FALKLAND ADALARI<\/p>\n
Antarktika\u2019dan sonra kuzeye do\u011fru yol al\u0131yoruz, Arjantin Patagonyas\u0131 sahil boyunca hi\u00e7 ayn\u0131 olmayan birbirinden \u00e7ok farkl\u0131 \u015fekillerde buzullar\u0131n, aysberglerin aras\u0131ndan ge\u00e7erek sabaha kar\u015f\u0131\u00a0kuzey bat\u0131 istikametinde 61 enlemimde Elephant island”, Fil Adas\u0131na geldik.<\/p>\n
<\/p>\n
Elephant \u0130sland, Fil Tak\u0131m Adalar\u0131 Adas\u0131;<\/p>\n
Fil adalar\u0131 g\u00f6z\u00fckmeye ba\u015flad\u0131. Ad\u0131n\u0131 kayal\u0131klardan olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck adalar\u0131n filin hortumuna benzemesi ve burada deniz fillerinin koloni halinde ya\u015f\u0131yor olmalar\u0131 nedeniyle bu ismi alm\u0131\u015f. \u00c7evrede bolca balina ve penguen s\u00fcr\u00fcleri dal\u0131p \u00e7\u0131k\u0131yor. Koca gemiyle etraf\u0131 dola\u015f\u0131yor, g\u00f6zl\u00fcyoruz, zaten nerede ne var merkezi sistem ile haberdar ediliyor, bilgi veriliyor. Sadece y\u00fcksek kayal\u0131klar ve da\u011flardan olu\u015fan ada. Buras\u0131 Ant Da\u011flar\u0131n\u0131n son uzant\u0131lar\u0131, haritadan bak\u0131l\u0131nca daha iyi alg\u0131lan\u0131yor.<\/p>\n
Buran\u0131n ilgin\u00e7 hikayesi, 1916 y\u0131l\u0131nda f\u0131rt\u0131nadan gemileri batan \u00fc\u00e7 \u0130ngiliz gemici bir \u015fekilde bu adaya ula\u015f\u0131rlar, imkans\u0131z\u0131 ba\u015fararak, kendilerini kurutacak tekne gelinceye kadar \u00fc\u00e7 ay hayatta kalmay\u0131 ba\u015far\u0131rlar. Bu, olay bu b\u00f6lgede ya\u015fanan tek olayd\u0131r. Burada do\u011fa ac\u0131mas\u0131z ve affetmez, burada buz, \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc so\u011fuktan ba\u015fka bir \u015fey yok<\/p>\n
Yakla\u015f\u0131k bir haftad\u0131r, bulundu\u011fumuz co\u011frafi konuma ba\u011fl\u0131 olarak geceleri hava kararm\u0131yor,\u00a0gece karanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6zl\u00fcyoruz. Kuzeye \u00e7ekiyoruz, ka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde her \u015fey normale d\u00f6nmeye ba\u015flayacak. D\u00fcnyadan kopuk vasiyetteyiz, 4-5 g\u00fcnd\u00fcr internet yok, telefon yok, mesaj yok, neler oluyor hi\u00e7 bilgimiz yok, d\u00fcnyan\u0131n pisliklilerinden uzak, belki de b\u00f6ylesi daha iyi.<\/p>\n
Fil Adas\u0131, genellikle sisli ve karl\u0131, r\u00fczg\u00e2r h\u0131z\u0131 saatte 180 km’yi bulabiliyor.<\/p>\n
Adada kendine mahsus bir fauna olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00e7ok say\u0131da penguenlere ve deniz ay\u0131lar\u0131na ev sahipli\u011fi yapar. Balina avc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve meteoroloji faaliyetleri i\u00e7in uygun gibi g\u00f6z\u00fckse de ada Antarktika gibi gerek iklim \u015fartlar\u0131 gerekse tar\u0131m veya benzeri ya\u015fam kayna\u011f\u0131 olacak bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in burada da yerle\u015fim yok. Ayr\u0131ca \u00e7evresinde demir atacak g\u00fcvenli bir liman da bulunmuyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Kuzeye Falkland Adalar\u0131na do\u011fru \u00e7\u0131k\u0131yoruz.<\/p>\n
Antarktika\u00a0b\u00f6lgesinden \u00e7\u0131kt\u0131k sabaha kar\u015f\u0131, Atlantik Okyanusunda Falkland Adalar\u0131’na geldik.<\/p>\n
Toplam y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 12.200 km2<\/sup>, \u00e7o\u011fu Britanya k\u00f6kenli 4000 n\u00fcfusu, monar\u015fi ile y\u00f6netilen parlamenter \u00f6zerk y\u00f6netimin ba\u015fkenti ve en b\u00fcy\u00fck yerle\u015fim yeri Do\u011fu Falkland’da bulunan Stanley’dir. Falkland Adalar\u0131, 52 derece g\u00fcney enlemde, b\u00f6lgesel olarak Do\u011fu ve Bat\u0131 Falkland olarak ayr\u0131lm\u0131\u015f olup toplam 776 k\u00fc\u00e7\u00fck adalardan olu\u015fan bir devlettir. G\u00fcney Atlantik Okyanusu’nda Patagonya’n\u0131n 480 km do\u011fusunda bulunan tak\u0131madalar, Britanya\u2019n\u0131n deniza\u015f\u0131r\u0131 topraklar\u0131ndan olan Falkland Adalar\u0131 i\u00e7 i\u015flerinde serbest, d\u0131\u015fi\u015flerinde ve savunmada ise Birle\u015fik Krall\u0131k’a ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yani Birle\u015fik Krall\u0131k bu adalar\u0131n savunmas\u0131 ve d\u0131\u015f ili\u015fkilerinin sorumlulu\u011funu \u00fcstlenmektedir.<\/p>\n \u00c7o\u011funluk olan Britanya k\u00f6kenlilerin haricinde, di\u011fer \u00f6nemli etnik gruplar Frans\u0131zlar, Cebelitar\u0131kl\u0131lar ve \u0130skandinavlard\u0131r. Birle\u015fik Krall\u0131k taraf\u0131ndan genellikle s\u00fcrg\u00fcn amac\u0131yla kullan\u0131lan Saint Helena adas\u0131 ve \u015eili’den getirilen g\u00f6\u00e7menler ile n\u00fcfusun azalmas\u0131 \u00f6nlenmektedir. Resmi ve en \u00e7ok konu\u015fulan dilin \u0130ngilizce oldu\u011fu adalar\u0131n halklar\u0131 1983 Britanya Vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 Yasas\u0131’n\u0131n bir sonucu olarak Birle\u015fik Krall\u0131k vatanda\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n Adalar\u0131n en \u00f6nemli ekonomik faaliyetleri bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k, turizm, koyun \u00e7iftlikleri ve y\u00fcksek kalitede y\u00fcn ihrac\u0131d\u0131r. Falkland Adalar\u0131 a\u011fa\u00e7s\u0131zd\u0131r ve a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak \u00e7e\u015fitli c\u00fcce \u00e7al\u0131lardan olu\u015fan r\u00fczg\u00e2ra dayan\u0131kl\u0131 bir bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcne sahiptir.<\/p>\n Falkland\u2019\u0131n 2007 y\u0131l\u0131na g\u00f6re GSY\u0130H (Gayri Safi Yurt \u0130\u00e7i Has\u0131la, bir \u00fclkenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde \u00fclkenin yurtta\u015flar\u0131ndan ve yabanc\u0131lardan elde edilen gelir) toplam 211,600 milyon dolar, ki\u015fi ba\u015f\u0131 y\u0131ll\u0131k gelir 55,400 dolar. Bizde ise 9,000 dolar\u0131n alt\u0131nda! 1 FKP (Falkland Adalar\u0131 poundu) 36.339 TRY ediyor.<\/p>\n Buraya gelince al\u0131ma ilk gelen Falkland sava\u015f\u0131 oldu, neydi hat\u0131rlayal\u0131m;<\/p>\n Falkland Sava\u015f\u0131, 1982’de Arjantin’in Falkland ve G\u00fcney Georgia Adalar\u0131n\u0131 i\u015fgal etmesi ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Alt\u0131 hafta s\u00fcren sava\u015f\u0131n ard\u0131ndan Arjantin teslim olmu\u015f, i\u015fgal etti\u011fi topraklar\u0131 terk etmi\u015f ve Arjantin’de iktidardaki cunta rejimi sava\u015f\u0131n ard\u0131ndan devrilmi\u015fti. Sava\u015fta Arjantin’den 640, \u0130ngiltere’den 255 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015fti. Sava\u015f\u0131n g\u00f6r\u00fcnen sebebi, Arjantin, aday\u0131 1767 y\u0131l\u0131nda \u0130spanyollardan devrald\u0131klar\u0131n\u0131, 1833’te ise \u0130ngiltere’nin aday\u0131 zorla ele ge\u00e7irdi\u011fini iddia ediyor ve geri almak istiyordu.<\/p>\n Arjantin neden sava\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131 diye bakarsak; Arjantin, \u0130ngiltere ile bah\u015fedemeyece\u011fini \u00e7ok iyi biliyordu. Y\u00f6netimde olan askeri cunta d\u00f6neminde, solcu ve demokrasi yanl\u0131lar\u0131 30 binden fazla insan kaybolmu\u015f veya infaz edilmi\u015fti. \u00dclke i\u00e7indeki kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 kontrol etmek, dikkati ba\u015fka yere \u00e7ekmek i\u00e7in, \u0130ngiltere\u2019ye Falkland Adalar\u0131 \u00fczerinden sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Sonu\u00e7 y\u00fczlerce insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc.<\/p>\n 2013 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan egemenlik referandumunda Falklandl\u0131lar\u0131n neredeyse tamam\u0131 Britanya Krall\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 deniza\u015f\u0131r\u0131 topraklar\u0131 olarak kalmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde oy kulland\u0131.<\/p>\n D\u00f6nelim gezimize.<\/p>\n Gemi, limana yana\u015fam\u0131yor, filikalarla adaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131z. Sabah erken s\u0131ra numaras\u0131 al\u0131yoruz, hangi filikaya binece\u011fimiz, bu sefer biraz ge\u00e7 kald\u0131k sonlarday\u0131z. \u00a052. enlemdeyiz, art\u0131k al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ya\u015fam\u0131n daha rahat oldu\u011fu enlem ku\u015fa\u011f\u0131, geceyi g\u00fcnd\u00fcz\u00fc anl\u0131yoruz, g\u00f6r\u00fcyoruz art\u0131k.<\/p>\n **<\/p>\n \u00d6nce sahilde y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, \u00e7evremize bak\u0131nal\u0131m neler var, kimler buralarda. Kiliseyi ziyaret ediyoruz, herkes kendi inanc\u0131nda dua ediyor. Birka\u00e7 ki\u015fi ayr\u0131l\u0131yoruz tur al\u0131yoruz, penguenlere gidiyoruz. Okyanus sahilinde geni\u015f kumul alanda b\u00fcy\u00fck bir penguen kolonisi, kendilerine ayr\u0131lm\u0131\u015f alanda dola\u015f\u0131yorlar. \u0130\u00e7lerinde g\u00f6steri\u015fli, farkl\u0131 renkte gagas\u0131 ve parlak g\u00f6\u011f\u00fcs k\u0131llar\u0131 olan kral penguenlerde var. Denizden kar\u0131nlar\u0131 tok yavrular\u0131n\u0131 beslemek i\u00e7in d\u00f6nenler, kar\u0131nlar\u0131n\u0131 doyurmak i\u00e7in denize gidenler, oyna\u015fanlar, m\u00fcthi\u015f bir \u015f\u00f6len. Planlanan s\u00fcreden fazla s\u00fcre kald\u0131k, \u00e7ok g\u00fczeldi. D\u00f6n\u00fcyoruz, merkezde buran\u0131n tarihi ve ya\u015famlar\u0131 ve ya\u015fananlar\u0131 anlatan m\u00fczeyi ziyaret ediyoruz. Keyifli kahve molas\u0131 sonras\u0131nda biraz ma\u011fazalar da neler varm\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ve gemiye d\u00f6n\u00fcyoruz.<\/p>\n Toplam n\u00fcfusu 2500 ki\u015fi olan Sidney\u00a0Falkland Adalar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u015fehri ve \u00e7o\u011funluk burada ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n Falkland k\u0131\u015f\u0131n so\u011fuk ve r\u00fczg\u00e2rl\u0131, yaz hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 28-30 derece civar\u0131nda. \u00a0 Yaz\u0131n gene turistler geliyor, ortal\u0131k k\u0131sa s\u00fcreli de olsa hareketleniyor. Ancak bu kadar az n\u00fcfuslu olan, k\u0131\u015f\u0131n muhtemelen yar\u0131s\u0131n\u0131n akraba veya h\u0131s\u0131m oldu\u011fu bu yerde ya\u015fam zor olsa gerek. Yap\u0131lacak i\u015f de az olunca para kazanmak, gelir elde etmek kolay de\u011fil. Benzer durumda ve \u00f6zellikle n\u00fcfusu az olan s\u00f6m\u00fcrge veya i\u015fgal alt\u0131nda olan adalarda insanlar\u0131 orada tutmak i\u00e7in, devlet maa\u015f veriyor. \u00d6rne\u011fin bir ki\u015finin yapmas\u0131 gereken i\u015fler i\u00e7in birden fazla ki\u015fi istihdam ediliyor. \u00a0Genel olarak turizm ve bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u00a0d\u0131\u015f\u0131nda fazla bir \u015fey yok. Buras\u0131 \u0130ngiltere i\u00e7in Atlantik Okyanus ve \u00e7evresi i\u00e7in stratejik \u00f6nemi olan bir yer.<\/p>\n D\u00f6n\u00fcyoruz art\u0131k gemiye. D\u00f6n\u00fc\u015f \u00f6yle \u00e7ok kolay olmuyor, buras\u0131 \u0130ngiltere topra\u011f\u0131 say\u0131l\u0131yor, s\u0131raya giriyorsunuz size verilen \u00f6zel kart ile kimlik kontrol\u00fc, binerken tekrar kay\u0131tl\u0131 olan resminizle kimlik kontrol\u00fc, elinizdeki, cebinizdeki her \u015fey kontrol ediliyor sonra gemiye giri\u015f.<\/p>\n **<\/p>\n G\u00fczel bir g\u00fcn, hareket ediyoruz, d\u00f6n\u00fcyoruz ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yer Arjantin, Buenos Aires’e. Koca Atlantik okyanusta gidiyoruz, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte deniz sakin gibi, dalga y\u00fcksekli\u011fi 12-13 metre, r\u00fczg\u00e2r h\u0131z\u0131 30-40 km\/saat. \u0130\u00e7erden belli olmuyor, d\u0131\u015far\u0131 g\u00fcverteye \u00e7\u0131k\u0131nca r\u00fczg\u00e2rdan y\u00fcr\u00fcmek neredeyse m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u00a015-20 metre boyunda teknelerin okyanuslar\u0131 ge\u00e7erken neler ya\u015fad\u0131klar\u0131 daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n \u0130ki g\u00fcn iki gemideyiz, s\u0131k\u0131nt\u0131dan \u00e7ay, kahve, yemek…<\/p>\n **<\/p>\n Buenos Aires\u2019teyiz, gece yar\u0131s\u0131 hareket, 18 saat uzun bir u\u00e7u\u015f ba\u015fl\u0131yor. \u00a0G\u00fczel an\u0131lar ve yeni bilgilerle evimizdeyiz.<\/p>\n Sevgilerimle<\/p>\n Hayrettin Ka\u011fn\u0131c\u0131<\/p>\n Ocak 2024<\/p>\n