<\/p>\n
13 milyon n\u00fcfusu olan Meksika\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Meksika \u015fehri, 22 milyon n\u00fcfusu ile d\u00fcnyan\u0131n en kalabal\u0131k \u015fehirlerinden biri. B\u00f6yle olunca ula\u015f\u0131m kolay de\u011fil, trafik ger\u00e7ekten kabus gibi. Ancak g\u00f6r\u00fclmesi gerekende de bir\u00e7ok yer.<\/p>\n
UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde olan\u00a0Xochimilco kanallar\u0131nda tekne ile gezece\u011fiz. Alt\u0131 d\u00fcz kanal tekneleri, uzun bambu sopal\u0131 birisi taraf\u0131ndan arkadan y\u00f6netiliyor. \u00c7ok fazla tekne var, ba\u011fland\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerden \u00e7\u0131kmak bile epey zaman ald\u0131, sa\u011fa sola vura vura sonunda ana kanala ula\u015fabildik. \u00c7evre teknelerde, oyuncak,\u00a0yemek, i\u00e7ki, hediyelik e\u015fya satanlar, her \u00e7e\u015fit m\u00fczik yapan orkestralar ne istersen var panay\u0131r yeri gibi. Ama en ilgin\u00e7 olan\u0131 y\u00fczen orkestralar. Teknelerin i\u00e7inde her t\u00fcrl\u00fc \u00e7alg\u0131c\u0131, \u015fark\u0131c\u0131 var, dola\u015f\u0131yorlar ortada g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn i\u00e7ine bak\u0131yorlar. Bizde yerel k\u0131yafetleri olan orkestralardan birinin g\u00f6z\u00fcne bakt\u0131k, bakt\u0131k ki hemen yan\u0131m\u0131zda ba\u011fland\u0131 bile. \u0130ki tekne yan yana biti\u015fik vaziyetteyiz hem \u00e7al\u0131yor hem s\u00f6yl\u00fcyorlar, eller havaya dans. Yedi sekiz ki\u015filik otantik m\u00fczik yapan kendi \u00f6zel giysileri i\u00e7inde Mariachi\u2019ler. Sadece bizim i\u00e7in \u00e7ok da g\u00fczel \u00e7ald\u0131lar, \u00e7ok keyif ald\u0131k. O kadar \u00e7ok tekne var ki,\u00a0\u00e7arp\u0131\u015fan tekneler gibiyiz, herkes birbirine dokunarak yol alabiliyor. K\u0131sa s\u00fcrd\u00fc gibi geldi ama epey saat olmu\u015f, nas\u0131l ge\u00e7ti\u011fini anlayamad\u0131k.<\/p>\n
\u015eehrin en \u00f6nemli yerlerinden d\u00fcnyan\u0131n 3. b\u00fcy\u00fck Zocalo kraliyet meydan\u0131nday\u0131z. Meydan \u00e7evresinde ba\u015fkanl\u0131k saray\u0131, katedral ve arkeolojik Aztek kal\u0131nt\u0131lar\u0131. Ayr\u0131ca ortalarda \u015fov yapanlar. Meksika \u015fehri, Azteklerin ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fad\u0131klar\u0131 ve tap\u0131naklar\u0131n\u0131n oldu\u011fu yerler. \u00a0\u0130spanyollar 1517 de buralar\u0131 i\u015fgal etmeye ba\u015flay\u0131nca Aztekleri \u00f6ld\u00fcr\u00fcr ve en \u00f6nemli kutsal Templo Mayor Tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131 da y\u0131karlar ve buradan \u00e7\u0131kan ta\u015flarla Latin Amerika\u2019n\u0131n en eski ve en b\u00fcy\u00fck \u201cKutsal Bakire Meryem\u2019in Cennete G\u00f6\u011fe Al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 B\u00fcy\u00fck\u015fehir Katedrali\u201dni in\u015fa ederler.<\/p>\n
B\u00fcy\u00fck \u015eehir Katedrali olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck, ger\u00e7ekten muhte\u015fem, her yerini dantel gibi i\u015flenmi\u015f. 1573 de ba\u015flay\u0131p 1813 y\u0131l\u0131nda yani yakla\u015f\u0131k 250 y\u0131l gibi bir s\u00fcre de tamamlanan, Barok, Neo-klasik ve Neo-R\u00f6nesans tarzlar\u0131ndan olu\u015fan Metropolitan Katedral ayn\u0131 zamanda Meksika Katolik Ba\u015fpiskoposunun da makam\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bug\u00fcn kendimize ziyafet \u00e7ekmeye karar verdik ve 1912 y\u0131l\u0131ndan beri a\u00e7\u0131k olan Cafe De Tacuba gidiyoruz. G\u00fczellikler ile bu geceyi noktal\u0131yoruz.<\/p>\n
**<\/p>\n
Ana yoldan ayr\u0131l\u0131p, da\u011f yollar\u0131n\u0131 t\u0131rmand\u0131ktan sonra Ocampo da Monarca kelebeklerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 vadinin yamac\u0131na kadar geldik. \u00a0Bundan sonra epey bir t\u0131rmanma yolu daha var. Yolda, at ile m\u0131 yoksa yaya olarak m\u0131 t\u0131rmanal\u0131m \u015feklindeki yoklamada \u00e7o\u011funlukla kahramanca tabi ki y\u00fcr\u00fcyerek diye cevaplam\u0131\u015ft\u0131, ama \u00e7\u0131k\u0131lacak yeri g\u00f6r\u00fcnce kimsenin nazik bedeni yemedi, herkes atlara..<\/p>\n
\u00c7ok b\u00fcy\u00fck olmayan orta boylarda milyonlarca kelebek etraf\u0131n\u0131zda u\u00e7u\u015fuyor. M\u00fcthi\u015f bir do\u011fa olay\u0131. Kelebekler buraya Eyl\u00fcl-Ekim aylar\u0131nda geliyor. Burada \u00e7iftle\u015ftikten sonra erkek kelebekler hemen \u00f6l\u00fcyor, di\u015filer ise yumurtlad\u0131ktan sonra \u00f6l\u00fcyorlar. Yumurtadan \u00e7\u0131kan y\u00fcz milyonlarca yeni nesil kelebekler k\u0131sa s\u00fcrede ergenli\u011fe ula\u015f\u0131nca, Meksika\u2019dan Kanada Quebec yaylalar\u0131na do\u011fru u\u00e7maya ba\u015fl\u0131yorlar. Ya\u015fam s\u00fcreleri olan 4-5 hafta devaml\u0131 u\u00e7tuktan sonra yollar\u0131n\u0131n \u00fczerinde tek g\u0131da kayna\u011f\u0131 endemik bitki t\u00fcr\u00fc olan “milky weed”, s\u00fct otu bitkilerinin oldu\u011fu vadiye iniyor, burada \u00e7iftle\u015ftikten sonra erkekler hemen di\u015filer yumurtlad\u0131ktan sonra \u00f6l\u00fcyor. \u0130kinci nesil yeni do\u011fan kelebekler ayn\u0131 rota \u00fczerinde u\u00e7maya ba\u015fl\u0131yor gene 4-5 hafta sonra yolar\u0131n\u0131n \u00fczerinde olan s\u00fct otu yeti\u015fen vadiye inip beslendikten sonra \u00e7iftle\u015fme, erkekler hemen di\u015filer yumurtlad\u0131ktan sonra \u00f6l\u00fcm, yeni \u00e7\u0131kanlar yeti\u015fkin olup beslenince tekrar yola devam, 4-5 haftal\u0131k devaml\u0131 kanat \u00e7\u0131rpt\u0131ktan sonra ba\u015fka bir s\u00fct otu olan vadiye inip \u00e7iftle\u015fmeler erkekler ve di\u015filere \u00f6l\u00fcm, yeni nesil beslenip yola devam. Tam d\u00f6rt nesil sonra hedefleri olan Kanada Quebec vadisinde beslenme alanlar\u0131na ula\u015f\u0131yorlar. Burada do\u011fan yeri nesil Monarca kelebekleri ayn\u0131 geldikleri yoldan d\u00f6rt nesil \u00f6nceki atalar\u0131n\u0131n do\u011fdu\u011fu yer Meksika Ocampo, Monarca kelebek vadisine geliyorlar ve burada dokuz ay ya\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n
Daha \u00f6nce hi\u00e7 gelmedikleri bilmedikleri sadece s\u00fct otu yeti\u015fen vadileri bularak beslenen, her seferde ortalama bir ayl\u0131k \u00f6m\u00fcrleri ile d\u00f6rt nesilde bu yolculu\u011fu tamamlay\u0131p Kanada\u2019ya ula\u015fan ve bu sefer dokuz ay \u00f6m\u00fcrleri olacak yeni nesil kelebeklerin atalar\u0131n\u0131n yolunu izleyerek ayn\u0131 yoldan tekrar Meksika\u2019ya ayn\u0131 vadiye d\u00f6nen Monarca kelebeklerinin ya\u015fam hikayesi. Sadece genetik kodlama ile aktar\u0131lan yol haritas\u0131n\u0131 takip ederek yolculuk yapan hep ayn\u0131 yerlerde beslenen, neslini devam ettiren bu hayvanlar \u00fczerinde yap\u0131lan\u00a0bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar bu boyuttaki bir hayvanda genetik kodlaman\u0131n nas\u0131l hatas\u0131z bir \u015fekilde aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tam olarak \u00e7\u00f6z\u00fclememi\u015f.<\/p>\n
Monarca kelebeklerinin k\u0131sa \u00f6yk\u00fcs\u00fc, garip d\u00fcnyada bir garip ya\u015fam modeli. Buras\u0131 Meksika \u015fehrinin kuzeyinde kendi halinde bir yer olan Ocampo kasabas\u0131na yak\u0131n bir vadi. Bu kelebeklerin ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc fark edilince buras\u0131 bu kelebeklerin cinsi ile an\u0131larak Monarca Vadisi ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f, sonra da yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar ile D\u00fcnya Miras\u0131 listesine al\u0131nm\u0131\u015f. B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmeler son on y\u0131ll\u0131k i\u015fler. Bug\u00fcn burada restoranlar, d\u00fckk\u00e2nlar falan turizm yap\u0131lanmas\u0131, insanlar\u0131n ya\u015fam standartlar\u0131 de\u011fi\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015f. \u00a0 Muhtemelen birka\u00e7 y\u0131l sonra en \u00e7ok ziyaret edilen yerlerden biri olacak.<\/p>\n
D\u00fcnya Miras\u0131 listesine girebilmek \u00e7ok \u00f6nemli. \u00a0Bug\u00fcn 2020 y\u0131l\u0131 ba\u015flar\u0131nda T\u00fcrkiye de 18 Unesco listesinde kay\u0131tl\u0131 yer var, kimler bunun fark\u0131nda, kimler buralar\u0131 ziyaret etmi\u015ftir? Buralar\u0131 uluslararas\u0131 alanda daha fazla tan\u0131tabilsek ne kadar iyi olur. Bir G\u00f6bekli Tepe var ki, inan\u0131n ziyaret i\u00e7in aylar sonras\u0131na g\u00fcn verirsiniz. Bunlar i\u00e7in vizyon gerekir. \u0130nsan i\u00e7in gelece\u011fi g\u00f6rebilmek ve kazan\u0131lmas\u0131 en zor en de\u011ferli olgu. O yoksa, anlamazs\u0131n\u0131z, dinlemezsiniz, gittik\u00e7e batars\u0131n\u0131z, bak\u0131n halimize. B\u00f6yle durumlarda akl\u0131ma hep Hikmet Raif\u2019in hikayesi olan o g\u00fczel \u015fark\u0131 gelir, \u201cKimseye etmem \u015fikayet a\u011flar\u0131m ben halime, Titrerim m\u00fccrim gibi bakt\u0131k\u00e7a istikbalime\u201d (m\u00fccrim; su\u00e7 i\u015flemek, su\u00e7lu olmak)<\/p>\n
Neyse, d\u00f6nelim konumuza;<\/p>\n
Meksika \u015fehrinden kuzeye do\u011fru \u00e7\u0131k\u0131yoruz bir milyon n\u00fcfuslu Michoacan\u00a0Eyaleti\u2019nin ba\u015f\u015fehri tipik \u0130spanyol \u015fehri Morelia. \u015eehir merkezi kuruldu\u011fu zamanki tarihi dokuyu aynen muhafaza etmi\u015f, bu nedenle de Unesco D\u00fcnya listesine al\u0131nm\u0131\u015f. \u0130spanyollar bir b\u00f6lgeyi\u00a0i\u015fgal edip \u015fehir kurma karar\u0131 verince, \u00f6nce yerle\u015fecekleri yerin ortas\u0131na\u00a0b\u00fcy\u00fck bir meydan ve etraf\u0131na kilise veya katedral, y\u00f6netim binas\u0131,\u00a0silah depolar\u0131, askeri binalar, meydan\u0131n d\u0131\u015f \u00e7evresi den itibaren de yerle\u015fim yeri ve kiliseler\u00a0yapm\u0131\u015flar. B\u00fct\u00fcn \u0130spanyol \u015fehirlerinde bu karakteristik yap\u0131lanma modeli hep ayn\u0131 ve \u00e7o\u011funun ismi de Plaza de Army veya Plaza de Mayor d\u0131r. Buras\u0131 da Morelia \u00a0Army Meydan\u0131<\/p>\n
Eskiden\u00a0tarihi bir yap\u0131 olan ve tam da Morelia meydan\u0131na bakan keyifli bir oteldeyiz.<\/p>\n
**<\/p>\n
Kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z otel ge\u00e7mi\u015fte dini bir tarikata ait manast\u0131r olarak \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f sonralar\u0131 gene bu tarikat\u0131n Orta Amerika\u2019daki ilk t\u0131p okulu olarak hizmet vermi\u015f son olarak da otel olmu\u015f. Bizde bu oteldeyiz, binan\u0131n i\u00e7inde b\u00fct\u00fcn bu ge\u00e7mi\u015f k\u00fclt\u00fcrlerin kokusunu hissediyorsunuz.<\/p>\n
Meydanda b\u00fcy\u00fck muhte\u015fem bir Morelia \u015eehir Katedrali. Yap\u0131lan katedral veya kilise herhangi dini \u00f6nder ad\u0131na yap\u0131lmam\u0131\u015f ise \u015fehir katedrali olarak an\u0131l\u0131r. Buras\u0131 da b\u00f6yle bir yer. Katedral Orta Amerika’n\u0131n en b\u00fcy\u00fck katedrallerinden biri ve i\u00e7indeki org ise b\u00fct\u00fcn Amerika’n\u0131n 2 inci en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc. \u00a0Bina 1774 y\u0131l\u0131nda bir \u0130talyan mimar taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f, d\u0131\u015f cephesi barok i\u00e7 yap\u0131sal tasar\u0131m\u0131 ise ampir tarz\u0131nda.\u00a0Farkl\u0131 tarzlarda olmas\u0131 buraya farkl\u0131 bir \u00f6zellik vermi\u015f. \u0130\u00e7 s\u00fcslemelerde 400 kg alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f kullan\u0131lm\u0131\u015f. \u00a0Muhte\u015fem bir yer.<\/p>\n
Buran\u0131n yerli halk\u0131 Purepechos\u2019lar, sava\u015f\u00e7\u0131 olarak bilinir ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sava\u015f\u0131n\u0131n ilk hareketleri de buradan ba\u015flam\u0131\u015f. Bu anlamda tarihi ve kahraman \u015fehir olarak an\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
\u0130spanyollar i\u015fgal ettikleri yerlere \u00f6nce kiliseler, manast\u0131rlar, sonralar\u0131 yollar, okullar, hastane gibi sa\u011fl\u0131k ve sosyal konularda yat\u0131r\u0131m yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bu davran\u0131\u015f kolonyal devletlerin genel politikas\u0131d\u0131r. Burada da \u00f6yle olmu\u015f,\u00a0bizde kiliselerin yan\u0131 s\u0131ra kad\u0131nlar ve erkekler i\u00e7in manast\u0131rlar\u0131, k\u00fct\u00fcphaneleri ve gayet g\u00fczel bir \u00fcniversite ziyaretlerini tamamlad\u0131k. Eski yap\u0131lar\u0131n tamam\u0131 tipik \u0130spanyol mimarisi.<\/p>\n
Tarihi dokusu hi\u00e7 bozulmayan Patzcuaro \u015fehrindeyiz, ger\u00e7ekten g\u00fczel bir yer. Sokaklar, kiliseler, manast\u0131rlar, askeri meydan, sat\u0131c\u0131lar falan epey vakit harcad\u0131k, g\u00fcne\u015f, s\u0131cak zorlanmalar ba\u015flad\u0131,\u00a0tamamd\u0131r kalan\u0131 bir daha gelirsek o zaman bakar\u0131z dedik.<\/p>\n
Bu tarihi doku i\u00e7inde g\u00fczel yemek yiyebilece\u011finiz yerler var, yemekte mutlaka sokak \u00e7alg\u0131c\u0131lar\u0131, sokak sat\u0131c\u0131lar\u0131, para isteyen dilenciler ba\u015f\u0131n\u0131za dikilecek, bir de hesab\u0131 dikkatli kontrol etmekte fayda var.<\/p>\n
**<\/p>\n
UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde olan Tekila \u015fehrindeyiz. Ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi tekila i\u00e7kisinin do\u011fdu\u011fu ve ad\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 yer. Gidiyoruz tekila fabrikalar\u0131ndan birine bakal\u0131m nas\u0131l yap\u0131l\u0131yormu\u015f, kolay bi \u015fey ise belki gelecekte biz de yapar\u0131z.<\/p>\n
Aloe vera cinsi olan ve 240 \u00e7e\u015fidinin sadece mavi olan agave bitkisinin k\u00f6k\u00fcnden tekila yap\u0131l\u0131yor.\u00a0Burada da\u011f ta\u015f her taraf mavi agave tarlalar\u0131. Do\u011frudan tohumdan yeti\u015firse 15 y\u0131l, sera da k\u00f6klendirilip fideden ekilirse 8 y\u0131lda hasat edilme olgunlu\u011funa ula\u015f\u0131yor. 20 ile 100 kilo aras\u0131ndaki yumru k\u00f6k \u00fczerindeki yapraklar \u00f6zenle temizlendikten sonra fabrikaya i\u015flemeye gidiyor. K\u00f6kler \u00f6nce temizlenip par\u00e7alan\u0131yor, sonra da kaynat\u0131l\u0131p ilk dam\u0131tma i\u015flemi ve mayalanma s\u00fcrecinden sonra birka\u00e7 defa daha dam\u0131tma prosesinden daha ge\u00e7iyor. Ne kadar \u00e7ok dam\u0131tma yap\u0131l\u0131rsa o kadar g\u00fczel ve k\u0131ymetli. Sonra da me\u015fe f\u0131\u00e7\u0131lar\u0131nda 3 ile 5 y\u0131l dinlendiriliyor, al sana i\u00e7ime haz\u0131r mis gibi tekila. Agavenin cinsi, proseslerdeki farkl\u0131l\u0131klar, dinlenme s\u00fcresi tekilan\u0131n kalitesini ve farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirliyor.\u00a0G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi imalat gayet basit, evde bile yap\u0131l\u0131r bu tarif ile! B\u00f6yle yerleri ziyaret etmenin en g\u00fczel yan\u0131 devaml\u0131 tad\u0131m olmas\u0131. Kap\u0131dan \u00e7\u0131karken hafiften tatl\u0131 olmu\u015ftuk hele bu s\u0131cakta,\u00a0heyt var m\u0131 bana yan bakan… buralara giri\u015f paral\u0131, hi\u00e7 olmazsa verdimiz paray\u0131 \u00e7\u0131karal\u0131m. Modern bir tesis, y\u0131lda 60 bin ton tekila \u00fcretimi yap\u0131yormu\u015f sadece buras\u0131, bu \u015fehirde onlarca b\u00f6yle fabrika var, kim i\u00e7iyor bu kadar tekilay\u0131 birader! \u015eehir i\u00e7inde servis yapan otob\u00fcslerin bir k\u0131sm\u0131 f\u0131\u00e7\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde, \u00f6zendirmek i\u00e7in her \u015fey tamam, burada ya\u015fasan her an tekila, \u015fifa niyetine.<\/p>\n
Agavenin hi\u00e7bir \u015feyi ziyan edilmiyor\u00a0yapraklar\u0131ndan ka\u011f\u0131t di\u011fer yerleri de kimyasallarda kullan\u0131l\u0131yor. Ziyaret etti\u011fimiz tekila fabrikas\u0131n\u0131n kurulu\u015fu 1836. Yani \u0130spanyollar\u0131n d\u00f6nemi, dikkatimi \u00e7eken ana binan\u0131n avlusunda tarihi bir kilise var ve \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, \u00fcretimin tarih\u00e7esini anlatan resimlerde de dini sembollerin olmas\u0131. Yani ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemlerde en az\u0131ndan kilise kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f bu alkol i\u015fine. Bir de afrodizyak etkisi varm\u0131\u015f bilginiz olsun..<\/p>\n
\u00c7ok istedi\u011fim bir t\u00fcrl\u00fc denk getiremedi\u011fim, Totonac halk\u0131n\u0131n rit\u00fcelik iple d\u00f6nerek inme g\u00f6sterileri, hi\u00e7 beklemedi\u011fim anda burada \u00f6n\u00fcme \u00e7\u0131kt\u0131. Yippuu ya\u015fas\u0131n\u2026<\/p>\n
Totonac medeniyeti 15. y\u00fczy\u0131llara kadar Totonacapan b\u00f6lgesinde h\u00fck\u00fcm s\u00fcrm\u00fc\u015f 16. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir salg\u0131n hastal\u0131k sonucu kaybolmu\u015flar. Tanr\u0131lar\u0131 fazla ciddiye almay\u0131p dua etmeyince \u00e7ok k\u0131zan ya\u011fmur tanr\u0131s\u0131, ya\u011fmurlar\u0131 keser ve b\u00fcy\u00fck kurakl\u0131k ba\u015flar. Bunun \u00fczerine Totanaklar, ormandan getirdikleri 30-40 metrelik a\u011fac\u0131n dallar\u0131n\u0131 keserek tepesine \u00e7\u0131kar ve buradan bellerine ba\u011flad\u0131klar\u0131 iple d\u00f6nerek a\u015fa\u011f\u0131ya inerler. Bu ya\u011fmurun g\u00f6k y\u00fcz\u00fcnden yery\u00fcz\u00fcne inmesi i\u00e7in tanr\u0131lara yakar\u0131\u015f\u0131 temsil eder. \u0130\u015fte bu g\u00f6steriyi yakalad\u0131k.<\/p>\n
Adam, elinde kaval benzeri bir alet ve ucunda k\u00fc\u00e7\u00fck bir davul gibi bir \u015fey 40 metrelik dire\u011fin tepesinde ayakta \u00e7al\u0131yor, bir ses \u00e7\u0131k\u0131yor \u015fa\u015f\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z her yerden duyulur. Dire\u011fin en tepesinde \u00e7ok dar alanda ayakta durmak da cambazl\u0131k gibi bir \u015fey hani. \u00a0Bu bir \u00e7a\u011fr\u0131 asl\u0131nda, sonra s\u0131rayla 4 ki\u015fi dire\u011fin tepesine \u00e7\u0131k\u0131p ekseni etraf\u0131nda d\u00f6nebilen ah\u015fap d\u00f6rt k\u00f6\u015fe bir kasna\u011f\u0131n \u00fczerinden bellerine ba\u011flad\u0131klar\u0131 iple a\u015fa\u011f\u0131 sark\u0131yor. Kasna\u011f\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu ba\u015fka bir tambur, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 iki\u015fer ki\u015fiyi dengeli \u015fekilde d\u00f6nd\u00fcrerek yava\u015f yava\u015f a\u015fa\u011f\u0131 indiriyor.\u00a0 Lunaparklarda atl\u0131 kar\u0131ncalar gibi, adamlar bellerinden ba\u011fl\u0131, ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 a\u00e7\u0131larak d\u00f6ne d\u00f6ne iniyorlar, kolay i\u015f de\u011fil. Totanaklar\u0131n halen devam ettirdikleri geleneklerden. Bu nedenle UNESCO (intengible word heritage) somut olmayan k\u00fclt\u00fcrel d\u00fcnya miras\u0131 listesine al\u0131nm\u0131\u015f.<\/p>\n
Sabah ve sonras\u0131 hava \u00fc\u015f\u00fcme derecesinde so\u011fuk oluyor, \u00f6\u011fle ve sonras\u0131nda ciddi s\u0131cak, ayar\u0131m\u0131z bozuldu.<\/p>\n
Be\u015f milyon n\u00fcfusu olan, Jalisco eyaletinin ba\u015f \u015fehri Meksika’n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck kenti ve \u00f6nemli\u00a0sanayi b\u00f6lgelerinden\u00a0Guadalajara. Buras\u0131 da tipik \u0130spanyol \u015fehir mimarisi. \u00a0Bolca sanatsal heykellerin oldu\u011fu Plaza Mayor meydan\u0131, \u00e7evresinde katedral, y\u00f6netim binalar\u0131 falan. B\u00fcy\u00fck bir meydan, sanki \u015fehrin yar\u0131s\u0131 burada, oynayanlar, m\u00fczik yapanlar, g\u00f6steriler, insanlar sosyalle\u015fiyor. Buras\u0131 ayn\u0131 zamanda Meksika’n\u0131n IT, international teknoloji merkezi ve \u00fclkenin geleneksel m\u00fczi\u011fi olan Mariachi m\u00fczi\u011finin do\u011fdu\u011fu yer. UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 olan Amerika\u2019daki en b\u00fcy\u00fck ve en eski hastane komplekslerinden biri Hospicio Cabanas, 1791’de Guadalajara Piskoposu taraf\u0131ndan d\u00fc\u015fk\u00fcnler evi, hastane, yetimhane ve ya\u015fl\u0131lar evi olarak yap\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n
Meksika\u2019n\u0131n kurtulu\u015f sava\u015f\u0131 ile ilgili b\u00fcy\u00fck boylarda \u00e7ok g\u00fczel duvar resimleri var, bunlara Mural deniyor.<\/p>\n
Meksika da \u00e7ok g\u00f6r\u00fclen \u015feylerden biri de Mural duvar resimleri. 1517 \u0130spanyol i\u015fgali ve sonras\u0131nda okuma yazma oran\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 nedeniyle Meksika giderek ulusal kimli\u011fini yitirmeye ba\u015flam\u0131\u015f, ba\u015fta lisan olmak \u00fczere her \u015fey \u0130spanyol k\u00fclt\u00fcr emperyalizminin hakimiyetine girmi\u015fti. \u00d6zellikle k\u0131rsal kesimlerde bu \u00e7ok daha etkiliydi. 1921 y\u0131l\u0131 Meksika h\u00fck\u00fcmeti e\u011fitim bakan\u0131 Jose Vasconcelos \u00fclkede milli ulus kavram\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kayboldu\u011funu fark etmi\u015f, Meksika’n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesini ve ulusal de\u011ferlerini duvar resimlerinde anlat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatm\u0131\u015f. E\u011fitim seviyesinin d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc nedeniyle ger\u00e7ekleri takip edemeyen yerel halk\u0131n bu resimler ile fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 artm\u0131\u015f ve Mural duvar resimleri devletin deste\u011fi ile \u00fclkede ilgi g\u00f6rm\u00fc\u015f, yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f. Mural duvar resimleri zaman i\u00e7inde devrimci Marksist, Leninist mesajlar da i\u00e7ermeye ba\u015flay\u0131nca devlet deste\u011fini kesmi\u015f, duvar ressamlar\u0131 da \u00f6zel \u015firketler taraf\u0131ndan desteklenmeye ba\u015flanm\u0131\u015f, o zaman da sponsor \u015firketlerin g\u00f6r\u00fc\u015fleri do\u011frultusunda reklam veya siyasi i\u00e7erikli resimler yap\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015f. Bir\u00e7ok yerde g\u00f6r\u00fclebilen ve halen devam eden geleneksel duvar resimleri ger\u00e7ekten \u00e7ok g\u00fczel. Sanat tarz\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fen bu ak\u0131m\u0131n en bilinen sanat\u00e7\u0131lar\u0131 David Alfaro Siqueros, Jose Clemente Drozco, Diego Rivera gibi isimler.<\/p>\n
**<\/p>\n
Meksika’n\u0131n en g\u00fczel \u015fehirlerinden biri UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde olan Guanajuato eyaletinin ba\u015f kenti Guanajuato. Boyal\u0131 evleri,\u00a0ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 yollar\u0131 yer alt\u0131 t\u00fcnelleri ile ilgin\u00e7 bir yer. 1540 larda \u0130spanyollar taraf\u0131ndan \u00e7ok zengin g\u00fcm\u00fc\u015f yataklar\u0131 bulunmu\u015f. Esir al\u0131nan \u00a0 yerli halk ve di\u011fer yerlerden getirilen k\u00f6leler madenlerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve elde edilen 40 bin ton civar\u0131nda g\u00fcm\u00fc\u015f \u0130spanya\u2019ya g\u00f6nderilmi\u015f. \u0130spanya’n\u0131n bunlar ile b\u00fcy\u00fck hamleler yapt\u0131\u011f\u0131 ifade ediliyor. B\u00f6lge alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f madenleri olarak o kadar verimli ki bug\u00fcn 14 b\u00fcy\u00fck galeri de halen alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131yor. Ge\u00e7mi\u015fte a\u00e7\u0131l\u0131p bug\u00fcn kullan\u0131lmayan maden t\u00fcnellerini geni\u015fletilip yol yapm\u0131\u015flar. \u015eehrin alt\u0131 bu t\u00fcneller ile dolu, \u00e7ok d\u00fczg\u00fcn ve d\u00fczenli olmasa da trafi\u011fe b\u00fcy\u00fck rahatl\u0131k sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
Ge\u00e7mi\u015fte maden \u00e7\u0131kart\u0131lan bu yerlerden baz\u0131lar\u0131na indik, o g\u00fcnk\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck, insafs\u0131zl\u0131k, vah\u015filik kelimesi az kal\u0131r \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce.<\/p>\n
Mumyalar m\u00fczesine gidiyoruz, burada mumya ne arar falan derken geldik m\u00fczeye. Onlarca mumya, bundan fazlas\u0131 da ba\u015fka bir \u015fehirde m\u00fczede sergileniyormu\u015f. \u00c7oluk, \u00e7ocuk, ya\u015fl\u0131 gen\u00e7 bir s\u00fcr\u00fc mumya camekan i\u00e7inde ayakta durur vaziyette sergileniyor, \u00e7o\u011fu neredeyse hi\u00e7 bozulmam\u0131\u015f, sa\u00e7lar\u0131 di\u015fler hatta baz\u0131lar\u0131nda elbiselerinin, ayakkab\u0131lar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131 bile olan var. Nas\u0131l bir i\u015ftir derken a\u00e7\u0131klama geldi, 1800 l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda b\u00f6lgede ciddi bir kolera salg\u0131n\u0131 ba\u015flam\u0131\u015f,\u00a0giderek artan salg\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7aresiz kalan y\u00f6neticiler hastalardan \u00fcmitsiz olanlar\u0131 toplu olarak g\u00f6merek salg\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. Y\u0131llar sonra toplu mezarlar a\u00e7\u0131l\u0131nca cesetlerin bozulmam\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015fler. Yap\u0131lan imcelemede bu b\u00f6lge topra\u011f\u0131nda bulunan do\u011fal etkin bir madde cesetlerin \u00e7\u00fcr\u00fcmesini \u00f6nlemi\u015f ve hi\u00e7 bozulmadan kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f. \u00a0 Kendimi zombilerin aras\u0131nda gibi hissediyorum, etraf\u0131mda bir s\u00fcr\u00fc bana bakan mumya hepsi \u00fcst\u00fcme \u00fcst\u00fcme geliyor. Hele biri var tek ba\u015f\u0131na, inan\u0131n adam\u0131n elbiseleri bile \u00fczerinde sa\u00e7, sakal, di\u015fler hepsi tamam hi\u00e7 bozulmam\u0131\u015f yolda g\u00f6rseniz tan\u0131rs\u0131n\u0131z, tam zombi.<\/p>\n
Ge\u00e7mi\u015fte engizisyon mahkemesi ve cezalar\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 yer m\u00fcze haline getirilmi\u015f, bakal\u0131m o d\u00f6nem yap\u0131lan i\u015fkenceler ile bug\u00fcn yap\u0131lan sosyal ve fiziki i\u015fkenceler hangisi daha etkili. H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n kuvvetlendi\u011fi ve etkisini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 1200 l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda,\u00a0\u0130spanya da M\u00fcsl\u00fcman Araplar, Yahudiler ve Katolik olmayanlar din de\u011fi\u015ftirmeye zorlan\u0131r, buna uymayanlar engizisyon mahkemelerince ibretlik i\u015fkenceler ile b\u00fcy\u00fck ac\u0131lar \u00e7ektirilerek \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n
M\u00fczede i\u015fkence aletlerinin hepsi var. Katolik Hristiyan olmayan veya buna inanmayanlara, Protestan mezhebinden olsalar dahi, as\u0131larak, \u00e7ivili tabutlarda s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak,\u00a0kafas\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131 bast\u0131r\u0131larak, kafesin i\u00e7inde g\u00fcne\u015f alt\u0131nda hayvanlara yem olmas\u0131, ayaklardan ve ellerden ba\u011flan\u0131p gerdirerek par\u00e7alamak gibi bir s\u00fcr\u00fc akla hayale gelmeyen i\u015fkencelerin uygulanm\u0131\u015f oldu\u011fu yer. En ilgin\u00e7 olan\u0131, kar\u0131s\u0131n\u0131 aldatan adam\u0131 Tanr\u0131 bile kurtaramaz. Adam\u0131n cinsel organ\u0131 ta\u015f \u00fcst\u00fcnde tokmaklarla d\u00f6v\u00fclerek par\u00e7alan\u0131yor sonunda adam\u0131n \u00f6l\u00fcs\u00fc veya dirisi domuz ya\u011f\u0131na bulan\u0131p ate\u015fte K\u0131zartma, hayvanlara ziyafet. S\u0131k\u0131ysa ka\u00e7amak yap. Kocas\u0131n\u0131 aldatan ise o da benzer \u015fekilde \u00f6l\u00fcm ile ta\u00e7lanan bir son. Bu cezalar sadece Katolik olmak istemeyenlere de\u011fil, b\u00fct\u00fcn su\u00e7 i\u015fleyen herkes i\u00e7in ge\u00e7erli,\u00a0yani buraya d\u00fc\u015ft\u00fcn m\u00fc ac\u0131 yolculuk ba\u015fl\u0131yor. Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n en karanl\u0131k d\u00f6nemleri, kiliseler bile o d\u00f6nemlerde koyu camlar ile karart\u0131l\u0131r, resimler bile daha karanl\u0131k yap\u0131l\u0131rd\u0131, korku salmak kasvet havas\u0131 yaratmak i\u00e7in.<\/p>\n
K\u00f6kten dincilik b\u00f6yle bir \u015fey, b\u00fcy\u00fck korkular salarak toplumu kontrol etmek. \u0130slami \u00f6rg\u00fctler de \u0130slam\u2019\u0131 yaymak i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131na bakal\u0131m, b\u0131\u00e7ak ile kafa kesme, insani olmayan her t\u00fcrl\u00fc davran\u0131\u015flar. Bunlar\u0131n Tanr\u0131\u2019ya inanmak ona hizmet etmek oldu\u011fu zanneden ba\u011fnazlar. Asl\u0131nda i\u015fin arka taraf\u0131nda din ve inan\u00e7la hi\u00e7bir ilgisi olmayan \u00e7\u0131karc\u0131lar ve bunlar\u0131 organize eden \u015ferefsiz vicdans\u0131z katillerin i\u015fleri.<\/p>\n
Y\u0131llardan beri birbirleri ile neden sava\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeyen M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkeler, medeniyet ve bilim ad\u0131na ne yapm\u0131\u015flar, bunlar\u0131n i\u00e7inde di\u015fe gelen bir tek geli\u015fmi\u015f \u00fclke var m\u0131? neden \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bile bilmeyen bir s\u00fcr\u00fc garip yalelli. Demek ki sistem de bir yanl\u0131\u015fl\u0131k var, gelinen yer, \u0130slam dinin de ciddi reform hareketinin mutlak gerekli oldu\u011fu.<\/p>\n
D\u00f6nelim konumuza, buras\u0131 asl\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck bir kasaba, ortada k\u00fc\u00e7\u00fck te olsa bir meydan tabi ki b\u00fcy\u00fck\u00e7e bir kilise. Burada g\u00fcm\u00fc\u015f madeni oldu\u011fu belli olunca \u0130spanyol y\u00f6netimine yak\u0131n birisi madenlerin i\u015fletmesinin kendisine verilirse, b\u00fcy\u00fck bir kilise yapt\u0131rma s\u00f6z\u00fc vermi\u015f, b\u00fcy\u00fck paralar da kazanm\u0131\u015f ve kiliseyi de yapt\u0131rm\u0131\u015f. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de d\u00fczenler ayn\u0131, sadece \u00fcz\u00fclenler farkl\u0131. \u0130haleyi al\u0131rs\u0131n ama cami \u015fart..<\/p>\n
Bug\u00fcn de uzun oldu, ak\u015fam keyifli bir yemek hakkettik, ama ondan \u00f6nce a\u015fk soka\u011f\u0131na bir gidelim dedik. Hemen akl\u0131n\u0131za yanl\u0131\u015f \u015feyler gelmesin, belki d\u00fcnyan\u0131n en dar sokaklar\u0131ndan biri 60 cm. geni\u015fli\u011finde. Mesela \u00fcst katta pencere \u00f6n\u00fcnde kar\u015f\u0131 kom\u015fu ile kahve i\u00e7ip sohbet edebilir veya bir kadeh bi \u015feyler i\u00e7ebilirsiniz ya da kom\u015fu uygun ise hafif uzanma ile rahatl\u0131kla a\u015fna fi\u015fne durumlar. A\u015fa\u011f\u0131da kap\u0131da e\u015finizi g\u00f6r\u00fcnce \u201cbenimki geldi \u015fekerim sonra devam ederiz\u201d \u00e7ek kafay\u0131 i\u00e7eri!<\/p>\n
**<\/p>\n
Program\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir yer gidiyoruz, Dolores Hildago \u015fehri. 1809 da Napolyon Avrupa da bir\u00e7ok yeri i\u015fgal edip kontrol alt\u0131na al\u0131nca \u0130spanya, s\u00f6m\u00fcrgelerindeki askerlerini \u00e7ekmeye ba\u015flar. Olu\u015fan otorite bo\u015flu\u011fu nedeniyle ba\u015flayan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketleri, Dolores Hidalgo liderli\u011finde b\u00fct\u00fcnle\u015ferek 16 Eyl\u00fcl 1810 tarihinde burada g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 kilisede ilk olarak Meksika ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eder.<\/p>\n
\u0130\u015fte yolumuzu uzat\u0131p ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketinin b\u00fct\u00fcnle\u015fti\u011fi ve ilan edildi\u011fi sonra da hareketi ba\u015flatan lider Dolores Hidalgo’nun ad\u0131 verilen \u015fehirdeyiz. Her sene Eyl\u00fcl 15 i, 16 ya ba\u011flayan gece saat tam 00,00 da Kilise n\u00fcndeki toplanan Meksikal\u0131lar hep birlikte \u00fc\u00e7 defa \u00a0 “viva Meksika” diye ba\u011f\u0131rarak kurtulu\u015f g\u00fcnlerini kutlarlar ve sabaha kadar \u015fenlik devam eder.<\/p>\n
Guanajuato Eyaleti’ndeki Allende \u015fehri yak\u0131nlar\u0131nda 18. y\u00fczy\u0131lda Peder Luis Felipe Neri de Alfaro taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lan ve UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde olan Sanctuary of Atotonilco kilise korteksinde gidiyoruz. \u0130\u015flemeler, duvar resimleri, kabartmalar, heykeller ger\u00e7ekten harika bir yer. Bu \u0130spanyollar da kilise yapmad\u0131k yer b\u0131rakmam\u0131\u015flar, nereye gitsen her taraf kilise, hepsi de muhte\u015fem yap\u0131lar. \u00a0Ciddi i\u015f, ne kadar k\u00f6le, yerli halk\u0131 bedava \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rsan da ciddi paralar, adamlar amma s\u00f6m\u00fcrm\u00fc\u015f ha.<\/p>\n
Tam olarak ad\u0131, San Miguel de Alllende \u015fehrine geldik. Buras\u0131 da “magic city”, b\u00fcy\u00fcleyici \u015fehir unvan\u0131 olan yer. Resmi olarak bu unvan\u0131 almak i\u00e7in, \u015fehrin tarihi olmas\u0131, k\u00fclt\u00fcrel ve manevi de\u011ferlere sahip \u00e7\u0131k\u0131p devam ettirmesi, sosyal aktiviteler festival gibi organizasyonlar ile \u015fehri s\u00fcrekli canl\u0131 tutup bilinirli\u011finin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi de\u011ferler var. Buras\u0131 da bunlar\u0131 fazlas\u0131 ile sa\u011flam\u0131\u015f, en \u00e7ok ziyaret edilen yerlerden. Ger\u00e7ekten harika huzurlu keyifli bir yer, b\u00f6yle bir yer d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftim do\u011frusu. Bu g\u00fczel \u015fehri dola\u015fal\u0131m, tabi ki \u00f6nce b\u00fcy\u00fck meydan ve etraf\u0131nda katedral. Ger\u00e7i birka\u00e7 y\u00fcz metre mesafelerde birden fazla kilise daha var, sordum cemaat var m\u0131 diye, valla gelip giden oluyor ama en \u00e7ok turistler gibi bir cevap. Bizdeki gibi cemaatten \u00e7ok camiinin olmas\u0131. Harika kafeler, restoranlar, \u015f\u0131k ma\u011fazalar, d\u00fckkanlar. Seramik konusunda olduk\u00e7a g\u00fczel \u00fcr\u00fcnler var. Ara sokaklar caddeler yollar, tarihi ve ge\u00e7mi\u015fi aynen muhafaza etmi\u015f ve halen ya\u015fat\u0131yorlar, aferin valla buras\u0131 \u00e7ok ho\u015fuma gitti etkilendim. Buras\u0131 da UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde. Emekli Amerikal\u0131lar\u0131n yerle\u015ftikleri bir yer, b\u00f6yle olunca fiyatlar biraz u\u00e7mu\u015f, evler de birka\u00e7 milyon dolar seviyelerinde.<\/p>\n
Kar\u0131mla \u015farap i\u00e7esim geldi s\u00f6yle hafiften romantik bir yer bak\u0131n\u0131yorum, ak\u015fam\u00a0yeme\u011fi i\u00e7in bug\u00fcn burada \u00f6zel olsun istedim. Arkada\u015flar, buras\u0131 Meksika, burada tak\u0131la i\u00e7ilir dediler bende “\u015fart midur” dedim cevap yok, bol tekila ve margarita ile devam karar\u0131…<\/p>\n
Otel harika bolca agavelerin, de\u011fi\u015fik kakt\u00fcsler ve bitkilerin oldu\u011fu butik otel.<\/p>\n
**<\/p>\n
Sabah Allende \u015fehirde keyifli bir kahvalt\u0131 sonras\u0131 yola devam. Ba\u015fka bir UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 \u015fehri olan Queretaro ya gidiyoruz. Buras\u0131 da Meksika’n\u0131n kurtulu\u015f yolunda b\u00fcy\u00fck m\u00fccadele veren yerlerinden. Bu m\u00fccadele de \u00f6nderlik yapan 16 kahraman\u0131n birlikte an\u0131t mezar\u0131n\u0131n oldu\u011fu pantheon ziyareti. B\u00fcy\u00fck bir bah\u00e7e i\u00e7inde her birinin heykelleri ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yolunda yapt\u0131klar\u0131 ve k\u0131sa hikayeleri.<\/p>\n
1725 de Martines, manast\u0131rda rahibe Maria’ya a\u015f\u0131k olur ve evlenmek ister. Rahibe Maria, b\u00f6yle bir \u015feyin m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131 rahibelerin asla evlenmemeleri gerekti\u011fini anlat\u0131r. Marines in a\u015f\u0131r\u0131 \u0131srar\u0131 \u00fczerine rahibe teklifi kabul eder ancak b\u00fcy\u00fck su s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7eken \u015fehre su getirirsen diye \u015fart ko\u015far. \u00a0Martines heyecanlan\u0131r ve b\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131n\u0131 kullanarak 1728 ve 1734 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u015fehre aqueduct denilen su kemerleri in\u015fa ettirir ve suyu getirir. Rahibe Maria ba\u015fta imkans\u0131z gibi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu olay kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015f\u0131r\u0131r ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilemez. Son \u00e7are, \u015fekerim daha iyilerine lay\u0131ks\u0131n! diyerek s\u00f6z\u00fcnden cayar evlenmez. Bazen b\u00fcy\u00fck a\u015fklar b\u00f6yle de olabiliyor, soylu zengin adam ile rahibe Maria\u2019n\u0131n a\u015fk hikayesi.<\/p>\n
D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde olan tarihi Queretaro \u015fehir merkezine gidiyoruz. B\u00fcy\u00fck meydan Plaza de Army \u00e7evresinde katedral, belediye binas\u0131,\u00a0ortada b\u00fcy\u00fck bir s\u00fcs havuzu. Di\u011fer \u015fehirler gibi klasik temiz bak\u0131ml\u0131 \u0130spanyol tarz\u0131 sokaklar, evler ve bir s\u00fcr\u00fc kilise..<\/p>\n
**<\/p>\n
Sabah ba\u015fkent Meksika \u015eehrine gidiyoruz, yolda ba\u015fka bir UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde olan Padre Tembleque su kemerleri. Baz\u0131 yerlerde kemerler \u00fczerinden baz\u0131 yerlerde toprak seviyesi ve alt\u0131ndan birle\u015fik kaplar mant\u0131\u011f\u0131 ile 1553 ve 1570 aras\u0131nda in\u015fa edilmi\u015f toplam uzunlu\u011fu 45 km olan su kanal\u0131. \u0130stanbul da Bozdo\u011fan kemerlerinin benzeri ama bizimki d\u00fcnya miras\u0131 de\u011fil.<\/p>\n
Meksika \u015fehrinde g\u00f6r\u00fclmesi gereken yerlerden biri de Frida Khalo m\u00fczesi. Neredeyse b\u00fct\u00fcn hayat\u0131n\u0131 ge\u00e7irdi\u011fi evi, kulland\u0131\u011f\u0131 e\u015fyalar\u0131 ve eserlerinin sergilendi\u011fi sanat m\u00fczesi olmu\u015f, merakl\u0131s\u0131 \u00e7ok, ciddi s\u0131ra var neyse bir yolunu bulduk girdik.<\/p>\n
21.y\u00fczy\u0131l da pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr ikonu haline gelen Meksikal\u0131 ressam Frida Kahlo, resimlerinin yan\u0131 s\u0131ra ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 \u00f6zel ya\u015fam\u0131 ve politik g\u00f6r\u00fc\u015fleri ile tan\u0131n\u0131r. S\u00fcrrealist ressam olarak bilinen Frida, 6 ya\u015f\u0131nda \u00e7ocuk felci nedeniyle sakat olarak hayata tutunmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, 18 ya\u015f\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir kaza sonucu mucize olarak hayatta kalm\u0131\u015f ve esas olarak da bundan sonra resim yapmaya ba\u015flam\u0131\u015f. 22 ya\u015f\u0131ndayken \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 usta bir sanat\u00e7\u0131ya g\u00f6stermek ister ve 43 ya\u015f\u0131nda Diego Rivera ile evlenir. Kocas\u0131 ve kendisi farkl\u0131 ili\u015fkiler ya\u015far, bilinen resimlerinden biri de kocas\u0131n\u0131n k\u0131z karde\u015fi ile aldatmas\u0131n\u0131 konu alan resmidir. Hayat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 yatakta ge\u00e7en Frida 1954 y\u0131l\u0131nda zat\u00fcrre nedeniyle \u00f6l\u00fcr.<\/p>\n
Meksika\u2019n\u0131n kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rma ve yenilik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile d\u00fcnya s\u0131ralamas\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan ve ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u00fct\u00e7e y\u00f6netimi olan Unam Devlet \u00dcniversitesi.<\/p>\n
B\u00fcy\u00fck bir kamp\u00fcs i\u00e7inde kocaman ana binalardan birinin b\u00fct\u00fcn d\u00f6rt taraf\u0131 boydan boya mozaikler ile yap\u0131lm\u0131\u015f muhte\u015fem tablo. Ger\u00e7ekten farkl\u0131 ve g\u00f6rkemli g\u00f6r\u00fcnt\u00fc veriyor. Buras\u0131 da UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 listesine al\u0131nm\u0131\u015f, laf aram\u0131zda ama tam anla\u015f\u0131l\u0131r makul bir gerek\u00e7e yok galiba, aradan listeye girmi\u015f gibi bir durum.<\/p>\n
Meksika, ge\u00e7mi\u015fte b\u00fcy\u00fck izler b\u0131rakm\u0131\u015f bir\u00e7ok medeniyetlerin do\u011fdu\u011fu topraklar. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde\u00a0\u0130spanya’n\u0131n k\u00fclt\u00fcrel ve sosyal etkisinin kuvvetli olarak hakim oldu\u011fu,\u00a0di\u011fer taraftan kendi ge\u00e7mi\u015f k\u00fclt\u00fcr ve medeniyetlerini \u00f6ne \u00e7\u0131kartarak ulusal kimlik kazanmaya \u00e7al\u0131\u015fan b\u00fcy\u00fck bir \u00fclke. Amerikan filmlerinin pompalad\u0131\u011f\u0131 geni\u015f kenarl\u0131 \u015fapkal\u0131, sakall\u0131, \u00f6ld\u00fcren, yakan, y\u0131kan, k\u00f6t\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc a\u011fz\u0131nda devaml\u0131 sigara haydut k\u0131l\u0131kl\u0131 adamlar yok, bunlar film st\u00fcdyolar\u0131nda. B\u00fcy\u00fck ekonomik s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 sosyal farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a belli oldu\u011fu ancak bunlar\u0131 dile getiren protesto ve miting yapma \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin oldu\u011fu yer. B\u00fcy\u00fck r\u00fc\u015fvet ve yolsuzlu\u011fun ge\u00e7erli oldu\u011fu, di\u011fer taraftan da yaralar\u0131n\u0131 sarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kendi i\u00e7inde fokurdayan, sanayisi ve muhte\u015fem g\u00fczellikleri olan bilime \u00f6nem veren Meksika.<\/p>\n
Meksika\u2019ya yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve di\u011fer b\u00fct\u00fcn gezilerimizde \u00f6zellikle UNESCO taraf\u0131ndan D\u00fcnya Miras\u0131 ilan edilen yerlere gitmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Buralar o \u00fclkenin tarihini, ulusal ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerini, en \u00f6nemlisi medeniyetleri var eden insanlar\u0131n geleneksel ya\u015fam bi\u00e7imlerini \u00f6rf ve adetlerini anlat\u0131yor. Buralar sayesinde o topraklar hakk\u0131nda \u00e7ok de\u011ferli bilgiler \u00f6\u011freniriz.\u00a0 Meksika da 34 Unesco D\u00fcnya miras\u0131ndan 18 tanesini ziyaret etme f\u0131rsat\u0131m\u0131z oldu, zaten program da o y\u00f6ndeydi.\u00a0 Bu sayede ge\u00e7mi\u015f medeniyetleri, k\u00fclt\u00fcrleri, tarihi ve ulusal de\u011ferleri fark edebilme \u015fans\u0131 olabiliyor. Bunlar UNESCO taraf\u0131ndan koruma \u015femsiyesi alt\u0131na al\u0131nmam\u0131\u015f olsayd\u0131 bir\u00e7ok de\u011ferler yitirilmi\u015f olacakt\u0131. Tarihi yap\u0131lar\u0131n, k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerin, insanlar\u0131n ya\u015fam bi\u00e7imlerini tarif eden de\u011ferlerin korunmas\u0131, sahip \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 ad\u0131na UNESCO D\u00fcnya Miraslar\u0131 listesinde olmak \u00e7ok \u00f6nemli. Bu \u00e7al\u0131\u015fma devlet ve yerel y\u00f6netimlerin gayreti ile olabiliyor. Ekonomik taraf\u0131 ise gelen ziyaret\u00e7iler buraya ciddi \u015fekilde ticaret yap\u0131lanmas\u0131 ve y\u00f6renin kalk\u0131nmas\u0131na b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar sa\u011flar.\u00a0 T\u00fcrkiye de Anadolu k\u00fclt\u00fcr ve medeniyetlerini tan\u0131tabilsek, bunlar\u0131 UNESCO listesine al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in yeterli \u00e7aba sarf edilse, o y\u00f6relerde ekonomik ve sosyal yap\u0131lanmalar \u00e7ok ciddi \u015fekilde de\u011fi\u015fir. \u00a0T\u00fcrkiye de 18 kay\u0131tl\u0131 d\u00fcnya miras\u0131 var, bunlar \u00fclke i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda yeterince tan\u0131t\u0131m\u0131 yap\u0131lamamaktad\u0131r. Buna itiraz\u0131 olana hemen, T\u00fcrkiye de ka\u00e7 listede olan yeri gezdin diye sormak gerekir.\u00a0 G\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131m\u0131zdan biri daha..<\/p>\n
Sabah erken u\u00e7akla vatana d\u00f6n\u00fcyoruz hem \u00f6zl\u00fcyorum hem de kaynayan toplumsal ve uluslararas\u0131 problemler ve de corana vir\u00fcs salg\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 endi\u015feler\u00a0i\u00e7indeyiz.<\/p>\n
<\/p>\n
Sevgilerimle<\/p>\n
Hayrettin KA\u011eNICI<\/p>\n
Mart 2020<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
13 milyon n\u00fcfusu olan Meksika\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Meksika \u015fehri, 22 milyon n\u00fcfusu ile d\u00fcnyan\u0131n en kalabal\u0131k \u015fehirlerinden biri. B\u00f6yle olunca ula\u015f\u0131m kolay de\u011fil, trafik ger\u00e7ekten kabus gibi. Ancak g\u00f6r\u00fclmesi gerekende de bir\u00e7ok yer. UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde olan\u00a0Xochimilco kanallar\u0131nda tekne ile gezece\u011fiz. Alt\u0131 d\u00fcz kanal tekneleri, uzun bambu sopal\u0131 birisi taraf\u0131ndan arkadan y\u00f6netiliyor. \u00c7ok fazla […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13300,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[31],"class_list":["post-13384","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gezi-notlari","tag-bati-meksika"],"yoast_head":"\n