Pasifik Okyanusu, Okyanusya K\u0131tas\u0131 Polenesia b\u00f6lgesinde Tonga Krall\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck adas\u0131 ve ba\u015fkenti Nuku’alofa\u2019n\u0131n da oldu\u011fu, 30 bin n\u00fcfusu olan Tongatapu’ya gidiyoruz. D\u00fcnyan\u0131n en do\u011fusunda, yani g\u00fcn de\u011fi\u015fim \u00e7izgisine en yak\u0131n\u0131 olan, yeni g\u00fcn\u00fc ilk g\u00f6ren yerle\u015fim yerlerinden biri.<\/p>\n
Fiji’nin do\u011fusunda, Samoa’n\u0131n g\u00fcneyinde ve Yeni Zelanda’n\u0131n kuzeyinde olan Tonga Krall\u0131\u011f\u0131, 110 bin n\u00fcfusu, toplamda 747 km\u00b2 y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc olan adalar toplulu\u011fu. Monar\u015fi y\u00f6ntemiyle y\u00f6netilen Tonga\u2019n\u0131n resmi dili Tongaca ve kendi aksanlar\u0131na g\u00f6re \u0130ngilizce konu\u015fuyor. Tonga\u2019da, toplamda 1000 ki\u015fi civar\u0131nda, az\u0131nl\u0131k seviyesinde S\u00fcnni mezhebine mensup M\u00fcsl\u00fcman grup ya\u015f\u0131yor, zaten hemen fark ediliyor giyimlerinden.<\/p>\n
Pasifik\u2019te bulunan tek krall\u0131k olan Tonga\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck adalar\u0131 Tongatapu, Vava\u2019u ve Ha\u2019apai\u2019d\u0131r. Toplamda 169 kayal\u0131k ve mercan adalar\u0131n\u0131n ancak 36 tanesinde yerle\u015fim bulunur. Ba\u015f\u015fehir Nuku\u2019alofa, ayn\u0131 zamanda \u00fclkenin en b\u00fcy\u00fck \u015fehri ve ticaret merkezidir.<\/p>\n
Tonga Krall\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n olduk\u00e7a farkl\u0131 bir \u00f6zelli\u011fi, Okyanusya\u2019da bulunan ada \u00fclkelerinin aksine hi\u00e7bir zaman Avrupal\u0131lar taraf\u0131ndan i\u015fgal edilerek kolonile\u015ftirilmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r. D\u0131\u015fi\u015flerinde \u0130ngiltere Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019a ba\u011fl\u0131yken 1970 senesinde tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 elde etmi\u015f ve ayn\u0131 zamanda \u0130ngiliz Milletler Toplulu\u011funa \u00fcye olarak da kabul edilmi\u015f. \u00dclkenin resmi bayra\u011f\u0131 1875 y\u0131l\u0131nda kabul edilen k\u0131rm\u0131z\u0131 zemin \u00fczerine, sol k\u00f6\u015fede beyaz dikd\u00f6rtgen ortas\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015f k\u0131z\u0131l ha\u00e7 \u015feklindedir.<\/p>\n
Tonga\u2019n\u0131n ekonomik olarak \u00e7ok geli\u015fmi\u015f bir yer oldu\u011funu s\u00f6ylemek do\u011fru olmaz ancak \u00fclkede l\u00fcks tatil yerleri, g\u00fczel yap\u0131lar, temiz ve d\u00fczg\u00fcn yollar, g\u00fczel arabalar bulunuyor ve belli bir d\u00fczen oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Yolda kar\u015f\u0131ya ge\u00e7mek istedi\u011finiz zaman, b\u00fct\u00fcn ara\u00e7lar durup size yol veriyor, insanlar birbirine sayg\u0131l\u0131.<\/p>\n
\u00d6zellikle orta ya\u015f ve \u00fczeri kad\u0131nlar i\u015flemeli, erkekler ise kuma\u015f benzeri \u00f6nl\u00fck gibi bir \u015fey tak\u0131yorlar bellerine.\u00a0Cenaze, d\u00fc\u011f\u00fcn,\u00a0do\u011fum veya benzeri durumlar i\u00e7in farkl\u0131 desenler ve i\u015flemeleri olan bu \u00f6nl\u00fck\u00a0\u00e7ok anlaml\u0131. Belinize sard\u0131\u011f\u0131n\u0131z daire alan\u0131 sizin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131, benli\u011finizi ve ki\u015fili\u011finizi temsil ediyor, bu alana sayg\u0131 duyulmas\u0131 gerekir, yani herkes birbirine sayg\u0131l\u0131 olmal\u0131 anlam\u0131nda.<\/p>\n
Ba\u015f\u015fehir Nuku’alofa\u2019da 2006 y\u0131l\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir yang\u0131n olay\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015f ve \u015fehrin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc yanm\u0131\u015f. \u00a0\u00c7in devleti yang\u0131n hasar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Tonga\u2019da yat\u0131r\u0131m yapma izni alm\u0131\u015f. \u00a0\u00c7in, Asya ve Ortado\u011fu \u00fclkelerine oldu\u011fu gibi Pasifik Adalar\u0131na da y\u0131llard\u0131r b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yat\u0131r\u0131m yapmaya ba\u015flam\u0131\u015f.<\/p>\n
**<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcr Wesleyan Tonga Kilisesi<\/strong>\u2019ne gidiyoruz. D\u0131\u015f cephesindeki i\u015flemelerle g\u00f6rkemli bir yap\u0131 olan kilise, yang\u0131n sonucu b\u00fcy\u00fck hasar ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bug\u00fcn kullan\u0131lam\u0131yor. Asl\u0131nda ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 bir kilise. Tonga farkl\u0131 Hristiyan mezheplerine ait misyonerler ile ilk olarak 1800\u2019lerin ba\u015f\u0131nda tan\u0131\u015fm\u0131\u015f ancak bunlar\u0131n i\u00e7inden Londra \u00d6zg\u00fcr Wesleyan Misyonerleri Toplulu\u011fu daha etkili olmu\u015f. 1885 y\u0131l\u0131nda Kral George Tupou ve misyoner Rahip Shirley Waldemar Baker, Avustralya Metodist kilisesinden ayr\u0131larak, \u00d6zg\u00fcr Wesleyan Tonga Kilisesini kurarlar. Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n bu kolu, \u00f6zellikle Wesleyanizm’in Tonga Krall\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n, monar\u015finin resmi dini olmas\u0131 nedeniyle, \u00fclke \u00fczerinde \u00f6nemli bir etkiye sahiptir. Kiliseler, \u00e7o\u011fu Tongal\u0131 i\u00e7in sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel ya\u015fam\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 gibidir. Kiliseler, \u00fclkenin en \u00fccra yerlerinde bile g\u00f6r\u00fclebiliyor. Tonga\u2019da da di\u011fer Pasifik ada \u00fclkelerinde oldu\u011fu gibi, neredeyse her mezhebe ait \u00e7ok fazla kilise bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n B\u00fcy\u00fck bir alan \u00fczerinde, \u015fimdiye kadar g\u00f6rev yapan b\u00fct\u00fcn kral ve aileleri i\u00e7in d\u00fczenlenmi\u015f Kraliyet mezarl\u0131\u011f\u0131 bulunmakta. Bak\u0131ml\u0131, temiz ve d\u00fczg\u00fcn ancak i\u00e7eri giremiyoruz, \u00f6zel g\u00fcnlerde ziyarete a\u00e7\u0131k, biz de d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131yoruz.<\/p>\n Ba\u015fkent Nuku\u02bbalofa\u2019n\u0131n g\u00fcneyinde Tonga Krall\u0131\u011f\u0131’n\u0131n resmi konutu, Kraliyet Saray\u0131 var. 1867 senesinde, ah\u015faptan yap\u0131lm\u0131\u015f, hemen deniz kenar\u0131nda, bak\u0131ml\u0131, gayet g\u00fczel bir saray. Baz\u0131 d\u00f6nemlerde halka a\u00e7\u0131lan saraya r\u0131ht\u0131mda kayalar\u0131n \u00fczerinden bakarsan\u0131z sadeli\u011fi ve g\u00fczelli\u011fi fark ediliyor.<\/p>\n Bakt\u0131k, sarayda bayrak g\u00f6nderde de\u011fil, bu kral\u0131n sarayda olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor. Olsa ziyaret ederdik!<\/p>\n Ha’amonga ‘a Maui,<\/strong> Ba\u015fkent Nukualofa’ya yakla\u015f\u0131k 30 km uzakl\u0131kta yer alan, her biri yakla\u015f\u0131k 30 ila 40 ton a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda, 5,2 m y\u00fcksekli\u011finde, 5,8 m uzunlu\u011funda ve 1,4 m geni\u015fli\u011finde \u00fc\u00e7 mercan kire\u00e7ta\u015f\u0131 levhadan olu\u015fan triliton, iki dikey ta\u015f ve bunlar\u0131 \u00fcstten ba\u011flayan \u00fc\u00e7 par\u00e7a ta\u015ftan olu\u015fan bir yap\u0131. (Triliton; \u00fcstte yatay olarak yerle\u015ftirilmi\u015f \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir ta\u015f\u0131 destekleyen iki b\u00fcy\u00fck dikey ta\u015ftan olu\u015fan bir yap\u0131ya verilen add\u0131r. Genellikle megalitik an\u0131tlar ba\u011flam\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. En \u00fcnl\u00fc trilitonlar \u0130ngiltere’deki Stonehenge’de olanlard\u0131.)<\/p>\n Yap\u0131, MS 1200 y\u0131llar\u0131nda Kral Tu\u02bbit\u0101tui taraf\u0131ndan kraliyet yerle\u015fkesi Heketa’n\u0131n giri\u015fine iki o\u011flunun onuruna, karde\u015fli\u011fi ve Tonga\u2019n\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sembolize etmek i\u00e7in yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu kabul edilen an\u0131t “Pasifik’in Stonehenge’i” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n Ha’amonga’a Maui hakk\u0131nda bir\u00e7ok efsane var. En yayg\u0131n hik\u00e2ye, trilitonun, Maui yar\u0131 tanr\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc ba\u015fka hi\u00e7bir \u00f6l\u00fcml\u00fcn\u00fcn bu t\u00fcr dev ta\u015flar\u0131 kald\u0131ramayaca\u011f\u0131n\u0131, Maui’nin ta\u015flar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 ve dev bir kanoyla ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenir. Buralar\u0131n ilk sakinleri oldu\u011fu kabul edilen ve do\u011fa\u00fcst\u00fc g\u00fc\u00e7lere sahip efsanevi tanr\u0131lar olan Maui ad\u0131nda d\u00f6rt erkek karde\u015f hakk\u0131nda hikayeler Pasifik Adalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funun k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde bulunur. Ancak Maui yar\u0131 tanr\u0131lar\u0131n\u0131n tasvirlerinin en ilgin\u00e7 y\u00f6nlerinden biri, insanlara olan ilgileri ve insan \u0131rk\u0131 i\u00e7in \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc arama \u00e7abalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n 1967’de Tonga Kral\u0131 Taufa’ahau IV. Tupou, trilitonun g\u00fcn d\u00f6n\u00fcm\u00fc ve ekinokslarla ilgili astronomik \u00f6nemi oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015f ancak bunu destekleyecek hi\u00e7bir bilimsel kan\u0131t bulunamam\u0131\u015f.<\/p>\n **<\/p>\n Aral\u0131k ay\u0131, kuzey yar\u0131m kuzenin aksine, g\u00fcney yar\u0131m k\u00fcre yaz mevsiminin tam ortas\u0131nda, s\u0131cakl\u0131k 30 derece ve hava rutubetli.<\/p>\n Katolik kilisesini ziyaret ediyoruz, cenaze t\u00f6reni olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendik, seremoniyi g\u00f6rmek i\u00e7in beklemeye karar verdik. Cenazenin yolda oldu\u011funu, birka\u00e7 dakikaya gelece\u011fini s\u00f6ylediler, yar\u0131m saatten fazla oldu mevta ortalarda yok. Sorduk, nerede, gelmeyecek mi, diye, cevap, \u201cTonga\u2019da zaman i\u00e7in s\u00f6ylenene g\u00fcvenme, g\u00fcn i\u00e7inde gelir,\u201d anla\u015f\u0131lan cenazenin bile acelesi yok.<\/p>\n Pasifik \u00fclkelerinin \u00e7o\u011fu pandemi s\u00fcrecinde yurtd\u0131\u015f\u0131na kapanm\u0131\u015f ve ilk olarak 2022 Aral\u0131k ay\u0131 ba\u015f\u0131nda turizme a\u00e7\u0131lma karar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f, biz de ilk gelenlerdeniz. B\u00f6yle olunca da organizasyonlar tam oturmam\u0131\u015f, aksakl\u0131klar dikkati \u00e7ekiyor ama yapacak bir \u015fey yok, zaten Polenazya b\u00f6lgesi \u00f6zellikle Tonga Cumhuriyet\u2019i turistlerin en az geldi\u011fi yerler aras\u0131nda.<\/p>\n Tonga\u2019da 2000 y\u0131l\u0131na kadar \u00fcniversite varm\u0131\u015f,\u00a0farkl\u0131 sebepler nedeniyle kapanm\u0131\u015f, 2000 y\u0131l\u0131ndan sonra Fiji Devlet \u00dcniversitesi buraya baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmler a\u00e7m\u0131\u015f, y\u00fcksek e\u011fitim bu b\u00f6l\u00fcmler \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n U\u00e7an tilki diye bilinen geni\u015f kanatl\u0131 yarasa t\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6zellikle kafas\u0131 ve kulaklar\u0131 tilkiye benzedi\u011fi i\u00e7in u\u00e7an tilki diye an\u0131l\u0131yor. Bu t\u00fcr\u00fcn en \u00e7ok g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerden biri de Tonga\u2019n\u0131n baz\u0131 ormanl\u0131k yerleri. \u00a0Madem g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar, biz de g\u00f6relim dedik ve ziyaretlerine gittik. Yarasalar genelde g\u00fcnd\u00fcz a\u011fa\u00e7lara as\u0131l\u0131 vaziyette uyuyan, gece avlanan hayvanlard\u0131r, baz\u0131lar\u0131 g\u00fcr\u00fclt\u00fcm\u00fcze uyan\u0131p havaland\u0131lar, havada g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n Bu co\u011frafyalarda mitolojik hikayeler boldur, bunlardan biri de “Tsunami Kayas\u0131” diye bilinen kocaman kaya. Binlerce ton a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda kocaman yuvarlak bir kaya denizden uzak bir yerde duruyor. Bu kayan\u0131n mitolojik olarak binlerce y\u0131l \u00f6nce denizden dalgalarla geldi\u011fi \u00fczerine bir s\u00fcr\u00fc hik\u00e2yeler yaz\u0131lm\u0131\u015f, bo\u015f zamanlarda dinlemek laz\u0131m!<\/p>\n Benzer olay “blue hole” mavi delik hikayesi. Okyanus dalgalar\u0131n\u0131n mercan kayalar\u0131n aras\u0131nda olu\u015fan deliklerden veya bo\u015fluklardan f\u0131skiye gibi yukar\u0131 f\u0131\u015fk\u0131rmas\u0131 \u00f6nemli olay! Bunun \u00fczerine de bir s\u00fcr\u00fc hik\u00e2ye var. Fazla yapacak bir \u015fey olmay\u0131nca genelde b\u00f6yle olaylar \u00fczerinden kurgu yap\u0131l\u0131yor, bir\u00e7ok co\u011frafyada benzer hikayeler \u00fcretilir.<\/p>\n Ziyaret edilecek yerlerden biri de Kaptan James Cook’un buraya ilk ayak bast\u0131\u011f\u0131 yer. Adam\u0131n an\u0131s\u0131na an\u0131t yapm\u0131\u015flar. \u0130ngiltere Yorkshire do\u011fumlu James Cook denizci ve k\u00e2\u015fif. \u00d6zellikle Pasifik Okyanusu\u2019nda yapt\u0131\u011f\u0131 seyirleri ve bu seyirlerde yapt\u0131\u011f\u0131 ada ke\u015fifleri ile \u00fcnl\u00fcd\u00fcr. Ye\u011feni Tahora, Osmanl\u0131 Din Alimi Ebubekir Efendi ile evliydi. Adam uzaktan akrabam\u0131z say\u0131l\u0131r.<\/p>\n Tonga\u2019n\u0131n eski ba\u015fkenti Langi’de o d\u00f6nemin kral ve ailesinin antik kral mezarlar\u0131na gidiyoruz. \u00c7ok fazla bir \u015fey kalmam\u0131\u015f ama anla\u015f\u0131lan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman b\u00fcy\u00fck an\u0131t \u00f6zelli\u011findeymi\u015f.<\/p>\n \u00dclke insanlar\u0131n\u0131 tan\u0131man\u0131n en do\u011fru yerlerinden biri de yerel pazarlard\u0131r, bunun i\u00e7in de ba\u015fkent Nuku’alofa\u2019da Talamahu Market\u2019e gidiyoruz. Candan samimi insanlar, kolay ileti\u015fim kurabiliyorsunuz. Buras\u0131 sebze, meyve gibi g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinin yan\u0131 s\u0131ra geleneksel ve k\u00fclt\u00fcrel el sanatlar\u0131, hediyelik e\u015fya bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a geni\u015f bir \u00fcr\u00fcn yelpazesi olan pop\u00fcler bir pazar yeri. Ne arasan bulursun, \u00f6yle bir yer.<\/p>\n **<\/p>\n Dikkati \u00e7eken di\u011fer bir konu da Tonga Krall\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n, Pasifik co\u011frafyas\u0131nda s\u00f6m\u00fcrge olmam\u0131\u015f tek \u00fclke olmas\u0131, yani tarihinde ba\u015fka bir devletin hegemonyas\u0131 alt\u0131na girmemi\u015f. B\u00f6yle olunca y\u00fczlerce y\u0131ldan beri kendi \u0131rk\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu topraklarda fazla medeniyet, kendine \u00f6zg\u00fc k\u00fclt\u00fcr ve geleneklerin birikmesi ve bunlara ait eserler olmas\u0131 dikkat \u00e7ekiciydi.<\/p>\n Mevsimsel ve d\u0131\u015f fakt\u00f6rlerin etkisine a\u00e7\u0131k bir co\u011frafyada k\u00fc\u00e7\u00fck bir ada olan Tonga\u2019n\u0131n ekonomisi, ABD, Yeni Zelanda ve Avustralya gibi \u00fclkelerde ya\u015fayan Tongal\u0131lar\u0131n \u00fclkelerine g\u00f6nderdikleri paralar, az miktarda sebze, meyve ihracat\u0131 ve yurtd\u0131\u015f\u0131 yard\u0131mlara b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u011f\u0131ml\u0131.<\/p>\n \u00dclkedeki ekonomik faaliyetler turizm ve tar\u0131mla s\u0131n\u0131rl\u0131. N\u00fcfusun %70\u2019i ge\u00e7imini tar\u0131mdan sa\u011flamaktad\u0131r. Tonga H\u00fck\u00fcmeti, \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn geli\u015fmesi gerekti\u011fini vurgulamakta, yat\u0131r\u0131mlar\u0131 te\u015fvik etmekte, sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim sekt\u00f6r\u00fcne daha fazla \u00f6nem g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fmakta ancak fazla bir ilerleme olam\u0131yor gibi. Gen\u00e7 n\u00fcfusta artan i\u015fsizlik oran\u0131, enflasyon, artan kamu hizmetleri harcamalar\u0131 ve y\u00fcksek d\u0131\u015f bor\u00e7lar, Tonga H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin ekonomik a\u00e7\u0131dan kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu en \u00f6nemli sorunlar aras\u0131nda. \u00dcretim ve b\u00fcy\u00fck imk\u00e2n oldu\u011fu halde bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n olmamas\u0131 buna ra\u011fmen sistemin devam etmesi ba\u015fta Avustralya ve Yeni Zelanda h\u00fck\u00fcmetlerinin deste\u011fi ile olmaktad\u0131r.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen; 1 ABD dolar=2,41 TOP (Para Birimi, Pa\u2019anga) ediyor. T\u00fcrkiye\u2019de 1dolar=18,90 TL.<\/p>\n Her tarafta tavuk restoran\u0131 var, ada \u00fclkesinde insanlar bal\u0131\u011fa ra\u011fbet etmiyor. Her ne kadar okyanus bal\u0131\u011f\u0131 lezzetli olmasa da soslarla falan gayet g\u00fczel olur. Sorun, bal\u0131k yakalamak i\u00e7in sabah erken kalk\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmak gerekir, zor olan da bu!<\/p>\n Her \u015feye ra\u011fmen hen\u00fcz turizmin kirletmedi\u011fi ender yerlerden Tonga Krall\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n Buradan Melanesia b\u00f6lgesinde ba\u015fka bir Pasifik ada \u00fclkesi olan Vanuatu\u2019ya gidiyoruz.<\/p>\n <\/p>\n Sevgilerimle,<\/p>\n Hayrettin Ka\u011fn\u0131c\u0131<\/p>\n Aral\u0131k 2022<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pasifik Okyanusu, Okyanusya K\u0131tas\u0131 Polenesia b\u00f6lgesinde Tonga Krall\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck adas\u0131 ve ba\u015fkenti Nuku’alofa\u2019n\u0131n da oldu\u011fu, 30 bin n\u00fcfusu olan Tongatapu’ya gidiyoruz. D\u00fcnyan\u0131n en do\u011fusunda, yani g\u00fcn de\u011fi\u015fim \u00e7izgisine en yak\u0131n\u0131 olan, yeni g\u00fcn\u00fc ilk g\u00f6ren yerle\u015fim yerlerinden biri. Fiji’nin do\u011fusunda, Samoa’n\u0131n g\u00fcneyinde ve Yeni Zelanda’n\u0131n kuzeyinde olan Tonga Krall\u0131\u011f\u0131, 110 bin n\u00fcfusu, toplamda 747 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15020,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-15026","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gezi-notlari"],"yoast_head":"\n