayat durma noktas\u0131nda. Yani burada \u00e7ocuklar k\u0131\u015f\u0131n tatil yap\u0131yor ve evlerde hapis. Ekim ay\u0131n\u0131n ortas\u0131nday\u0131z, on be\u015f g\u00fcn sonra k\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn ha\u015fmeti ile ba\u015fl\u0131yor olacak, yani buralarda birka\u00e7 hafta oyalan\u0131rsak memlekete anca seneye d\u00f6nebiliriz.<\/p>\n
\u0130nsanlar k\u0131\u015f\u0131n genelde manast\u0131rlara gidiyor hem ibadet hem de sosyalle\u015fiyorlar. Gitmeyenler evde oturuyor, yapacak ba\u015fka bir \u015fey de yok. B\u00f6yle bir hayat. \u015eehrin ticareti, gelen turist ve \u00e7evredeki askeri birliklerin lojistik ihtiya\u00e7lar\u0131ndan. Enerji b\u00fcy\u00fck sorun, neredeyse her g\u00fcn uzun s\u00fcreli elektrik kesintisi oluyor. \u00c7\u00f6z\u00fcm i\u00e7inde planlanan bir yat\u0131r\u0131m yok galiba. Himalaya s\u0131ra da\u011flar\u0131 gen\u00e7 da\u011flar grubundan. Kendini yaratan tektonik plaklar\u0131n hareketi nedeni ile y\u0131lda bir cm y\u00fckseliyor. Yani on sene sonra on cm daha y\u00fcksek olacak.<\/p>\n
Peki, buralarda ne yenir i\u00e7ilir. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminiz \u00e7ok kuvvetli de\u011filse kesinlikle sokaklardan bir \u015fey yememek gerekir. Yemekleri genelde baharatl\u0131. B\u00f6yle co\u011frafyalarda, b\u00f6lgenin iyi otellerinde kal\u0131p oran\u0131n imkanlar\u0131n\u0131 kullanmak gerekir.\u00a0 Arkada\u015f canl\u0131s\u0131 dost insanlar.<\/p>\n
Hindistan buralara ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde askeri y\u0131\u011f\u0131nak yapm\u0131\u015f. Etrafta dikkat \u00e7ekecek kadar askeri karargahlar var. Hindistan, \u00c7in ve Pakistan\u2019a kar\u015f\u0131 buraya konu\u015flanm\u0131\u015f. B\u00f6lgeler aras\u0131nda bitmeyen din esasl\u0131 husumet var, biraz konu\u015funca bu gerginlik hissediliyor. Konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z herkes \u00f6nce hangi dinden oldu\u011funuzu soruyor. M\u00fcsl\u00fcman kesiminde i\u015fimiz kolayd\u0131. Buras\u0131 Hindistan topraklar\u0131, baz\u0131 yerlerde yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi \u00f6zerk b\u00f6lge falan de\u011fil, her yerde Hindistan bayraklar\u0131. Laf aram\u0131zda \u00e7al\u0131\u015fmak falan yok, tembellik hakim ger\u00e7i yapacak fazla bir \u015fey de yok gibi, sanayi falan hak getire. B\u00fct\u00fcn yollar, alt yat\u0131r\u0131mlar Hindistan taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131yor, ortalama memur maa\u015f\u0131 300-400 USD.<\/p>\n
Kaynayan cad\u0131 kazan\u0131 gibi. Bitmeyen uzun hikayeler. Tabi i\u015fin temelinde, \u0130ngilizlerin buradan ayr\u0131l\u0131rken b\u0131rakt\u0131klar\u0131 emperyalist ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k tohumlar. Ladakhl\u0131lar da, Ke\u015fmirliler, Cemmular gibi bir g\u00fcn ba\u011f\u0131ms\u0131z olacaklar\u0131n\u0131 inan\u0131yorlar.<\/p>\n
B\u00f6lge sava\u015flar\u0131n\u0131n temel nedeni buran\u0131n stratejik \u00f6nemi. \u00c7in buralar\u0131 yani Himalayalar\u0131 ele ge\u00e7irmek istiyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc buradan a\u015fa\u011f\u0131ya akmak Hindistan, Pakistan’\u0131 ve bu co\u011frafyay\u0131 kontrol etmek istiyor. Hindistan da bu co\u011frafyada b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 ve o da kontrol\u00fc kaybetmek istemiyor. Pakistan ise, tarihsel sorunlar nedeniyle Hindistan ile bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l noktada de\u011fil, ba\u015fa \u00e7\u0131kmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. Bu nedenle arada bir \u00c7in ile fl\u00f6rt etmekten \u00e7ekinmiyor.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok co\u011frafyas\u0131 benzer davran\u0131\u015flar i\u00e7inde. Kendi \u00fclkemiz ve Ortado\u011fu ya bakal\u0131m, son on y\u0131lda bile ne kadar olaylar oldu, neler de\u011fi\u015fti ne co\u011frafyalar , s\u0131n\u0131rlar de\u011fi\u015fti.. neler. Devlerin bitmeyen ac\u0131mas\u0131z \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sava\u015f oyunlar\u0131.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm, buralar ile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m topraklar\u0131 mukayese etti\u011fim zaman, CANIM VATANIM BENZERIN YOK diyorum ve biz nank\u00f6rl\u00fck edip bu b\u00fcy\u00fck \u00f6d\u00fcl\u00fcn k\u0131ymetini bilemiyoruz.<\/p>\n
Yar\u0131n sabah erken u\u00e7ak ile Hindistan ba\u015f \u015fehir Yeni Delhi ye gidiyoruz.<\/p>\n
<\/p>\n
Sevgilerimle<\/p>\n
Hayrettin Ka\u011fn\u0131c\u0131<\/p>\n
Ekim2017<\/p>\n
www.hayrettinkagnici.com<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
D\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksek s\u0131rada\u011flar\u0131ndan Himalayalar \u00fczerinde da\u011fl\u0131k bir b\u00f6lge de yer alan yaras\u0131 hep kanayan, bar\u0131\u015f\u0131n \u00e7ok kolay olmayaca\u011f\u0131 b\u00f6lgelerinden Ke\u015fmir\u2019e gidiyoruz. U\u00e7 k\u00fclt\u00fcrlerde birlikte ya\u015famak zorunda olan \u00fc\u00e7 farkl\u0131 millet. Ke\u015fmir, 10. asra kadar Hindu Racalar taraf\u0131ndan y\u00f6netilir, bu d\u00f6nemlerde M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrkler racalar\u0131n saraylar\u0131na \u00fccretli asker olarak girerler. Bunlardan biri olan \u015eah Mirza […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9937,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-9795","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gezi-notlari"],"yoast_head":"\n