OKYANUSYA MELANEZYA B\u00d6LGES\u0130<\/p>\n
Bir\u00e7o\u011fumuz belki de duymam\u0131\u015f\u0131zd\u0131r, Okyanusya neresidir, nerededir diye. \u0130lk anda akl\u0131m\u0131za mitolojiden veya hayal d\u00fcnyas\u0131yla beslenen, ge\u00e7mi\u015fte varm\u0131\u015f bug\u00fcn kaybolmu\u015f da \u00fczerine hikayeler yaz\u0131lan bir yermi\u015f gibi geliyor.<\/p>\n
Nerede bu Okyanusya; Asya ile Amerika aras\u0131nda bulunan B\u00fcy\u00fck Okyanus’a da\u011f\u0131lm\u0131\u015f 30 bin ada ile Avustralya\u2019n\u0131n da i\u00e7inde oldu\u011fu, Asya’n\u0131n g\u00fcney ve g\u00fcneydo\u011fusunda, Antartika’n\u0131n kuzeyinde ve B\u00fcy\u00fck Okyanus ile Hint Okyanusu’nun aras\u0131nda bulunan, y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 8.970.000 km\u00b2, n\u00fcfusu 36 milyon olan ve k\u0131ta olarak kabul edilen co\u011frafi b\u00f6lgedir.<\/p>\n
Okyanusya, Avustralya, Melanezya, Polinezya ve Mikronezya olarak d\u00f6rt b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fur. B\u00fcy\u00fck Okyanus ile Hint Okyanusu aras\u0131nda yer alan Avustralya 7.704.000 km\u00b2 ve 26 milyon n\u00fcfusu ile Okyanusya\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck yerle\u015fim adas\u0131d\u0131r. Tasmanya’dan Hawaii’ye, Papua’dan Paskalya Adas\u0131’na devasa bir geni\u015fli\u011fe yay\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen, Okyanusya y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc bak\u0131m\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131tas\u0131d\u0131r. G\u00fcney Pasifik boyunca uzanan irili ufakl\u0131 30 bin ada ve 13 \u00fclkenin bulundu\u011fu, do\u011fa ve tabiat\u0131n hen\u00fcz insanlar taraf\u0131ndan katledilmedi\u011fi, kendine \u00f6zg\u00fcn lisan\u0131 ve geleneksel k\u00fclt\u00fcrleri ile y\u00fczlerce etnik grubun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Okyanusya.<\/p>\n
\u00c7ok uzun zamand\u0131r g\u00f6rmeyi \u00e7ok arzulad\u0131\u011f\u0131m Okyanusya\u2019ya gidiyoruz, heyecan en \u00fcst seviyede.<\/p>\n
**<\/p>\n
Okyanusya k\u0131tas\u0131, Malanezia b\u00f6lgesinde yer alan Fiji, XIX. y\u00fczy\u0131la kadar Avrupal\u0131 ka\u015fifler buralara yerle\u015fmeye ba\u015flay\u0131nca, adalar 1874’te bir s\u00f6m\u00fcrge olarak \u0130ngiliz kontrol\u00fcn\u00fcn alt\u0131na girdi. Fiji, \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrgesi alt\u0131ndayken Hindistan\u2019dan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in insanlar\u0131 getirmi\u015fler ve sonunda Hintliler \u00fclkenin neredeyse \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturmaya ba\u015flam\u0131\u015f.<\/p>\n
1987’de ger\u00e7ekle\u015ftirilen m\u00fcdahale sonucunda cumhuriyet ilan edildi ve sonras\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 iki asker\u00ee darbe ile, Fiji’yi y\u00f6neten Hint ve Fiji ortakl\u0131\u011f\u0131 sona erdirildi. Hint k\u00f6kenliler \u0130ngiliz egemenli\u011fi alt\u0131nda kalmak isterken Fijili yerli halk ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k taraftar\u0131yd\u0131 ancak \u00e7o\u011funluk Hintlilerdeydi ve Fijililerle aralar\u0131nda ciddi anla\u015fmazl\u0131klar sonucu, \u00e7at\u0131\u015fmalar ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Bu y\u00fczden Fijili askerler bir darbe daha yapt\u0131lar ve bir k\u0131s\u0131m Hint k\u00f6kenliler Hindistan’a g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kald\u0131lar. Bu g\u00f6\u00e7 insan kayb\u0131na ve ekonomik durgunlu\u011fa neden olsa da bug\u00fcn tekstil ve giyim piyasas\u0131 halen burada kalan Hintlilerin elinde. \u015eu anda birlikte sorunsuz ya\u015f\u0131yorlar ama ekonomi gene a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 Hintlilerde. Asl\u0131nda Fijililerin de kendi aralar\u0131nda \u00e7ok anla\u015fabildikleri s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
Ya\u015fanan komik olaylardan biri, 2008\u2019de \u0130ngiltere ile yap\u0131lan anla\u015fma gere\u011fi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kazanm\u0131\u015flar ancak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k anla\u015fmas\u0131n\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131, imzaland\u0131\u011f\u0131 metni kaybetmi\u015fler, utana s\u0131k\u0131la anla\u015fma metninin kopyas\u0131n\u0131 istemi\u015fler. Adamlar ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kazanm\u0131\u015flar ama ne haklar elde ettiklerini hat\u0131rlam\u0131yorlar.<\/p>\n
Pasifik Adalar\u0131 aras\u0131nda ekonomisi en geli\u015fmi\u015f olan Fiji Cumhuriyeti, toplam 900 bin n\u00fcfusu ve 18.274 km\u00b2 y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ile Okyanusya k\u0131tas\u0131nda Pasifik Okyanusu\u2019nun g\u00fcneyinde, 215’i \u0131ss\u0131z olmak \u00fczere toplam 322 adadan ve 522 adac\u0131ktan olu\u015fan adalar toplulu\u011fudur. \u0130ki b\u00fcy\u00fck ada, Viti Levu ve Vanua Levu, yerle\u015fimin %87’sini olu\u015fturur.<\/p>\n
**<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00fcnya k\u00fcresindeki yerinin tam arka taraf\u0131nda olan Malanezia b\u00f6lgesindeki Fiji’nin en b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerinden Nadi’ye toplamda 24 saatlik u\u00e7u\u015f sonras\u0131 ula\u015fabildik, gece g\u00fcnd\u00fcze, g\u00fcnler, tarihler birbirine kar\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6yle durumlarda ne kadar yorgun olursan\u0131z olun, kesinlikle yatmaya kalk\u0131\u015fmay\u0131n. Jet lag nedeniyle gece ile g\u00fcnd\u00fcz birbirine kar\u0131\u015f\u0131r, biyolojik saatiniz bir haftada ancak yerine oturur, peri\u015fan olursunuz. Tek kural bulundu\u011funuz \u00fclkenin gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcne g\u00f6re hareket etmektir. Biz de \u00f6yle yapt\u0131k ve \u015fehir turu yapal\u0131m, ak\u015fam\u0131 edelim dedik.<\/p>\n
Bat\u0131 Viti Levu’nun politik dinamikleri Do\u011fu Viti Levu\u2019dan biraz farkl\u0131, 1879 ve 1916 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Hindistan’dan adaya s\u00f6zle\u015fmeli i\u015f\u00e7i olarak gelenlerin yerle\u015fti\u011fi Bat\u0131 Vitu Levu\u2019da \u00e7o\u011funluk Hintlilerdedir. Do\u011fu Viti Levu’da y\u00fcksek oranda yerli Fijililer bulunuyor, yani aday\u0131 parsellemi\u015fler.<\/p>\n
Uzaklardan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u201cSiliping giant\u201d uyuyan dev \u015feklinde g\u00f6r\u00fcnen, 20 hektar \u00fczerinde 2000\u2019den fazla bitkinin bulundu\u011fu Uyuyan Dev\u00a0Botanik Bah\u00e7esine gidiyoruz.\u00a0Gayet g\u00fczel, bak\u0131ml\u0131 bir yer.<\/p>\n
Sri Siva Subramaniya Tap\u0131na\u011f\u0131;<\/strong> G\u00fcney Yar\u0131m K\u00fcre\u2019nin en b\u00fcy\u00fck Hindu Tap\u0131na\u011f\u0131 Sri Siva Subramaniya\u2019ya gidiyoruz. Fiji’nin ortas\u0131nda b\u00f6ylesine \u00f6nemli bir Hindu tap\u0131na\u011f\u0131 \u00f6nce de\u011fi\u015fik gelebilir ancak 1800’lerin sonlar\u0131nda \u015feker tarlalar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in Fiji’ye getirilen Hintlilerin 1926 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 tap\u0131nak, daha sonra sava\u015f\u00e7\u0131, kral ve tanr\u0131 heykelleriyle dekore edilerek bir dizi piramit \u015feklinde yeniden in\u015fa edilmi\u015f.<\/p>\n Genelde Hindu tap\u0131naklar\u0131, Y\u00fcce Tanr\u0131 Shiva’ya ve ikonik fil ba\u015fl\u0131 tanr\u0131 olan Hindu tanr\u0131s\u0131 Ganesh’e adan\u0131rken buras\u0131 Ya\u011fmur Tanr\u0131s\u0131 Lord Murugan’a adanm\u0131\u015ft\u0131r ve b\u00fcy\u00fck bir Lord Murugan heykeli bulunur. Mabet, Hinduizm’den sahneleri detayland\u0131ran parlak renkli duvar resimleriyle dekore edilmi\u015ftir.<\/p>\n Ayaklar\u0131m\u0131z dolanmaya, kontrolden \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131 yorgunluk ve uyuzluktan, ama ak\u015fam olmad\u0131 daha, biz de pazara gidelim dedik, pazar denince herkes canland\u0131. \u0130nsanlar\u0131n kendi imkanlar\u0131 ile yeti\u015ftirdi\u011fi yerel sebze meyvelerin sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerel pazar. B\u00f6yle yerlerde g\u00fczel foto\u011fraflar \u00e7\u0131kar.<\/p>\n Enerjimiz s\u0131f\u0131rland\u0131, hasretle bekledi\u011fimiz dinlenme zaman\u0131. G\u00fczel, her t\u00fcrl\u00fc aktivitenin oldu\u011fu bir otelde konakl\u0131yoruz.<\/p>\n **<\/p>\n Bug\u00fcn hafif program, T\u00fcrkiye ile aram\u0131zda 9 saat fark var, jet lag etkisini tam atamad\u0131k, tekne ile Fiji Mamanuca adalar grubunun kuzey kesiminde k\u00fc\u00e7\u00fck bir mercan adas\u0131 olan, 500 d\u00f6n\u00fcm b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde, etraf\u0131 beyaz kum ve resiflerle \u00e7evrili Tivuda Adas\u0131\u2019na gidiyoruz. Okyanusun ortas\u0131nda yemye\u015fil, \u00e7evresi kum plaj olan k\u00fc\u00e7\u00fck bir ada, y\u00fcr\u00fcyerek bir saatte \u00e7evreyi dola\u015f\u0131rs\u0131n. Bug\u00fcn\u00fc burada ge\u00e7irece\u011fiz. \u00a0Barbek\u00fc et, bal\u0131k,\u00a0tavuk ve di\u011fer bir s\u00fcr\u00fc yiyeceklerin oldu\u011fu a\u00e7\u0131k b\u00fcfe var.<\/p>\n Bolca deniz ve g\u00fcne\u015f iyi geldi. Atlas Okyanusu sular\u0131nday\u0131z, hava da s\u0131cak deniz de. Her zaman s\u00f6ylerim T\u00fcrkiye\u2019de deniz ve g\u00fcne\u015fin tad\u0131 hep ba\u015fkad\u0131r. Bol deniz g\u00fcne\u015f g\u00fcn\u00fc tamamlad\u0131k.<\/p>\n Bu muhtemelen ilk ve son dinlenme olacak, gelecek g\u00fcnlerde yo\u011fun ve h\u0131zl\u0131 programlar var.<\/p>\n **<\/p>\n Viti Levu Adas\u0131’n\u0131n bat\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131nda bulunan Fiji’nin en b\u00fcy\u00fck \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fehri Nadi\u2019de k\u0131sa bir tur at\u0131yoruz, bakal\u0131m burada durum vaziyetler nedir?<\/p>\n Nadi; <\/strong>Fiji\u2019nin yakla\u015f\u0131k 60 bin n\u00fcfuslu, M\u00fcsl\u00fcman ve Hindular\u0131n en yo\u011fun oldu\u011fu, en kozmopolit \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck \u015fehri. Fiji Uluslararas\u0131 Havaliman\u0131 burada oldu\u011fu i\u00e7in, buras\u0131 Vianua Levu\u2019ya g\u00f6re daha kalabal\u0131k. \u015eehrin yerel ekonomisinin temelini \u015feker kam\u0131\u015f\u0131 \u00fcretimi ve turizm olu\u015fturuyor.<\/p>\n Sabah erken Nadi bal\u0131k pazar\u0131na gidiyoruz. Beklenti tam olmad\u0131, yerel sabit pazar\u0131n i\u00e7inde k\u00fc\u00e7\u00fck bir yerdeki tezg\u00e2h\u0131n \u00fczerinde az say\u0131da bal\u0131k bulunuyor.<\/p>\n Aral\u0131k ay\u0131, hava 30 derece ve nemli.<\/p>\n Okyanusun ortas\u0131ndaki bu \u015fehirde her yerde bal\u0131k restoranlar\u0131 bulaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fck ama deniz mahsullerine fazla ra\u011fbet yok, insanlar bal\u0131\u011fa \u00e7ok ra\u011fbet etmiyorlar.<\/p>\n **<\/p>\n Navosa eyaletinin ba\u015fl\u0131ca \u015fehir merkezi olan 17 bin n\u00fcfuslu Sigatoga \u015fehri yak\u0131nlar\u0131nda Kulukulu k\u00f6y\u00fcnde 3000 y\u0131ldan daha fazla s\u00fcredir insan ya\u015fam\u0131n\u0131n ve Pasifik Adalar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck kumul tepelerinin oldu\u011fu ve bir\u00e7ok tropik \u00fclkeden 100 t\u00fcrden yakla\u015f\u0131k 500 ku\u015fun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Fiji\u2019nin ilk milli park\u0131 Kula Eko Park\u0131\u2019na gidiyoruz.<\/p>\n Fiji’nin ilk milli park\u0131n\u0131n oldu\u011fu yer, farkl\u0131 bitki ve hayvan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra okyanus sahilinden ba\u015flayan \u00e7\u00f6lle\u015fmenin oldu\u011fu b\u00f6lge. B\u00fcy\u00fck bir alan tamamen kumul tepeleri ve bu tepeler r\u00fczg\u00e2r\u0131n ve ya\u011fmurun etkisi ile devaml\u0131 olarak yerlerini ve \u015fekillerini de\u011fi\u015ftiriyor. Milli parktan sahile kadar iki saat y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f mesafesi olunca daha kolay ula\u015faca\u011f\u0131m\u0131z ba\u015fka bir yerden \u015fans\u0131n\u0131z\u0131 denemek istedik. Kum tepelerinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yerde k\u00fc\u00e7\u00fck yerle\u015fim yerinin yan\u0131ndan kum tepesine t\u0131rmanmaya ba\u015flad\u0131k. Daha \u00f6nce bunu ya\u015fam\u0131\u015f olanlar bilir kolay de\u011fil \u00e7\u00f6lde kumda y\u00fcr\u00fcmek.\u00a0Birinci tepeden sonra denize ula\u015fman\u0131n kolay olmayaca\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131nca okyanus sahilini dron ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ekimden seyrettik.<\/p>\n Sigatoga \u015fehrini dola\u015f\u0131p yola devam ediyoruz.<\/p>\n **<\/p>\n Suva;<\/strong> Viti Levu Adas\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcneydo\u011fusunda, Fiji’nin 1877 y\u0131l\u0131nda ba\u015fkenti olan ayn\u0131 zamanda 100 bin n\u00fcfusu ile en b\u00fcy\u00fck ticari merkezi ve liman \u015fehri olan Suva\u2019ya gidiyoruz. Y\u00fcksek binalar, b\u00fcy\u00fck al\u0131\u015fveri\u015f merkezleri, geni\u015f yollar, parklar hemen dikkati \u00e7ekiyor.<\/p>\n Suva, \u00fclkenin \u00f6nemli ticari ve politik merkezi. Yeni Zelanda d\u0131\u015f\u0131nda G\u00fcney Pasifik’te bulunan en b\u00fcy\u00fck ve en geli\u015fmi\u015f \u015fehir ve \u00f6nemli bir b\u00f6lgesel merkez. G\u00fcney Pasifik \u00dcniversitesi, Fiji’nin ve Pasifik b\u00f6lgesinin tek y\u00fcksek e\u011fitim kurumu oldu\u011fundan gelen \u00f6\u011frenciler \u015fehir n\u00fcfusunun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturur.<\/p>\n Fiji M\u00fczesi<\/strong>; Tarihle ilgileniyorsan\u0131z, Fiji’nin k\u00fclt\u00fcrel tarihi ve insanlar\u0131 hakk\u0131nda daha fazla bilgi edinmek i\u00e7in Fiji M\u00fczesi’ne gitmelisiniz. Fiji M\u00fczesi, 1904 y\u0131l\u0131nda William Allardyce taraf\u0131ndan Suva Belediye Meclisine sunulan bir koleksiyon \u00fczerine kuruldu. Sonraki y\u0131llarda ba\u011f\u0131\u015flanan eserlerle birlikte Belediye Binas\u0131nda sergilendi. 1919’da bir yang\u0131n\u0131n koleksiyonun bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yok etmesinden sonra m\u00fcze, Draiba’daki beton bir binaya ta\u015f\u0131nd\u0131. 1930 y\u0131l\u0131nda Carnegie K\u00fct\u00fcphanesi’nin \u00fcst kat\u0131na ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f ve burada yirmi d\u00f6rt y\u0131l kalm\u0131\u015ft\u0131r. II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda koleksiyon, adan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerinde sakland\u0131 ve bir k\u0131sm\u0131 nemden ve yanl\u0131\u015f depolama nedeniyle b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde zarar g\u00f6rd\u00fc. Mevcut binada eski galeri 1954’te, 1971’de de yeni galeri tamamlanarak bug\u00fcnk\u00fc yerinde hizmete a\u00e7\u0131ld\u0131. Fiji\u2019nin 3.700 y\u0131l \u00f6ncesine ait arkeolojik materyaller i\u00e7eren, antropolojik de\u011ferleri, ge\u00e7mi\u015fi ve yamyaml\u0131k d\u00f6nemleri ile ilgili \u00e7ok de\u011ferli bilgi ve objeler bulabilece\u011finiz g\u00fczel derlenmi\u015f m\u00fcze.<\/p>\n Suva, Fiji’nin canl\u0131 ve \u00f6zellikli ba\u015fkentidir. Fijililer, Hintliler, \u00c7inliler, Avrupal\u0131lar, Polinezyal\u0131lar ve di\u011fer \u00e7e\u015fitli yerlerden insanlar\u0131n birlikte ya\u015fay\u0131p ticaret yapt\u0131klar\u0131 bu \u015fehir, G\u00fcney Pasifik’in geli\u015fen ticari ve diplomatik merkezidir. Geni\u015f caddeleri, Britanya \u0130mparatorlu\u011fu’ndan kalma b\u00fcy\u00fck s\u00f6m\u00fcrge binalar\u0131 ve d\u00fczenli parklarla \u00e7evrilidir. Suva’n\u0131n ana tarihi yolu olan Victoria Parade, ilgin\u00e7 restoranlar\u0131n bulundu\u011fu ve canl\u0131 gece hayat\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 yerler aras\u0131ndad\u0131r. \u00a0G\u00fcney Kore ve \u00c7in bu b\u00f6lgeye en fazla yat\u0131r\u0131m yapan \u00fclkeler.<\/p>\n Adan\u0131n g\u00fcney b\u00f6lgesinde di\u011fer yerlere g\u00f6re daha fazla ya\u011fmur ge\u00e7i\u015fleri oluyor. Bu b\u00f6lgede ya\u011fmur genelde sizinle birlikte. Aniden bast\u0131ran sa\u011fanak ge\u00e7i\u015fleri ard\u0131ndan g\u00fcne\u015f a\u00e7\u0131yor, b\u00f6yle olunca topraktan ye\u015fil f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yor. Her yer azg\u0131ncas\u0131na ye\u015fil.<\/p>\n Yerle\u015fim genelde adan\u0131n sahil k\u0131s\u0131mlar\u0131nda, kuzeyden g\u00fcneye ve di\u011fer yerle\u015fim yerlerine giden yollar sahili takip ederek birbirlerine ba\u011flan\u0131yor. Yani adan\u0131n orta yerinden ge\u00e7en yol yok, buralar cang\u0131l boyutunda yo\u011fun ve s\u0131k a\u011fa\u00e7l\u0131k orman. Bu ormanl\u0131k alanda halen eski geleneksel kabileler ya\u015f\u0131yor. Yerli halk buralara gitmez veya gitme cesaretini pek g\u00f6steremez. Bu b\u00f6lgede ya\u015fayan kabilelerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n halen yamyaml\u0131k geleneklerini s\u00fcrd\u00fckleri biliniyor. Biz de buralarday\u0131z, hani, yemesinler bizi, diye dua ediyoruz.<\/p>\n Yamyaml\u0131k g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ok ender de olsa G\u00fcney Pasifik k\u00fclt\u00fcrlerinde ve bug\u00fcnk\u00fc tropik Afrika, Yeni Gine, Solomon Adalar\u0131 ve Melanezya\u2019n\u0131n baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131nda halen g\u00f6r\u00fclmektedir. Fiji Adalar\u0131 da bir zamanlar Yamyam adalar\u0131 olarak bilinirmi\u015f ve Fiji\u2019den Amazon Havzas\u0131\u2019na, Kongo\u2019ya ve Yeni Zelanda\u2019n\u0131n Maorilerine kadar yamyaml\u0131k g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f. Yamyaml\u0131k temelde iki \u015fekilde yap\u0131l\u0131yor, birincisi aile i\u00e7i yamyaml\u0131k, kendi ailesinden birini yemek gibi, yani g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ensest ili\u015fkinin benzer durumu, ikinci ise yakalad\u0131\u011f\u0131 insanlar\u0131 yiyen yamyaml\u0131k. Hani bu daha akla yak\u0131n, ba\u015fkas\u0131n\u0131 ye bari.<\/p>\n Yamyaml\u0131\u011f\u0131n bilimsel tarifine bakarsak; \u201c\u0130nsan yamyaml\u0131\u011f\u0131 (Antropofaji), insan\u0131n kendi t\u00fcr\u00fcnden birinin etini veya i\u00e7 organlar\u0131n\u0131 yeme eylemi ya da al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Yamyaml\u0131k eylemini ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015fi yamyam olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.\u201d Yani yamyaml\u0131k ifadesi, ayn\u0131 t\u00fcr\u00fcn bir di\u011fer \u00fcyesinin t\u00fcm par\u00e7alar\u0131n\u0131 yemek amac\u0131yla t\u00fcketmesi olarak da tarif edilebilir.<\/p>\n Durduk yerde neden yamyaml\u0131ktan bahsettik; Fiji\u2019de yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fe kadar az da olsa k\u0131rsal da\u011fl\u0131k yerlerde baz\u0131 olaylar olmu\u015f, yani adamlar resmen birbirlerini yemi\u015fler. T\u00fcrkiye\u2019den baz\u0131 beyinleri, evrimle\u015fmemi\u015f insanlar\u0131 buralara getirip bunlara yedirsek \u00e7ok hay\u0131rl\u0131 bir i\u015f yapm\u0131\u015f oluruz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n Al\u0131\u015fveri\u015f yerlerinde en ilgin\u00e7 hediyelik e\u015fya \u201cneck breaker\u201d boyun k\u0131r\u0131c\u0131, kabile sava\u015flar\u0131nda, yamyaml\u0131k d\u00f6nemlerinde insan \u00f6ld\u00fcr\u00fcrken boyun k\u0131rmak i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 ve bu ama\u00e7 i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f alet. Birka\u00e7 tane ald\u0131k, memlekette kafas\u0131 kopart\u0131lacak \u00e7ok insan var!<\/p>\n Kava, Fijililer i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli, kava bitkisinin k\u00f6k\u00fcn\u00fc ezerek toz haline getiriyorlar, s\u0131cak su ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131p i\u00e7ki yap\u0131yorlar sonra da her f\u0131rsatta, d\u00fc\u011f\u00fcnlerde, toplant\u0131larda, do\u011fum oldu\u011funda i\u00e7iyorlar.<\/p>\n Suva, Hintliler ile Fiji halk\u0131n\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu \u00fclkenin temel ekonomisinin ve siyasi hayat\u0131n esas oldu\u011fu yer. B\u00f6yle olunca kara para,\u00a0e\u011flence, r\u00fc\u015fvet, kar\u0131\u015f\u0131k i\u015fler en fazla burada. Buras\u0131 Pasifik’te su\u00e7 vakalar\u0131n\u0131n en \u00e7ok g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yer.<\/p>\n Koloni devletler, kald\u0131klar\u0131, i\u015fgal ettikleri yerlerde kendi din, dil ve k\u00fclt\u00fcrlerini uzun s\u00fcreli kal\u0131c\u0131 olarak yerle\u015ftirmek isterler, burada da \u00f6yle olmu\u015f, \u0130ngilizler buraya kendi k\u00fclt\u00fcr ve geleneklerini b\u0131rakm\u0131\u015flar. \u00dclkede neredeyse herkes \u0130ngilizce konu\u015fuyor, %64 Hristiyan, genelde dinlenilen m\u00fczik de Amerikan tarz\u0131,\u00a0gitar, bateri veya saksafon benzeri enstr\u00fcmanlarla yap\u0131lan m\u00fczikler. Kendi geleneksel enstr\u00fcman ve m\u00fczik k\u00fclt\u00fcrlerini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yitirmi\u015fler gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n **<\/p>\n Buralarda efsanevi hikayeleri bolca duyabilirsiniz, bunlardan en ilgin\u00e7 olan\u0131, \u201cNakauvadra’n\u0131n B\u00fcy\u00fck Y\u0131lan\u0131\u201d diye bilinen efsane.\u00a0Viti Levu Adas\u0131\u2019ndaki Nakauvadra Tepelerinde ya\u015fayan Y\u0131lan Tanr\u0131 Degei uyurken b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya karanl\u0131k, uyand\u0131\u011f\u0131 zaman da her yer ayd\u0131nl\u0131k oluyormu\u015f. Y\u0131lan Tanr\u0131 Degei\u2019ni uyudu\u011fu ma\u011faran\u0131n yak\u0131n\u0131nda bir banyan a\u011fac\u0131n\u0131n dallar\u0131nda, g\u00f6revi, Y\u0131lan Tanr\u0131 Degei\u2019i her sabah uykusundan uyand\u0131rmak olan siyah bir g\u00fcvercin ya\u015f\u0131yormu\u015f.\u00a0Y\u0131lan Tanr\u0131 her g\u00fcn uyan\u0131r uyanmaz k\u00f6y halk\u0131na i\u015fe ba\u015flamalar\u0131n\u0131 emreder, \u00e7al\u0131\u015fmaktan b\u0131kan insanlar, her sabah B\u00fcy\u00fck Y\u0131lan’\u0131 uyand\u0131ran g\u00fcvercinden nefret ederler. Bir gece, Kabile Reisi Rokola, kara g\u00fcvercini \u00f6ld\u00fcrmeye karar verir. Tanr\u0131 Y\u0131lan kendili\u011finden uyand\u0131\u011f\u0131nda Rokola\u2019n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlar ve ba\u011f\u0131rt\u0131s\u0131 g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc gibi ortal\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131nlat\u0131r. K\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan g\u00f6\u011fe f\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 sopas\u0131 bulutlar\u0131 parampar\u00e7a eder ve bulutlar ya\u011fmur olarak yery\u00fcz\u00fcne d\u00fc\u015fer. Ya\u011fmur b\u00fcy\u00fck bir sele neden olur ve t\u00fcm k\u00f6y halk\u0131 suda bo\u011fulur. Sadece birka\u00e7 erkek ve kad\u0131n kanolarla ka\u00e7ar ve di\u011fer kabileler taraf\u0131ndan kurtar\u0131l\u0131r. Bu nedenle bu b\u00f6lge di\u011fer yerlere g\u00f6re daha ya\u011f\u0131\u015fl\u0131d\u0131r.\u00a0S\u0131cak iklim ku\u015fa\u011f\u0131nda ya\u015fayan insanlar \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 pek sevmezler.<\/p>\n Canl\u0131lar\u0131n do\u011fal ihtiya\u00e7lar\u0131 olan oksijen seviyesinde azalma oldu\u011fu zaman beyin b\u00fct\u00fcn organik faaliyetleri yava\u015flat\u0131r. Y\u00fcksek bir da\u011fa t\u0131rmand\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman \u00e7abuk yoruldu\u011fumuzu, nefesimizin h\u0131zland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz, dinlenme, yava\u015flama durumuna ge\u00e7eriz, bu durum oksijen seviyesi y\u00fcksekli\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak azald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7indir. Ayr\u0131ca hava ve deniz gibi ak\u0131\u015fkan ortamlarda s\u0131cakl\u0131k de\u011ferleri artt\u0131k\u00e7a da oksijen de\u011ferleri azalmaya ba\u015flar. S\u0131cakl\u0131k de\u011feri 30 derecenin \u00fczerine \u00e7\u0131kmaya ba\u015flay\u0131nca do\u011fal olarak tempomuz d\u00fc\u015fer, hareketlerimizde yava\u015flama olur. Bu ya\u015fanan ortam\u0131n kal\u0131c\u0131 s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksek ve ayr\u0131ca do\u011fal nem oran\u0131n da y\u00fcksekli\u011fi\u00a0halinde hareketler daha da yava\u015flar, ya\u015fam konforu azal\u0131r. Bu olay temel davran\u0131\u015flara yans\u0131r ve belli bir s\u00fcre kal\u0131c\u0131 hal al\u0131r. Bu nedenle oksijen azl\u0131\u011f\u0131 do\u011fal olarak hareket yava\u015fl\u0131\u011f\u0131, uyu\u015fukluk ve tembellik durumlar\u0131 yarat\u0131r ve bu davran\u0131\u015f hali, b\u00fct\u00fcn hayat\u0131 etkiler. Bu nedenle \u00e7ok s\u0131cak olan co\u011frafyalarda ya\u015fayan insanlarda \u00e7al\u0131\u015fma arzular\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr, tembelle\u015fme ba\u015flar, zaman kavram\u0131 de\u011ferini yitirir, insanlar acele etmez ve program yapmak gibi bir al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 genelde azal\u0131r veya kaybolur. Afrika\u2019da ve ekvator iklim ku\u015fa\u011f\u0131nda ya\u015fayan insanlarda oldu\u011fu gibi buralarda da insanlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 \u00e7ok sevmedikleri belli. Bunun temel sebeplerinden biri iklimdir.<\/p>\n Benzer davran\u0131\u015f deniz canl\u0131lar\u0131 i\u00e7inde ayn\u0131d\u0131r. So\u011fuk denizlerde ya\u015fayan bal\u0131klar s\u0131cak denizlerde ya\u015fayanlara g\u00f6re daha hareketli olurlar ve bu nedenle de etleri daha lezzetlidir.<\/p>\n **<\/p>\n Paleolitik d\u00f6nemlerden itibaren Pasifik Okyanusu\u2019nda y\u0131llar s\u00fcren volkan patlamalar\u0131 sonucu olu\u015fan binlerce adalar grubundan biri olan Fiji Cumhuriyetinde ekonomi olarak en \u00f6nemli de\u011ferlerin ba\u015f\u0131nda \u015feker kam\u0131\u015f\u0131, zencefil, Hindistan cevizi, bak\u0131r ve az da olsa alt\u0131n \u00fcretimi gelmektedir. Turizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenemez son 10 y\u0131l\u0131n ortalamas\u0131 350 bin ki\u015fidir. Ayr\u0131ca yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki Fijililer arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00fclkeye gelen d\u00f6viz de \u00fclke ekonomisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.<\/p>\n Gayri safi milli has\u0131la ki\u015fi ba\u015f\u0131 4.646,61 USD (2021, D\u00fcnya Bankas\u0131) oldu\u011fu Fiji\u2019de 1 ABD dolar\u0131= 2,18 Fiji dolar\u0131. T\u00fcrkiye\u2019den \u00e7ok iyi.<\/p>\n Buralara kadar gelmi\u015fken buradan U\u00e7akla Tonga Krall\u0131\u011f\u0131\u2019na gidiyoruz.<\/p>\n Sevgilerimle,<\/p>\n Hayrettin Ka\u011fn\u0131c\u0131<\/p>\n Aral\u0131k 2022<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" OKYANUSYA MELANEZYA B\u00d6LGES\u0130 Bir\u00e7o\u011fumuz belki de duymam\u0131\u015f\u0131zd\u0131r, Okyanusya neresidir, nerededir diye. \u0130lk anda akl\u0131m\u0131za mitolojiden veya hayal d\u00fcnyas\u0131yla beslenen, ge\u00e7mi\u015fte varm\u0131\u015f bug\u00fcn kaybolmu\u015f da \u00fczerine hikayeler yaz\u0131lan bir yermi\u015f gibi geliyor. Nerede bu Okyanusya; Asya ile Amerika aras\u0131nda bulunan B\u00fcy\u00fck Okyanus’a da\u011f\u0131lm\u0131\u015f 30 bin ada ile Avustralya\u2019n\u0131n da i\u00e7inde oldu\u011fu, Asya’n\u0131n g\u00fcney ve g\u00fcneydo\u011fusunda, Antartika’n\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14885,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-14900","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gezi-notlari"],"yoast_head":"\n