PORTEK\u0130Z<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130berya yar\u0131m adas\u0131nda \u0130spanya’n\u0131n bat\u0131s\u0131nda, 10 milyon n\u00fcfuslu huzur ve bar\u0131\u015f i\u00e7inde, Atlantik Okyanusu’na k\u0131y\u0131s\u0131 olan Portekiz. Kuzeyde Portekiz’in \u00f6nemli \u015fehirlerinden Porto’ya geldik. Vakit kaybetmeden \u015fehir turuna ba\u015flad\u0131k bile. Ge\u00e7mi\u015fte denizlere hakim olman\u0131n izleri her yerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.
\nDuoro, buralara hayat veren y\u00fcksek debili bir nehir. Duoro\u2019nun bir yakas\u0131nda Porto di\u011fer yakas\u0131nda Gaia \u015fehirleri, alt\u0131 k\u00f6pr\u00fc ile birbirlerine ba\u011flanm\u0131\u015f. \u0130lgin\u00e7 olan, her iki \u015fehirde vergiler farkl\u0131. Yani al\u0131\u015fveri\u015fi Maia da yap gel Porto da ya\u015fa. Porto Katedrali, tarihi postane binas\u0131, az say\u0131da yuvarlak olarak in\u015fa edilmi\u015f kilise, \u015fehir merkezi, bolca y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f. Buray\u0131 y\u00fcr\u00fcyerek gezmek \u00e7ok kolay de\u011fil, \u00e7ok ini\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f, yoku\u015flar dik. U\u00e7aktan indi\u011fimizden beri sokaklarday\u0131z, uzun bir g\u00fcn oldu. Dinlenme zaman\u0131…
\n**
\nPorto \u015faraplar\u0131, bilinen \u015faraplardand\u0131r. Nedir bunlar\u0131n \u00f6zellikleri nas\u0131l yeti\u015firler diye \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131n\u0131n oldu\u011fu yer Duoro vadisine gidiyoruz. Ad\u0131n\u0131 buradan ge\u00e7en ve buraya hayat veren 300 km. uzunlu\u011fundaki Duoro nehrinden alm\u0131\u015f. Nehir vadinin i\u00e7inden k\u0131vr\u0131larak ak\u0131p gidiyor. Buran\u0131n di\u011fer bir \u00f6zelli\u011fi ise bu vadiyi olu\u015fturan katman seklindeki ge\u00e7irgen kaya yap\u0131s\u0131. Nehrin keskin k\u0131vr\u0131ml\u0131 olmas\u0131, olu\u015fan sert ve de\u011fi\u015fken r\u00fczgarlara kar\u015f\u0131 vadiyi kontrol alt\u0131nda tutuyor. Ge\u00e7irgen kayalar ise i\u00e7inde su tutmas\u0131 nedeniyle s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 gece ve g\u00fcnd\u00fcz aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u0131s\u0131 farklar\u0131 olmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyerek b\u00f6lge ikliminin daha stabil ve dengeli olmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Vadi’nin b\u00f6yle bir \u00f6zelli\u011fi var. 1838 y\u0131llar\u0131nda \u0130ngilizler b\u00f6lgede hakimiyeti artt\u0131rmak i\u00e7in Portekiz ile \u00a0anla\u015fma yaparlar. \u015earaba d\u00fc\u015fk\u00fcn olan \u0130ngilizler Duoro vadisinin \u015farap\u00e7\u0131l\u0131k i\u00e7in uygun yer oldu\u011funu fark eder ve \u0130ngiltere\u2019den getirdikleri \u00fcz\u00fcm \u00e7ubuklar\u0131n\u0131 ekerek burada \u015farap yap\u0131m\u0131na ba\u015flarlar. \u00dcretilen \u015faraplar\u0131 \u0130ngiltere’ye gemiler ile yollamaya ba\u015flarlar ancak uzun yolculuk s\u0131ras\u0131nda fermantasyon devam etti\u011fi i\u00e7in \u015faraplar bozulur. \u00c7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in, \u00fcretimden bir s\u00fcre sonra \u015farab\u0131n \u00fczerine kanyak ve \u015feker p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclerek fermantasyonu durdurmay\u0131 ba\u015far\u0131rlar. Bu sayede \u015farap, art\u0131k fermantasyonun durdu\u011fu andaki tad\u0131 ve lezzeti korur. \u0130\u015fte Porto \u015farab\u0131n\u0131n esas \u00f6zelliklerinden biri fermantasyonu kontrol ederek \u015farap \u00fcretmek. \u015eeker ve kanyak ilavesi \u015farab\u0131 biraz tatl\u0131 ve alkol derecesini 22 ye \u00e7\u0131kart\u0131yor. Yani i\u00e7imi tatl\u0131 ama \u00e7abuk kafa yap\u0131yor. Sonras\u0131nda..heyyt var m\u0131 bana yan bakan\u2026.
\nVadide iklim \u015fartlar\u0131n\u0131 ve \u00e7evreyi korumak i\u00e7in s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da \u00fcreticiye lisans verilmi\u015f, onlarda bunun tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131yor. Vadiyi dola\u015f\u0131yoruz, ger\u00e7ekten \u00e7ok g\u00fczel. Tepelerden bak\u0131nca, a\u015fa\u011f\u0131da k\u0131vr\u0131mlar\u0131yla akan Duoro nehri, \u00e7evresi dik yama\u00e7larda teraslar yarat\u0131larak ekilmi\u015f \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131, muhte\u015fem bir manzara. Hani bir g\u00fcn i\u00e7eriz y\u0131llans\u0131n diye al\u0131p da saklad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015faraplar vard\u0131r ya, o \u00f6zel g\u00fcn geldi\u011finde a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131z da sirke gibi oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce \u015fa\u015f\u0131r\u0131r \u00fcz\u00fcl\u00fcr\u00fcz. O \u00f6yle olmuyor i\u015fte, her \u015farap y\u0131llans\u0131n diye saklanm\u0131yor. Baz\u0131 y\u0131llarda ya\u011fmurun zaman\u0131, miktar\u0131, g\u00fcne\u015fli g\u00fcnler, r\u00fczgar gibi hava \u015fartlar\u0131n\u0131n hepsinin ayn\u0131 sezonda uygun oldu\u011fu zaman ki bu \u00fc\u00e7, be\u015f, on, belki yirmi y\u0131lda bir olu\u015fur, o d\u00f6nem de bu konunun uzmanlar\u0131 genelde akademik kurullar, hasad\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman o y\u0131l\u0131n hava \u015fartlar\u0131n\u0131n “\u015farab\u0131n y\u0131llanmas\u0131\u201d i\u00e7in uygun oldu\u011funu ilan ediyor. \u0130\u015fte o sene yap\u0131lan \u015farap y\u0131llanmaya uygun olur. Tabi ki yap\u0131m prosesi ve \u015fartlar\u0131 da \u00e7ok \u00f6nemli. Genelde \u015farap, \u015fi\u015felendikten sonra fermantasyon i\u015flemi durur, art\u0131k tad\u0131 lezzeti neyse o. Y\u0131llanacak \u015farapta, fermantasyon i\u015flemi \u015fi\u015felendikten sonra da \u00e7ok yava\u015f olarak devam eder. Duoro\u2019yu daha yak\u0131ndan g\u00f6relim diye tekne turu ald\u0131k, bu sefer a\u015fa\u011f\u0131dan vadiye bak\u0131yoruz. G\u00fczel bir g\u00fcn..
\nAk\u015fam, Duoro nehri k\u0131y\u0131s\u0131nda g\u00fczel sohbet, \u015farap bal\u0131k.
\nDaha ne olsun edepsizlik etmeden \u015f\u00fckretmek gerekir.<\/p>\n
Buras\u0131, ge\u00e7mi\u015ften gelen b\u00f6lge \u00f6zelliklerini korudu\u011fu, \u015farap\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 geleneksel \u015fekilde muhafaza ederek devam ettirdi\u011fi i\u00e7in Unesco D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde.
\nPorta da, eski \u015fehirde, buran\u0131n d\u00fcnya miras oldu\u011funu anlatan a\u00e7\u0131klamalar ve amblemleri her yerde g\u00f6rebilirsiniz. \u0130stanbul tarihi yar\u0131m ada da Unesco D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde ama bilen ka\u00e7 ki\u015fi, bunun ile ilgili a\u00e7\u0131klama ve amblem koca b\u00f6lgede yok denecek kadar az.<\/p>\n
**
\nPortekiz\u2019in tarihini ya\u015famak i\u00e7in \u00f6nceki ad\u0131 Bracara Agusta olan, Braga \u015fehrine gidiyoruz. Braga, yetmi\u015f bin n\u00fcfuslu okyanusun kenar\u0131nda, mimarisi, sokaklar\u0131, tarihi yap\u0131lar\u0131yla, meydanlar\u0131yla a\u00e7\u0131k hava m\u00fczesi tad\u0131nda, \u00fcniversitesi olmas\u0131 nedeniyle gen\u00e7 n\u00fcfusun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 dinamik canl\u0131, \u00f6nemli inan\u00e7 merkezlerinin bulundu\u011fu Portekiz\u2019in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck \u015fehri.
\n\u00d6nce Bom Jesus do Monte kilisesi, Hz. \u0130sa’n\u0131n \u00f6l\u00fcme giderken duraklad\u0131\u011f\u0131 14 kap\u0131y\u0131 temsil eden noktalar ve ger\u00e7ekten \u00e7ok g\u00fczel heykeller olan kilise. 116 basamakla \u00e7\u0131k\u0131l\u0131yor, biz, tabii ki f\u00fcnik\u00fcler ile \u00e7\u0131kt\u0131k merdivenlerden indik. Bu nedenle sevap k\u0131sm\u0131 biraz az oldu.
\nArd\u0131ndan \u00fclkenin en eski katedrallerin biri olan Santa Maria de Braga Katedrali.Bu g\u00fcn \u00f6zel bir g\u00fcn, Braga\u2019n\u0131n 2000 y\u0131l \u00f6nce Romal\u0131lar taraf\u0131ndan kurulu\u015funun senede bir defa kutlanan festivali var. Bu sebeple Katedralde bunun ile ilgili ayin yap\u0131l\u0131yor. Herkes kendi bildi\u011fi dualar ile dileklerini Tanr\u0131’n\u0131n huzurunda dile getirdi. Eski \u015fehirde meydanlar sokaklar Roma k\u0131yafeti giymi\u015f sat\u0131c\u0131 ve insanlar ile dolu. Romal\u0131lar\u0131n buray\u0131 \u015fehir yapmalar\u0131n\u0131 kutluyorlar. Portekizliler ile birlikte bizde \u00e7ok memnun olduk do\u011frusu, aferin Romal\u0131lara Braga \u015fehrinin kurulu\u015fundaki emekleri i\u00e7in.<\/p>\n
Meydanda hafif bir \u00f6\u011fle yeme\u011fi sonras\u0131, Unesco D\u00fcnya Miras listesinde olan Portekiz’in en eski \u015fehirlerden biri olan Guimares\u2019e geldik. 12.y\u00fczy\u0131l tipik orta\u00e7a\u011f mimarisinin \u00e7ok iyi bir \u015fekilde korundu\u011fu tarih kokan bir yer.
\n\u00d6nce bu g\u00fcn \u015fehrin ortas\u0131nda kalm\u0131\u015f y\u00fcksek\u00e7e bir yerde olan Guimares Kalesi.
\nArd\u0131ndan Guimares Saray\u0131. Salazar d\u00f6neminde yeniden onar\u0131lan saray bu g\u00fcn m\u00fcze olarak kullan\u0131l\u0131yor ayn\u0131 zamanda devlet \u00fcst d\u00fczey kabul, resepsiyon protokol kar\u015f\u0131lamalar\u0131 burada yap\u0131l\u0131yor. Te\u015fhir edilen e\u015fyalar asl\u0131nda Portekiz ile \u00e7ok ilgili de\u011fil, zaman i\u00e7erisinde hediye edilen veya bir \u015fekilde elde edilen her t\u00fcrl\u00fc e\u015fya var. Hindistan’dan gelen mobilyalar, \u00c7in’den vazolar, seramik tabak, \u00e7anak, gibi.. B\u00f6yle bir yer i\u015fte…g\u00fcn\u00fc tamamlad\u0131k ki.. felaket bir ya\u011fmura yakaland\u0131k. Otele zor varabildik\u2026<\/p>\n
**
\nSabah erken yollarday\u0131z. Coimbra \u015fehrinde 1200 y\u0131l\u0131nda kurulan ve halen e\u011fitim veren d\u00fcnyan\u0131n en eski e\u011fitim merkezlerin biri olan Unesco D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde Coimbra \u00dcniversitesi’ne gidiyoruz. Bu g\u00fcn 16 fak\u00fcltesi olan \u00fcniversitenin muhte\u015fem k\u00fct\u00fcphanesini g\u00f6rmek i\u00e7in geldik. B\u00f6yle bir i\u015f i\u00e7in be\u015f ay \u00f6nceden ba\u015flayan yaz\u0131\u015fma trafi\u011fi ve ziyaret i\u00e7in verilen g\u00fcn ve saatte kap\u0131ya dayand\u0131k. Biraz daha geciksek s\u0131ram\u0131z\u0131 kaybedecektik, neyse i\u00e7eri girebildik. 15, 16, 17 ve 18.y\u00fcz y\u0131llara ait \u00e7ok de\u011ferli kitaplar mevcut. Ger\u00e7ekten muhte\u015fem tamamen ilk orijinal halinin muhafaza edildi\u011fi 60 bini bu k\u00fct\u00fcphane b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bulunan, gerisi yeni yap\u0131lan k\u00fct\u00fcphanede toplam 300 binden fazla kitaplar\u0131n oldu\u011fu yer. B\u00fct\u00fcn tedbirler al\u0131nm\u0131\u015f, kitaplar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc ha\u015farat ve b\u00f6ceklerden korumak i\u00e7in. \u00d6yle ki, baz\u0131 geceler k\u00fct\u00fcphane b\u00f6l\u00fcm\u00fcne \u00f6zel yeti\u015ftirilmi\u015f kediler b\u0131rak\u0131l\u0131yormu\u015f olas\u0131 farelere kar\u015f\u0131. B\u00fct\u00fcn \u00f6nlemler tamam. \u00dcniversiteyi geziyoruz, buran\u0131n sayg\u0131n \u00fcniversitelerinden. \u0130\u00e7inde hocalar\u0131n kalaca\u011f\u0131 lojmanlar, dinlenme alanlar\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck bir kilisesi (\u015fapel) olan yer.
\nCoimbra \u015fehrini dola\u015f\u0131yoruz, eski \u015fehir, \u00e7ar\u015f\u0131, pazar. G\u00fczel keyifli canl\u0131 bir yer. Bizden ka\u00e7an turistler buraya gelmi\u015fler.
\nHafif \u00f6\u011fle kahvesi, iki saat mesafede Tomar \u015fehrinde Unesco D\u00fcnya Miras listesinde olan, 1190 y\u0131l\u0131nda y\u00fcksek bir tepede kurulmu\u015f, tam olarak a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 “\u0130sa Mezhebi Fakir Mabet \u015e\u00f6valyeleri ” olan, i\u00e7inde kilise bulunan b\u00fcy\u00fck bir kaleye gidiyoruz. \u00dczerinde k\u0131rm\u0131z\u0131 ha\u00e7 bulunan beyaz giysileri ile tan\u0131nan \u015f\u00f6valyeleri ile ilk ha\u00e7l\u0131 seferlerinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yer olarak kabul edilir. Amblemleri bir at \u00fczerinde iki \u015f\u00f6valye olan ve \u201ciki at alacak kadar zengin de\u011filiz\u201d diyen, sonralar\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc veya zorla toplanan paralar ile b\u00fcy\u00fck servetlere ula\u015fan \u201cfakir mabet \u015f\u00f6valyeleri\u201d b\u00f6lgede b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 olmu\u015flar. Kilise taraf\u0131ndan vergi muafiyeti tan\u0131nan, s\u0131n\u0131r tan\u0131madan \u201cha\u00e7l\u0131 seferleri\u201d ad\u0131 alt\u0131nda her yere sava\u015f a\u00e7abilen tarikat mensuplar\u0131, Kud\u00fcs teki El Aksa Camii\u2019ni bile ele ge\u00e7irmi\u015fler. Hatta bu tepenin eski S\u00fcleyman Mabedi \u00fczerinde oldu\u011funa inan\u0131l\u0131r. \u0130\u015fte fakir diye ba\u015flay\u0131p, misyonerlik ve sava\u015flar ile b\u00fcy\u00fck paralara kavu\u015fan bu \u015f\u00f6valyeler b\u00f6lge hakimiyetini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ele ge\u00e7irirler. 1307 y\u0131l\u0131nda \u00e7ok kanl\u0131 sava\u015f ile tarikat\u0131n g\u00fcc\u00fc zay\u0131flar ve da\u011f\u0131lma s\u00fcreci ba\u015flar. Fark\u0131 isimlerle faaliyetlerini devam ettiren \u201c\u0130sa Mezhebi Tarikat\u0131\u201d bu g\u00fcn bile halen faaliyetlerini farkl\u0131 \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrmektedir.
\nGeceyi Fatima \u015fehrinde ge\u00e7irece\u011fiz. \u015eehrin merkezinde modern g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc b\u00fcy\u00fck bir kilise. Hikaye \u015fu; Uzun y\u0131llar s\u00fcren Arap Portekiz sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Fatima ad\u0131nda d\u00fcnya g\u00fczeli M\u00fcsl\u00fcman bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu H\u0131ristiyan bir askere a\u015f\u0131k olur, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda askere her t\u00fcrl\u00fc bilgiyi verir ve sava\u015f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131nda rol\u00fc olur, sonra da evlenirler. Daha sonra Oreon ad\u0131n\u0131 alan Fatima\u2019n\u0131n ismi bu nedenle buraya verilir. Ayr\u0131ca yak\u0131ndaki bir \u015fehre de Oreon ad\u0131 verilir. Gelelim ikinci b\u00f6l\u00fcme. Hz. Meryem, Fatima da b\u00fcy\u00fck bir ya\u011fmur sonras\u0131 me\u015fe a\u011fac\u0131 alt\u0131na s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f, da\u011flarda \u00e7obanl\u0131k yapan \u00fc\u00e7 k\u0131z \u00e7ocu\u011funa g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve buraya kilise yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ister. Bu g\u00f6r\u00fcnme uzun bir s\u00fcre her ay\u0131n 13.cu g\u00fcn\u00fc olarak tekrar eder, \u00e7ocuklara \u00fc\u00e7 s\u0131r verir.. konu etrafta duyulmaya ba\u015flar ve insanlar her ay\u0131n 13.cu g\u00fcn\u00fc Fatima \u015fehrine gelip Meryem Ana’n\u0131n g\u00f6r\u00fcnmesini beklerler. Sonunda 13 Ekim de burada Meryem Ana\u2019y\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck kalabal\u0131k toplan\u0131r. Birden \u00e7ok \u015fiddetli sa\u011fanak ya\u011fmur, ard\u0131ndan birden g\u00fcne\u015f a\u00e7ar, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde de\u011fi\u015fik olaylar olur. G\u00fcne\u015f \u00f6nce k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcr sonra tekrar b\u00fcy\u00fcr, sa\u011fa sola hareket etmeye baslar, daha \u00f6nce g\u00f6r\u00fclmemi\u015f olaylar olur g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde… \u0130\u015fte o tarihten sonra buras\u0131 kutsal \u015fehir ilan edilir, b\u00fcy\u00fck bir kilise yap\u0131l\u0131r ve buras\u0131 hac yeri ilan edilir. Hikaye muhtelif, benim akl\u0131ma en fazla yatan bu. Her din ve inan\u00e7 ta bitmeyen efsanevi mucizeler anlat\u0131l\u0131r, inan\u0131p inanmamak size kalm\u0131\u015f. Bu g\u00fcn buras\u0131 Katolik aleminde \u00f6nemli dini merkezlerden biri. \u0130nsanlar buraya hac\u0131 olmak i\u00e7in geliyor ve \u015fehir din turizmi ile ya\u015f\u0131yor. Yani ben de hac\u0131 oldum. Saymad\u0131m, ka\u00e7 olmu\u015ftur ama her din ve inan\u00e7ta hac\u0131l\u0131k mertebem vard\u0131r. Benimde u\u00e7ma zaman\u0131m yakla\u015ft\u0131 m\u0131 ne!. Dilek tutan veya dilekleri olan eski ve yeni kilise aras\u0131nda dizleriniz \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcyen insanlar, \u00e7evrede vaaz veren, adak adayanlar, mum yakanlar hareketli bir yer. Buras\u0131 Papa’n\u0131n ziyaretinden sonra daha da \u00f6nem kazanm\u0131\u015f. \u00f6yle otellerde kolay yer bulamazs\u0131n\u0131z..
\nNeyse, herkes kendi d\u00fcnyas\u0131nda kendi inan\u00e7lar\u0131 ile g\u00fczellikler i\u00e7inde ya\u015fas\u0131n diyelim…
\nDinlenme zaman\u0131, \u00f6\u011frenilecek, okunacak \u00e7ok \u015feyler var daha.<\/p>\n
**
\nUnesco D\u00fcnya Miras listesinde olan Batalha Kilisesi ve Manast\u0131r\u2019\u0131na gidiyoruz. 1385 de Kastilya\u2019ya kar\u015f\u0131 kazan\u0131lan zafer an\u0131s\u0131na Portekizli mimar Afonso Dominiques taraf\u0131ndan gotik sitilinde in\u015fa edilmi\u015f, d\u00f6nemin en b\u00fcy\u00fck manast\u0131r ve kilisesi. O d\u00f6nemlerde bu tip eserler, genelde kazan\u0131lan zafer an\u0131s\u0131na veya b\u00fcy\u00fck fetihler yapm\u0131\u015f krallar ad\u0131na yap\u0131l\u0131yordu. 1437 de kral Edward kendisi ve ailesinin \u00f6ld\u00fckten sonra g\u00f6m\u00fclmesi i\u00e7in \u015fapel yapt\u0131rmak ister fakat ba\u015flayan mimar tamamlayamadan \u00f6l\u00fcnce, sonradan gelen bir\u00e7ok mimar taraf\u0131ndan da bir t\u00fcrl\u00fc bitirilemez. \u015eapel, genelde mescit boyutunda ibadet yeridir, ancak buras\u0131 kilise boyutunda. Olmu\u015fken en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc olsun gibilerden hani. Bu g\u00fcn \u201cbitmeyen \u015fapel\u201d olarak bilinen yerde, kral ve e\u015finin mezarlar\u0131 var.
\n\u0130kinci dura\u011f\u0131m\u0131z Alcoba\u00e7a Manast\u0131r\u0131, buras\u0131 da Unesco D\u00fcnya Miras listesinde. K\u00fct\u00fcphanesi ve kilisesi orta\u00e7a\u011fda yap\u0131lan en \u00f6nemlisi ve b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc. D\u00f6neminde genellikle zenginlerin ve soylular\u0131n gitti\u011fi manast\u0131r ve kilise, dini e\u011fitim merkezi olmu\u015f. B\u00fcy\u00fck bir kilise, yap\u0131m s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda \u00f6yle entrikalar, \u00f6yle olaylar, \u00f6yle a\u015fk hikayeleri olmu\u015f ki anlatmakla bitmez.. Prens Peter, kar\u0131s\u0131n\u0131n yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan Imes\u2019e a\u015f\u0131k olur, bir de \u00e7ocuk yaparlar, kar\u0131s\u0131 \u00f6l\u00fcnce de evlenmek ister. Ancak baba kral, bu evlili\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar ve \u0130mes\u2019i \u00f6ld\u00fcrt\u00fcr, bu arada ikisi k\u0131z d\u00f6rt \u00e7ocuklar\u0131 olmu\u015ftur. Prens Peter, babas\u0131 \u00f6l\u00fcp kral olunca, kar\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrenleri ac\u0131mas\u0131zca \u00f6ld\u00fcrt\u00fcr ve organlar\u0131n\u0131 par\u00e7alat\u0131r. Kral Peter, \u00f6ld\u00fcr\u00fclen kar\u0131s\u0131n\u0131 krali\u00e7e ilan etmek ister fakat kilise izin vermez, Daha sonra ba\u015fkas\u0131 ile de evlenmeyen kral, Alcoba\u00e7a kilisesinde, el ele tutu\u015fmu\u015f vaziyette heykelleri olan mezarda birlikte yat\u0131yorlar. Asl\u0131nda uzun ve detaylar olan a\u015fk f\u0131rt\u0131nas\u0131 ama bu kadar yeter..
\nBuras\u0131, \u201csessizlik manast\u0131r\u0131\u201d olarak ta bilinir. Burada ya\u015fayan, e\u011fitim g\u00f6ren din adamlar\u0131 katiyen konu\u015fmazlar, her \u015fey sessizlik i\u00e7inde y\u00fcr\u00fcrm\u00fc\u015f. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck bir yer, \u00e7ok g\u00fczel bir mimari yap\u0131. Burada, din adamlar\u0131, \u00fcnl\u00fc sanatkarlar, ressamlar, heykelt\u0131ra\u015flar yeti\u015fmi\u015f, yeti\u015fenler de bu kilisenin yap\u0131m\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. Hi\u00e7 konu\u015fma yok, kesin sessizlik hakim, yemekler belli saatte, ancak yetecek kadar \u00e7\u0131k\u0131yor, giyecek ve di\u011fer ihtiya\u00e7lar da kilise taraf\u0131ndan verildi\u011fi i\u00e7in para da yok. Ger\u00e7ekten \u00e7ok de\u011ferli ressamlar, heykelt\u0131ra\u015flar yeti\u015fmi\u015f, etrafta \u00e7ok g\u00fczel heykeller var. Ancak zaman i\u00e7inde para yok, konu\u015fma yok, i\u015f de yok.. Sonunda sanatkarlar ba\u015fka kiliselerde para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u015f bulup ka\u00e7maya ba\u015flam\u0131\u015f bu nedenle baz\u0131 eserler, heykeller yar\u0131m kalm\u0131\u015f. Tanr\u0131 ad\u0131na da olsa para yoksa bedava i\u015f de yok.. Hikayesi bol bir yer Alcoba\u00e7a Manast\u0131r\u0131 ve Kilisesi.
\n\u00d6\u011fle yeme\u011fi, Nazare \u015fehrinde yiyece\u011fiz. \u015fof\u00f6r\u00fcn teklifi \u00fczerine, \u015eof\u00f6rler lokantas\u0131nda yemeye karar verdik. \u00c7ok da iyi olmu\u015f, her \u015fey g\u00fczeldi.
\nYerel ya\u015fl\u0131 kad\u0131nlar\u0131n k\u0131yafetleri dikkatimi \u00e7ekti. Sahilde ya\u015fayan insanlar\u0131n ge\u00e7imi genelde denizden olur. Denize a\u00e7\u0131l\u0131nca da ne zaman d\u00f6nece\u011fi, d\u00f6n\u00fcp d\u00f6nemeyece\u011fi belli olmaz. Bu nedenle eskiden kad\u0131nlar \u00fcst \u00fcste yedi kat etek giyerlermi\u015f. Her g\u00fcn bir ete\u011fi \u00e7\u0131kar\u0131rlarm\u0131\u015f, adam yedi g\u00fcn i\u00e7inde eve geldi, geldi, yoksa soyunmaya devam.. Bu nedenle erkekler en ge\u00e7 yedi g\u00fcn i\u00e7inde eve d\u00f6nerlermi\u015f. Kad\u0131n ile ba\u015fa \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n akl\u0131na \u015fa\u015far\u0131m..
\nSahilde y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f \u00e7ay kahve, yola devam..
\nTarihi Obidos \u015fehri, k\u00fc\u00e7\u00fck \u015firin bir yer. \u015eehri tepeden g\u00f6ren kalesini, darac\u0131k sokaklarda gezelim g\u00f6relim diye geldik. Bu g\u00fcn uzun ve yorucu oldu. Bu kadar yeter, Lizbon da otelimize kadar geldik.
\nBitmedi daha, ak\u015fam aylar \u00f6nce zorluklarla yer buldu\u011fumuz deniz mahsulleri restoran\u0131na gidiyoruz. A\u011f\u0131r ve yorucu bir g\u00fcn ama g\u0131rtlak olunca devam. Restoran\u0131n ad\u0131 Cervejaria. Lizbon da bildik bir yemi\u015f \u015fof\u00f6r \u015f\u0131p diye diye bildi, rezervasyon saatinizi 15 dakika ge\u00e7erse yeriniz iptal. Neyse zaman\u0131nda yeti\u015ftik. Kap\u0131da bir s\u00fcr\u00fc insan s\u0131ra bekliyor, kocaman bir yer bir s\u00fcr\u00fc odalar. Yerimize oturduk, l\u00fcks bir yer de\u011fil, ama temiz. Bal\u0131k hari\u00e7 her t\u00fcrl\u00fc denizde ya\u015fayan mahlukati bulabilirsiniz. \u00c7ok g\u00fczel yedik i\u00e7tik. B\u00f6yle bir yer i\u00e7in, son derece uygun fiyat. \u0130\u015fin s\u0131rr\u0131 da bu, kalite, iyi mutfak, uygun fiyat. Herkes s\u0131rada. Yolunuz d\u00fc\u015ferse u\u011fray\u0131n derim.. Bir \u00e7ok restoran\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi her geleni kaz\u0131klarsan sonra da kimse gelmiyor diye a\u011flamayacaks\u0131n!! \u0130\u015fte bak aylar \u00f6nce rezervasyon ile anca yer bulunuyor\u2026
\n**
\nAtlas Okyanusu’na sahili olan \u00fclkenin bat\u0131 sahilinde bulunan Lizbon ‘dan do\u011fuya do\u011fru \u00fc\u00e7 saat mesafede \u0130spanya s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n, Unesco D\u00fcnya Miras listesinde olan Elvas \u015fehrine gidiyoruz.. Buras\u0131 Allertejo b\u00f6lgesi. Alan olarak Portekiz’in nerdeyse \u00fc\u00e7te biri ancak \u00e7ok az bir n\u00fcfus ya\u015f\u0131yor.
\nYolda mantar a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcyoruz,. Mantar a\u011fac\u0131, d\u00fcnyada Fas, \u0130spanya, Fransa ve en fazla da Portekiz\u2019de bulunuyor ve buran\u0131n \u00f6nemli gelir kaynaklar\u0131ndan. Asl\u0131nda me\u015fe a\u011fac\u0131n\u0131n bir \u00e7e\u015fidi. Sadece bu b\u00f6lgede yeti\u015fen bir cins kar\u0131nca, a\u011fac\u0131n kabuk k\u0131sm\u0131n\u0131 yiyerek mantarla\u015fmas\u0131na sebep oluyor. Her dokuz y\u0131lda bir a\u011fac\u0131n kabuklar\u0131 soyularak mantar elde ediliyor. Bu bir a\u011fac\u0131n \u00f6mr\u00fcnde on defa yap\u0131labiliyor. Yani mantar \u00fcretimi yap\u0131lan a\u011fa\u00e7 ancak 99 y\u0131l ya\u015fayabiliyor. Kabuklar\u0131 soyulmaz ise 250-300 y\u0131l ya\u015fayabiliyormu\u015f. \u00d6ncelikli olarak pahal\u0131 \u015farap mantarlar\u0131 bunlardan tek seferde par\u00e7alamadan yap\u0131l\u0131yor, di\u011fer kalan ve k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alar ise yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p, preslenerek istenilen amaca g\u00f6re \u015fekillendiriliyor. G\u00fcndelik kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z mantar\u0131n\u0131 k\u0131sa hikayesi. B\u00fct\u00fcn b\u00f6lge mantar a\u011fa\u00e7lar\u0131 ile dolu. Buran\u0131n kaliteli k\u0131rm\u0131z\u0131 \u015farab\u0131 da \u00e7ok me\u015fhur. Burada Romal\u0131lardan kalan \u00e7ok eser var, en \u00f6nemlilerinden biri, Elvas Aqueduct su kemerleri. \u015eehirleraras\u0131 su g\u00f6t\u00fcrmek i\u00e7in in\u015fa edilmi\u015f halen kullan\u0131l\u0131yor. \u0130stanbul\u2019daki Bozdo\u011fan Su Kemerleri gibi. K\u0131sa bir moladan sonra Elvas \u015fehrine geldik. Elvas ge\u00e7mi\u015fte \u0130spanya s\u0131n\u0131r\u0131na \u00e7ok yak\u0131n olmas\u0131 nedeniyle askeri B\u00f6lge olarak kullan\u0131lm\u0131\u015f. \u00c7evresi geni\u015f hendek ile korunan, 10.y\u00fczy\u0131lda yap\u0131lm\u0131\u015f d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck kalesi. En tepede hala ayakta..<\/p>\n
Hava bu g\u00fcn normalden daha s\u0131cak ve g\u00fcne\u015fli. Elvas\u2019tan, Alentejo b\u00f6lgesinin ba\u015f\u015fehri Unesco D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde Evora\u2019ya geliyoruz. Romal\u0131lar, Visigotlar, Emeviler gibi bir\u00e7ok medeniyetlerin izleri var. Manast\u0131rlar, kiliseler, aristokrat evleri, mimar\u0131 yap\u0131lar\u2026 dini, entelekt\u00fcel, zengin bir \u015fehir. 15.y\u00fczy\u0131lda Portekiz kral\u0131n\u0131n burada ya\u015famaya karar vermesi buran\u0131n alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131 ya\u015famas\u0131na sebep olmu\u015f.
\n\u0130spanya, 1492 y\u0131ll\u0131nda al\u0131nan karar ile Yahudileri kovmaya ba\u015flay\u0131nca Portekiz bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 kabul eder. Ancak Portekiz h\u00fck\u00fcmeti de belli bir s\u00fcre sonra gerek \u0130spanya’n\u0131n bask\u0131s\u0131, gerek dini sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc gelen Yahudilerin H\u0131ristiyan olmalar\u0131n\u0131 veya \u00fclkeyi terk etmelerini ister, H\u0131ristiyan olmayan ve gitmeyenler engizisyon mahkeme karar\u0131 ile \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. B\u00fct\u00fcn bu ya\u015fanan yerler, mahkemeler bu g\u00fcn m\u00fcze olarak duruyor. M\u00fcze gibi bir \u015fehir..
\n\u00d6nceleri manast\u0131r olan \u015fimdi m\u00fcze olarak kullan\u0131lan “kemik Manast\u0131r\u0131”. Giri\u015fte kap\u0131da “burada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn kemiklerin senin oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn” yaz\u0131s\u0131 hemen dikkatimi \u00e7ekti. Zaman i\u00e7erisinde toplanan insan kafatas\u0131 ve kemiklerinden yap\u0131lm\u0131\u015f manast\u0131r. Duvarlar, s\u00fctunlar her yerde kafatas\u0131 ve insan kemikleri. Vay anas\u0131na, Bunlar\u0131n ge\u00e7mi\u015fte canl\u0131 insan oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce hafiften felsefe ba\u015fl\u0131yor. Bu kemiklerinin manast\u0131r duvarlar\u0131nda olmas\u0131, bunlar\u0131n cennette olduklar\u0131 anlam\u0131n\u0131 m\u0131 ta\u015f\u0131r, yoksa bitmeyen kabir azab\u0131 gibi bir \u015fey midir?. Takma kafan\u0131 devam., benzer manzaray\u0131 \u00c7ek Cumhuriyetinde bulunan Kutna Hora kilisesinde ve de ba\u015fka yerlerde de g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n
Evora, Portekiz\u2019de en fazla denizcinin yeti\u015fti\u011fi b\u00f6lgelerin ba\u015f\u0131nda geliyor. Denizlere a\u00e7\u0131lmak, yeni yerler bulmak, oralar\u0131 i\u015fgal etmek, ganimetler toplamak bunlar\u0131n hepsi kiliselerin onay\u0131 ve y\u00f6netimi ile yap\u0131l\u0131rd\u0131. Ganimetler ve paran\u0131n kontrol edildi\u011fi yer dini merkezlerdir. Yani esas g\u00fc\u00e7 kiliseler de. Bu nedenle, Portekiz de ve \u00f6zellikle bu b\u00f6lgede \u00e7ok say\u0131da kilise, manast\u0131r var. H\u0131ristiyan olmayan veya Hristiyan gibi ya\u015famayanlar engizisyon mahkemeleri taraf\u0131ndan i\u015fkence ile \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrlerdi. \u015eeriat mahkemeleri gibi, uymayana \u00f6l\u00fcm\u2026 Bu mahkemeler bu g\u00fcn m\u00fcze olarak kullan\u0131l\u0131yor.
\nUnesco, k\u00fclt\u00fcrel miraslar\u0131 i\u00e7erisinde somut olmayan miraslar da vard\u0131r \u201cUnesco intangible cultural heritage\u201d. Bir y\u00f6reye ait gelenekler, \u015fark\u0131lar, danslar gibi. Bizdeki k\u00fclt\u00fcrel miras listesinde olanlar, sema g\u00f6sterileri, Hacivat Karag\u00f6z ,K\u0131rkp\u0131nar g\u00fcre\u015fleri, T\u00fcrk kahvesi, ebru sanat\u0131, meddah, semah g\u00f6sterisi, Nevruz, s\u0131ra geceler, mesir macunu gibi. Burada da sadece bu b\u00f6lgeye ait somut olmayan k\u00fclt\u00fcrel miras bulunuyor. Cante Alentejano, \u00e7ok sesli \u015fark\u0131 s\u00f6yleme. Portekiz’in Alentejano \u015fehrinde olu\u015fan, insanlar\u0131n \u00f6nce tek ki\u015fiyle ba\u015flay\u0131p sonra ba\u015fka insanlar\u0131n da kat\u0131l\u0131m\u0131 ile devam eden sazl\u0131 s\u00f6zl\u00fc a\u015fk, tutku, sevgi g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131 anlatan y\u00f6resel \u015fark\u0131lar. Madem durum b\u00f6yle, biz de dinlemek istedik. \u00d6yle her yerde \u00e7ok rastlanan bir \u015fey de\u011fil. Sonunda bir yer bulduk ve dinleme f\u0131rsat\u0131m\u0131z oldu. \u0130nsanlar\u0131n duygular\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebildikleri etkili m\u00fczik. Bizde k\u0131sa zamanda havaya girdik hani, keyfini \u00e7\u0131kard\u0131k. \u015earap kadehlerimizi onlar ile birlikte sa\u011fl\u0131k, para ve a\u015fk i\u00e7in kald\u0131r\u0131yoruz…
\n**
\nBu g\u00fcn yine Unesco D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde olan Sintra b\u00f6lgesine gidiyoruz. Burada \u00f6nce Pena Saray\u0131. 1834 y\u0131l\u0131nda eski bir manast\u0131r iken, soylu zengin olan Ferdinand taraf\u0131ndan e\u015fi 2.Maria i\u00e7in M\u0131s\u0131r, Emevi, Gotik, R\u00f6nesans, kale mimarisi ve motifleri kullan\u0131larak muhte\u015fem bir saraya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f. Ger\u00e7ekten r\u00fcya gibi bir saray olmu\u015f. Saray \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir alan i\u00e7erisinde yap\u0131lm\u0131\u015f ve \u00e7evresi muhte\u015fem mimari peyzaj ile d\u00fcnyan\u0131n her yerinden on binlerce a\u011fa\u00e7 ve bitki ile donat\u0131lm\u0131\u015f. Bak\u0131m m\u00fcthi\u015f, bozulan, \u00e7\u00fcr\u00fcyen a\u011fa\u00e7 veya bitkinin yerine ayni boyda yenisi ekiliyor. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 Ferdinand, \u00e7ok sevdi\u011fi b\u00fcy\u00fck a\u015fk\u0131 kar\u0131s\u0131 i\u00e7in yapm\u0131\u015f. Ferdinand, \u015fair, yazar, \u00e7ok yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131, romantik, sanatkar, \u00e7ok zengin, karizmatik, her t\u00fcrl\u00fc ibret ve \u00f6rnek al\u0131nacak fazilet ve letafet var adamda. Yani peygamber gibi b\u00fct\u00fcn vas\u0131flara haiz. On tane beyaz atl\u0131 prens bile yan\u0131nda v\u0131zzt. Laf aram\u0131zda hafif balon gibi ama ortada yap\u0131lan g\u00f6z\u00fcken bir \u015fey var. Adam i\u00e7in s\u00f6ylenenler yaz\u0131lanlar bu. Buras\u0131 geni\u015f bah\u00e7e k\u00fclt\u00fcrel peyzaj ve bak\u0131m\u0131 devam ettirildi\u011fi i\u00e7in Unesco D\u00fcnya Miras\u0131 listesine al\u0131nm\u0131\u015f.
\n\u0130kinci olarak, gene Sintra b\u00f6lgesinde Monserate Saray\u0131na gidiyoruz. Buras\u0131 da Pena Saray\u0131 gibi, muhte\u015fem bir bah\u00e7e nefis mimari peyzaj ve i\u00e7inde saray. Bu g\u00fcn buras\u0131 da m\u00fcze olarak kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Avrupa kara k\u0131tas\u0131n\u0131n bat\u0131ya do\u011fru en u\u00e7 noktas\u0131 Caboa Roca. Bundan sonras\u0131 Atlas Okyanusu. Felaket r\u00fczgar, ayakta durmakta zorlan\u0131yoruz, neredeyse ayaklar\u0131m\u0131z yerden kesiliyor. Burada hat\u0131ra foto\u011fraf\u0131 \u00e7ektirip sahilden yola devam ediyoruz. Uzun kum plaj\u0131 olan G\u00fcne\u015f Sahil\u2019inde dalgalar aras\u0131nda s\u00f6rf yapanlar, dalgas\u0131n\u0131 ge\u00e7enler, herkes kafas\u0131na g\u00f6re tak\u0131l\u0131yor…
\nPortekiz’in en pahal\u0131 sahil sayfiye yerlerinden olan Cascais te k\u0131sa bir \u015fehir turu. Zenginlik her tarafta belli oluyor, g\u00fczel binalar g\u00fczel ma\u011fazalar. Hi\u00e7 olmazsa dondurma yiyelim dedik…Fazla uzak olmayan gene zengin sahil sayfiye yeri olan Estoril \u015fehrinde de hafif bir \u015fehir turu.. Bu g\u00fcn tamam, daha program bitmedi…
\nAk\u015fam, fado\u2019ya gidiyoruz, fado 19. y\u00fczy\u0131llarda giderek yayg\u0131nla\u015fan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelen, genelde denize giden kocalar\u0131n\u0131n, sevgililerinin geri d\u00f6nmesi i\u00e7in i\u00e7inde biraz ac\u0131, hasret, duygu dolu a\u011f\u0131t tarz\u0131nda, 12 telli Portekiz gitar e\u015fli\u011finde kad\u0131n veya erkek taraf\u0131ndan s\u00f6ylenen \u015fark\u0131. \u015earap e\u015fli\u011finde de\u011fi\u015fik g\u00fczel bir ak\u015fam. Bizim Anadolu ezgileri havas\u0131nda. Fado da Unesco somut olmayan d\u00fcnya Miras\u0131 listesinde. \u0130nsanlar, miras listesinde oldu\u011fu i\u00e7in geliyorlar, yani para b\u0131rak\u0131yorlar. Bizde miras listesine girebilecek o kadar \u00e7ok potansiyel de\u011ferlerimiz var ki, ancak u\u011fra\u015f ve \u00e7aba gerekir. Zaten turist de gelmiyor art\u0131k. …
\n**
\nBu g\u00fcn Lizbonu biraz dola\u015fal\u0131m dedik 700 bin n\u00fcfuslu geni\u015f alanda b\u00fcy\u00fck park ve bah\u00e7elerinde oldu\u011fu temiz d\u00fczenli ba\u015fkent.
\n\u00d6nce, Tagus nehrinin denize d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerde, 1502 y\u0131llar\u0131nda in\u015fa edilen, Portekiz sanat\u0131n\u0131n en \u00fcst\u00fcn \u00f6rneklerinden olan ve uzun seferlere \u00e7\u0131kan gemicilerin sa\u011f salim d\u00f6nmeleri i\u00e7in yap\u0131lan Hieronymites Manast\u0131r\u0131 ve kilisesi. Manuelis sanat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn heyecan\u0131n\u0131 yans\u0131tan ve ke\u015fifler \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 anlatan, muhte\u015fem rahipler yemekhanesi ve k\u00fct\u00fcphanesi olan g\u00f6rkemli bir yer. Ge\u00e7mi\u015fte, Belem Kilisesi yerine, Vasco da Gama’n\u0131n Hindistan’\u0131 bulmas\u0131 \u015ferefine yap\u0131lan ve 100 y\u0131lda tamamlanan Hieronymites Kilisesinde de, Vasco De Gama\u2019n\u0131n ve kraliyet ailesinin mezarlar\u0131 da bulunmaktad\u0131r. Hemen yak\u0131n\u0131nda Tagus nehri \u00fczerinde 1519 da \u015fehri koruma Ama\u00e7l\u0131 yap\u0131lan Belem kulesi. Farkl\u0131 yap\u0131s\u0131 nedeniyle 2007 y\u0131l\u0131nda Portekiz\u2019in yedi \u015faheserleri listesine al\u0131nan kale bu g\u00fcn m\u00fcze olarak hizmet veriyor. Hieronymites Manast\u0131r ve Kilisesi ve Belem Kulesi de Unesco D\u00fcnya Miras listesinde.
\n\u0130lgilendi\u011fim konulardan biri de, eski t\u00fcfeklerin! (1968 ku\u015fa\u011f\u0131) gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131nda konu\u015ftuklar\u0131 liderlerden biri Portekiz\u2019in diktat\u00f6r ba\u015fkan\u0131 Antonio de Oliveria Salazar. Burada dinlemek, buradan nas\u0131l g\u00f6z\u00fck\u00fcyor \u00f6\u011frenmek istedim. Coimbra \u00dcniversitesinde ekonomi profes\u00f6r\u00fcyken k\u00f6t\u00fc giden ekonomi nedeniyle 1928 y\u0131l\u0131nda h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan ekonominin ba\u015f\u0131na getirilir. 1936 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan se\u00e7imde Ba\u015fbakan olarak se\u00e7ilir. Ba\u015fkan olduktan sonra 1970 y\u0131l\u0131ndan \u00f6l\u00fcnceye kadar toplum \u00fczerinde giderek artan bask\u0131lar uygular, tam dikta rejimi ile \u00fclkeyi y\u00f6netir. Muhalif veya farkl\u0131 fikirde olan herkesi s\u00fcrg\u00fcn olarak Azor adalar\u0131na yollar, bilinir ki giden geri gelmez. Uygulanan tam fa\u015fist dikta rejimidir. D\u00f6neminde, s\u00f6m\u00fcrgelerde ba\u015flayan isyanlar\u0131 bast\u0131rmak i\u00e7in harcanan para ekonomide s\u0131k\u0131nt\u0131lar yaratmaya ba\u015flam\u0131\u015f, devaml\u0131 asker sevkiyat\u0131 ve asker \u00f6l\u00fcmleri artm\u0131\u015f, huzursuzluk gittik\u00e7e b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fc. \u00d6l\u00fcnceye kadar da toplum \u00fczerindeki bask\u0131 devam ettirmi\u015f. 1970 y\u0131l\u0131nda \u00f6l\u00fcnce yerine yard\u0131mc\u0131s\u0131 Marcello Caetano ge\u00e7er. 25 Nisan 1974 y\u0131l\u0131nda, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler ve halk hareketleri ba\u015flar, kad\u0131nlar, askerlerin silahlar\u0131n\u0131n ucuna, yakalar\u0131na karanfil takarlar. Kans\u0131z olarak sonu\u00e7lanan bu devrime bu nedenle \u201ckaranfil devrimi\u201d denilir ve parlamenter sisteme ge\u00e7ilir. \u00d6nceleri b\u00fcy\u00fck i\u015fler yapm\u0131\u015f, ancak s\u00f6m\u00fcrgelerdeki ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketlerine kar\u015f\u0131 olmas\u0131, isyanlar\u0131 bast\u0131rmak i\u00e7in yollanan paralar\u0131n ekonomide giderek s\u0131k\u0131nt\u0131lar yaratmas\u0131, \u00e7ok fazla askerin \u00f6lmesi, yap\u0131lan b\u00fct\u00fcn i\u015flere g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f, 1960 lardan sonra giderek k\u00f6t\u00fcle\u015fen ekonomiye hakim olamay\u0131\u015f\u0131 sonunu haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Gelmeden, baz\u0131 notlarda dikkatimi \u00e7eken Belem Pastanesi. Lizbon da mutlaka u\u011framal\u0131 belem pastas\u0131 yenmeli \u015feklinde. Bizde gittik, kocaman bir yer oda i\u00e7inde oda her yer dolu, insanlar kuyrukta neredeyse pastaneye rezervasyon ile gidilecek.. Bulduk bir yer oturduk. Me\u015fhur, belem pastas\u0131 neymi\u015f bakal\u0131m. K\u00fc\u00e7\u00fck yuvarlak milf\u00f6y hamuru \u00fczerine muhallebi gibi bir \u015fey f\u0131r\u0131nlanm\u0131\u015f. Laz b\u00f6re\u011fi\u2019nin milf\u00f6y versiyonu havas\u0131nda. G\u00fczel keyifli, biz beklentiyi biraz yukar\u0131da tutmu\u015fuz galiba… Bu kadar me\u015fhur olmas\u0131 i\u00e7in sebep var m\u0131 bilemedim. \u0130\u015fin esas\u0131 ge\u00e7mi\u015fi. 1800 lu y\u0131llarda Kiliseler kendilerine yap\u0131lan \u00f6zellikle g\u0131da yard\u0131mlar\u0131n\u0131n hepsini kullanam\u0131yorlarm\u0131\u015f, bunlar\u0131 zaman i\u00e7erisinde pasta \u00e7\u00f6rek yaparak satarlarm\u0131\u015f. Hele kral\u0131n kilise ziyaretinde en g\u00fczel pasta yar\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131l\u0131rm\u0131\u015f. Sonralar\u0131 tarikatlar kiliselerden ayr\u0131lmaya ba\u015flay\u0131nca bu gelenek bozulmu\u015f ve b\u00fct\u00fcn pasta tarifleri sat\u0131lm\u0131\u015f. \u0130\u015fte 1837 de pastanenin kurucusu kral\u0131n en be\u011fendi\u011fi pasta tarifini sat\u0131n al\u0131r ve Belem Pastanesini a\u00e7ar. D\u00f6rt ku\u015faktan beri devam ediyor ve hep dolu. Yolunuz d\u00fc\u015ferse, vaktinizde olursa u\u011fray\u0131n..<\/p>\n
Portekiz, 92.000 km\u00b2 y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc olan (Marmara b\u00f6lgesi 72.900 km\u00b2) kendisi k\u00fc\u00e7\u00fck, tarihi b\u00fcy\u00fck \u00fclke. Avrupa\u2019da ilk olarak denize a\u00e7\u0131lan millet. D\u00fcnyada \u00c7inlilerden sonra Portekizliler sonra da \u0130spanyollar denizlere a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ki\u015fi ba\u015f\u0131 has\u0131la 28.500 USD olan sanayi ve tar\u0131m \u00fclkesi. Ge\u00e7mi\u015fte, d\u00fcnya denizlerinde hakimiyet kuran bu nedenle bir \u00e7ok yerde s\u00f6m\u00fcrgeleri olan k\u00f6kten denizci bir millet. Burada deniz her \u015fey, gelenek, k\u00fclt\u00fcr, ya\u015fam, \u015fark\u0131lar hep deniz ve denizciler \u00fczerine, yani denizi, denizcili\u011fi, bal\u0131\u011f\u0131 iyi biliyorlar. Portekiz de 12 \u00dcnesco D\u00fcnya Miras\u0131 var ve hepsini g\u00f6rd\u00fck. D\u00fcnya miras\u0131 demek, tarih, k\u00fclt\u00fcr, medeniyet d\u00fcnya bilgisi, siyasi tarih, turizm, para demektir. D\u00fcnyada bu g\u00fcn itibar\u0131 ile 1052 kay\u0131tl\u0131 d\u00fcnya miras\u0131 var. Bizim \u00fclkemizde tescil edilmi\u015f 17 yer, onlarca aday d\u00fcnya miras\u0131 bulunuyor. Neden, bunlar ile ilgili bir reklam bir tan\u0131t\u0131m yap\u0131lmaz, ne kadar \u00f6nemli oldu\u011fu hakk\u0131nda bilgi verilmez. Hem k\u00fclt\u00fcr hem \u00fclke tan\u0131t\u0131m\u0131, halklar aras\u0131 bar\u0131\u015fa giden yol ve turizm.. \u00c7ok \u00f6nemli. T\u00fcrkiye\u2019de, d\u00fcnya miras\u0131 bilincinin yerle\u015fmesinde en fazla emek verenlerden biride de, Unesco D\u00fcnya Miras\u0131 derne\u011fi kurucusu ve uzun y\u0131llar ba\u015fkanl\u0131k g\u00f6revini \u00fcstlenen, bu konularda derin bilgisi olan Atila Ege dir. Bir\u00e7ok yerin listeye al\u0131nmas\u0131nda katk\u0131s\u0131 olmu\u015ftur. Bu gezideki katk\u0131lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc kendisine \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/p>\n
Buradan, Portekiz\u2019e ba\u011fl\u0131, Maderia ve Azor Adalar\u0131 \u00f6zerk b\u00f6lgesine gidiyoruz.<\/p>\n
<\/p>\n
Sevgilerimle<\/p>\n
Hayrettin Ka\u011fn\u0131c\u0131<\/p>\n
www.hayrettinkagnici.com<\/p>\n
May\u0131s 2017<\/p>\n
<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
PORTEK\u0130Z \u0130berya yar\u0131m adas\u0131nda \u0130spanya’n\u0131n bat\u0131s\u0131nda, 10 milyon n\u00fcfuslu huzur ve bar\u0131\u015f i\u00e7inde, Atlantik Okyanusu’na k\u0131y\u0131s\u0131 olan Portekiz. Kuzeyde Portekiz’in \u00f6nemli \u015fehirlerinden Porto’ya geldik. Vakit kaybetmeden \u015fehir turuna ba\u015flad\u0131k bile. Ge\u00e7mi\u015fte denizlere hakim olman\u0131n izleri her yerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Duoro, buralara hayat veren y\u00fcksek debili bir nehir. Duoro\u2019nun bir yakas\u0131nda Porto di\u011fer yakas\u0131nda Gaia \u015fehirleri, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8932,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-9048","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gezi-notlari"],"yoast_head":"\n