<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bat\u0131 Afrika \u00fclkelerinden Benin.. Tozlu toprakl\u0131 yollarda\r\ngidiyoruz Togo\u2019dan Benin\u2019e giri\u015f i\u00e7in g\u00fcmr\u00fck kap\u0131s\u0131n\u0131 ar\u0131yoruz, pasaportlar\u0131\r\ndamgalatmak gerekir ama bulam\u0131yoruz adamlar\u0131. Sonunda bir yerlerde bulduk Benin\r\ng\u00fcmr\u00fck memurunun bulundu\u011fu yeri. A\u00e7\u0131k arazide bir yerlerdeyiz. \u0130\u015flemler tamam,\r\nBenin\u2019e resmi giri\u015f yapt\u0131k. Buralar \u00e7ok kullan\u0131lan g\u00fcmr\u00fck kap\u0131lar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131\r\ni\u00e7in bazen b\u00f6yle s\u0131k\u0131nt\u0131lar olabiliyor. Bu b\u00f6lgede ya\u015fayan bir\u00e7ok k\u00f6y var,\r\nonlar i\u00e7in b\u00f6yle sorun olmuyor, sabah ak\u015fam gidip geliyorlar, belki bir\u00e7o\u011fu\r\nburan\u0131n ba\u015fka bir \u00fclke s\u0131n\u0131r\u0131 oldu\u011funun bile fark\u0131nda de\u011fildir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Kuzeyden g\u00fcneye okyanus sahiline kadar\r\ninece\u011finiz. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Yollar arabay\u0131 zorlayacak kadar tozlu ve k\u00f6t\u00fc. Hava karamadan\r\nNatitingou \u015fehrine varmak istiyoruz. Yoldan biraz i\u00e7eride Detamunibe k\u00f6y\u00fcnde\r\nKoussou kabilesine u\u011framaya karar verdik. Bunlar ge\u00e7mi\u015fte kuzey s\u0131n\u0131r kom\u015fusu Burkina\r\nFaso\u2019dan zorla M\u00fcsl\u00fcman olmalar\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan ask\u0131dan ka\u00e7arak buraya\r\nyerle\u015fmi\u015fler. Kad\u0131nlar\u0131n ve erkeklerin y\u00fczleri ince \u00e7izgilerden desenler var. \u00c7ocuklar\r\nalt\u0131 ayl\u0131k olunca kurban edilen ke\u00e7i postunun \u00fczerinde, y\u00fczlerine b\u0131\u00e7ak ile\r\nsanki t\u0131rm\u0131klanm\u0131\u015f gibi \u00e7izikler yap\u0131l\u0131yor. D\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz ac\u0131y\u0131, g\u00fcn\r\nboyu surat\u0131n\u0131za b\u0131\u00e7akla kesikler yap\u0131l\u0131yor. \u0130nsanlar o ya\u015flarda ac\u0131 ile tan\u0131\u015f\u0131yorlar,\r\ngelecek hayatlar\u0131 da hep ac\u0131ya dayan\u0131kl\u0131 olmak \u00fczerine olacak. Bu i\u015flemden\r\nsonra y\u00fczlerine otlardan yapt\u0131klar\u0131 merhem gibi bir \u015feyi on g\u00fcn boyunca\r\nenfeksiyona kar\u015f\u0131 s\u00fcr\u00fcyorlar. Y\u00fczlerine bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda g\u00f6z kapaklar\u0131na kadar b\u00fct\u00fcn\r\nsuratlar\u0131 ince ince \u00e7izilmi\u015f desenler gibi. Bu \u00e7izgilerin k\u00f6t\u00fc ruhlar\u0131 uzakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131na\r\ninan\u0131yorlar. K\u00f6y\u00fcn ortal\u0131k yerinde yanan ate\u015fler \u00fczerinde tencereler kayn\u0131yor,\r\nbelli ki herkes ortada birlikte yemek.. imece usul\u00fc..<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
**<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
G\u00fcneye do\u011fru gidiyoruz, da\u011flar\u0131n aras\u0131nda y\u00fcr\u00fcyerek\r\nula\u015fabilece\u011finiz 260 ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Tanekasowa k\u00f6y\u00fcne gidiyoruz. Buran\u0131n\r\nhalk\u0131, k\u00f6lelik d\u00f6neminde, Mali, Burkina Faso, Nijer, Nijerya gibi yerlerden bask\u0131lardan\r\nka\u00e7arak buraya gelmi\u015fler ve ortak bir ya\u015fam kurmu\u015flar. Burada kabile \u015feflerine\r\nkral deniyor, laf aram\u0131zda onlar kral havalar\u0131nda.. Krala haber yollad\u0131k\r\nkrala kabul buyurursa huzura \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131z! Evet gidiyoruz, \u00e7ardak alt\u0131 makam\u0131nda\r\n\u00fczerine bol renkli kral giysisi, yan\u0131nda yaveri ile bekliyor. \u00d6nce s\u0131ra halinde\r\nselamla\u015fma sonra sebebi ziyaretimiz falan, ortal\u0131k yerde de sat\u0131l\u0131k hediyelik\r\ne\u015fyalar. Kral sat\u0131\u015f da yap\u0131yor, f\u0131rsatlar\u0131 de\u011ferlendirmek laz\u0131m. Emsallere g\u00f6re\r\nciddi fiyat fark\u0131 var. \u00d6nce konu\u015fmalar, a\u00e7\u0131klamalar falan, sonra izin alarak\r\nbolca foto\u011fraf. Hayat\u0131nda hi\u00e7 bu kadar foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekilmemi\u015ftir. Bu b\u00f6lgede\r\nu\u011frad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerler turistik olmayan yerler, \u00e7ok fazla yabanc\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131klar\u0131\r\ni\u00e7in bizi g\u00f6r\u00fcnce ciddi heyecan yap\u0131yorlar, belki de ilk defa kendilerinden\r\nolmayan birilerini g\u00f6r\u00fcyorlar. Burada krall\u0131k babadan o\u011fula ge\u00e7iyor. Ge\u00e7mi\u015fte\r\nkral \u00f6l\u00fcnce o\u011fullar aras\u0131nda ciddi sorunlar olmu\u015f. B\u00f6yle da olunca sistemde\r\nk\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fiklik yapm\u0131\u015flar. Kraldan \u00f6l\u00fcnce o\u011fullar\u0131 k\u00f6y meydan\u0131nda yan yana\r\ndiziliyorlar, kimin arkas\u0131nda daha fazla k\u00f6y halk\u0131 toplan\u0131rsa kral o. A\u00e7\u0131k\r\noylamal\u0131 demokratik se\u00e7im. Kral\u0131n iki kar\u0131s\u0131 on \u00e7ocu\u011fu var daha da yapaca\u011fa\r\nbenziyor. B\u00fcy\u00fck k\u0131z\u0131n\u0131n karn\u0131nda, do\u011fduktan hemen sonra b\u0131\u00e7akla i\u015faret\r\nyap\u0131lm\u0131\u015f, kral k\u0131z\u0131 oldu\u011fu belli olsun diye. K\u00f6yde kraldan ba\u015fka \u015fifac\u0131 b\u00fcy\u00fcc\u00fc\r\ngibi biri var hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 g\u00f6rev ba\u015f\u0131nda ayr\u0131ca bir de ruhlar ile\r\nileti\u015fimde olan gelecekten haber veren, k\u00f6y\u00fc k\u00fct\u00fc ruhlardan koruyan \u00fc\u00e7 ki\u015filik\r\nbir ekip de var, ruhban s\u0131n\u0131f\u0131 gibi. Her \u015fey bunlar\u0131n kontrol\u00fc alt\u0131nda. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Benin, Bat\u0131 Afrika \u00fclkeleri aras\u0131nda en yoksul olan\u0131,\r\nn\u00fcfusun%70 g\u00fcneyde denize yak\u0131n yerlerde ya\u015f\u0131yor. \u00dclkenin en fakir b\u00f6lgesi orta\r\nve kuzey k\u0131s\u0131mlar. \u00d6zellikle k\u0131rsal\r\nkesimde ya\u015fayanlar\u0131n \u00e7o\u011funun kimli\u011fi yok, n\u00fcfusa kay\u0131tl\u0131 de\u011filler. Aids ve t\u00fcberk\u00fcloz\r\nyayg\u0131n hastal\u0131klar aras\u0131nda. Sa\u011fl\u0131k en b\u00fcy\u00fck sorunlardan biri, \u00fclke genelinde\r\ntoplamda 40-50 civar\u0131nda hastane, sa\u011fl\u0131k merkezi var ancak yereli say\u0131da doktor\r\nyok. Burada sa\u011fl\u0131k konusunda en yayg\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm \u015fifac\u0131lar. Tedavi, bunlar\u0131n\r\nyapt\u0131klar\u0131 b\u00fcy\u00fcler veya otlardan yapt\u0131klar\u0131 kar\u0131\u015f\u0131mlar ile oluyor. E\u011fitim\r\nkonusu da pek i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 de\u011fil, Okuma yazma oran\u0131n %42 ile en d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerde.\r\n\u00dclkede bir tane \u00fcniversite var. B\u00fct\u00fcn bunlara kar\u015f\u0131n su\u00e7 oran\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Afrika genelde \u00e7ok e\u015flili\u011fin hakim oldu\u011fu yer. Ancak\r\nOrtado\u011fu \u00fclkelerinde oldu\u011fu gibi zevk i\u00e7in veya kad\u0131n\u0131n toplumda yeri olmad\u0131\u011f\u0131\r\ni\u00e7in de\u011fil. \u00d6zellikle k\u0131rsal kesimlerde, herkes i\u00e7in ortak savunma veya i\u015f g\u00fcc\u00fc\r\na\u00e7\u0131s\u0131ndan birlikte olmak, ortak bir ya\u015fam\u0131 payla\u015fmak i\u00e7in. Her kad\u0131n birey\r\nkimli\u011fi ile burada, ezilerek veya a\u015fa\u011f\u0131lanarak de\u011fil. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bat\u0131 Afrika da wodoo inanc\u0131 \u00e7ok yayg\u0131n. \u015eamanizm ve\r\nAmenizm inan\u00e7lar\u0131na \u00e7ok benzer. Yani ruhlar, onlar\u0131n g\u00fcc\u00fc, ruhlara tap\u0131nma.\r\nDileklerini feti\u015f denilen totemler \u00fczerinden ruhlara ve bu dilekleri de\r\nruhlar\u0131n Tanr\u0131ya iletmesi. Burada di\u011fer inan\u00e7lardan b\u00fcy\u00fck fark, b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fck ve\r\nfeti\u015f gibi kavramlar\u0131n daha \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131. Bir dilek ve iste\u011finiz varsa bilinen\r\nfeti\u015f yerlerinden birine gider dua eder adak adars\u0131n\u0131z, tutarsa tekrar gelip\r\ngere\u011fini yapars\u0131n\u0131z. Asl\u0131nda bunlar bize yabanc\u0131 de\u011fil, bir s\u00fcr\u00fc t\u00fcrbe var, biz\r\nde benzer \u015fekilde bunlar\u0131 yapar\u0131z.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bu b\u00f6lgenin en \u00f6nemli feti\u015fi, Dancoli’ye gidiyoruz. Son\r\nderece k\u00f6t\u00fc yollar, bu yollarda sa\u011flam kalm\u0131\u015fsan zaten ne dilersen olur! S\u00f6ylenen\r\nayn\u0131 hac yeri gibi \u00e7ok \u00f6nemli bir yer oldu\u011fu \u015feklindeydi. Dancoliye zorlu\r\nyolculuktan sonra gelebildik, hani laf aram\u0131zda mezbelelik, pislik bir yer. Etraf\u0131na\r\n\u00e7aputlar ba\u011flanm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck kurumu\u015f bir a\u011fa\u00e7, bu erkek, yan\u0131nda ayn\u0131 \u015fekilde daha\r\nk\u00fc\u00e7\u00fck kurumu\u015f bir a\u011fa\u00e7 etraf\u0131nda bir s\u00fcr\u00fc abuk subuk \u015feyler, buda di\u015fi Danconi.\r\nBu ikisi birbirlerine tepelerinden ba\u011flanm\u0131\u015f. Dile\u011finizi tutuyorsunuz\r\n“vodounsi” denilen bu konuda yetkin ki\u015fi yard\u0131m\u0131 ile yere \u00fc\u00e7 tane\r\nk\u00fc\u00e7\u00fck kaz\u0131k \u00e7ak\u0131yorsunuz, sonra k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u015fi\u015fede olan hayvan kan\u0131 ile\r\nkar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak elde edilmi\u015f k\u0131rm\u0131z\u0131 ya\u011f\u0131 bu kaz\u0131klar\u0131n \u00fczerine dualar e\u015fli\u011finde\r\ndokuyorsunuz. Sonra di\u011fer \u015fi\u015fede bulunan alkol\u00fc a\u011fz\u0131n\u0131za al\u0131p bunlar\u0131n \u00fczerine\r\nve \u00e7evreye p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcyorsunuz. Bu i\u015flemler s\u0131ras\u0131nda dileklerinizi tutuyor adak\r\nad\u0131yorsunuz. Dile\u011finiz oldu, gelip\r\nburaya ada\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kesip kan\u0131n\u0131 ak\u0131t\u0131yorsunuz. Durum bu.. Toprak d\u00f6k\u00fclen ya\u011flar\r\nkanlar nedeni ile simsiyah v\u0131c\u0131k halde, her tarafa yap\u0131\u015fm\u0131\u015f vaziyette kesilen\r\ntavuklar\u0131n t\u00fcyleri falan…B\u00f6yle bir manzara. Madem geldik en \u00f6nemli kutsal\r\nfeti\u015fe bizde adaklar adad\u0131k, tutarsa yand\u0131k! birlikte tekrar gelip dana kesece\u011fiz.\r\nHadi bakal\u0131m ne olacak g\u00f6rece\u011fiz. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bu \u00f6nemli g\u00f6revi yerine getirdikten sonra yola devam,\r\nsonunda Dassa \u015fehrine geldik.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
**<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Kuzey de Nijerya s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n, ge\u00e7mi\u015fte Nijerya\u2019dan g\u00f6\u00e7\r\netmi\u015f Don-Some k\u00f6y\u00fcnde Yoruba kabilesine gidiyoruz. Ruhlar ile ileti\u015fime\r\nge\u00e7mek onlardan gelecek veya onlara mesaj iletmek i\u00e7in yap\u0131lan rir\u00fcelik t\u00f6rene\r\nkat\u0131laca\u011f\u0131z.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Inisiye olmu\u015f\r\nbokononu denilen bu konuda yetkin ki\u015filer, \u00f6lm\u00fc\u015f insanlar\u0131n ruhlar\u0131 ile\r\nileti\u015fime ge\u00e7iyor, kendi bedenlerinde ge\u00e7ici bir s\u00fcre misafir edebiliyor ve bu\r\nandan itibaren transa girip tamamen ruhun kontrol\u00fcne girmi\u015f oluyor. Bu bedenin\r\nkim oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmas\u0131n diye y\u00fczleri maskeli ve farkl\u0131 de\u011fi\u015fik k\u0131yafetler\r\ngiyiliyor. Bu k\u0131yafetler de ruhlar taraf\u0131ndan se\u00e7iliyor, \u015fayet ruh girece\u011fi\r\nbedenin k\u0131yafetini be\u011fenmez ise gelmiyor.B\u00f6yle bir \u015fey..<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bu t\u00f6rende, ayn\u0131 anda birden fazla ki\u015fi bedenlerine girmi\u015f ba\u015fka\r\nbir ruhlar ile y\u00fczleri maskeli birbirinden ilgin\u00e7 k\u0131yafetler ile trans halinde ortalarda\r\ndans ediyorlar. Bunlara dokunmak, y\u00fczlerini a\u00e7mak kesinlikle yasa. Kendilerinden\r\nge\u00e7mi\u015f vaziyette dans ederlerken \u00e7evreye zarar vermesin diye etraflar\u0131nda\r\nonlar\u0131 y\u00f6nlendirenler var. M\u00fczi\u011fin ritmi ile de\u011fi\u015fik bir t\u00f6ren, asl\u0131nda e\u011flence\r\ngibi ruhun huzur bulmas\u0131. K\u00f6y\u00fcn ortas\u0131nda meydanda, bir tarafta ritim\r\ntutan davullar ve izlemeye gelen k\u00f6y halk\u0131. Bug\u00fcn kalabal\u0131k biraz fazla olmu\u015f,\r\nnormalde buraya yabanc\u0131lar pek gelmedikleri i\u00e7in k\u00f6y halk\u0131 bizi merakl\u0131\r\nvaziyette izliyor, bizde onlar\u0131. Asl\u0131nda ya\u015fam ile \u00f6l\u00fcm aras\u0131ndaki ince \u00e7izgiyi\r\nanlatan, \u00f6l\u00fcm ile ya\u015fam\u0131n ayn\u0131 beden de oldu\u011fu ilgin\u00e7 bir t\u00f6ren.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bu t\u00f6renin manas\u0131, ruhlar vas\u0131tas\u0131 ile Tanr\u0131ya dilekte\r\nbulunmak, gelecek hakk\u0131nda sorular sormak ve ruhlardan gelecek mesajlar\u0131 almak\r\ni\u00e7in ortam\u0131 yaratmak. Trans halindeki dans\u00e7\u0131lar zaman zaman birilerinin \u00f6n\u00fcnde\r\ndurup garip bir ses ile bir \u015feyler m\u0131r\u0131ldan\u0131yorlar, bazen de insanlar ona yak\u0131n\r\nolup mesaj iletiyorlar. T\u00f6ren sonunda insanlar devam eden m\u00fczik ile dans\r\netmeye ba\u015flay\u0131nca, bizde ortada hep birlikte haydi eller havaya.. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bedende ba\u015fkas\u0131n\u0131n ruhunu ta\u015f\u0131yan, transa ge\u00e7en ki\u015filer\r\ngenelde ayn\u0131 aileler i\u00e7inden se\u00e7iliyor ancak son s\u00f6z\u00fc bokononu s\u00f6yl\u00fcyor. Bu\r\ndans\u00e7\u0131lara Egunegun dans\u00e7\u0131lar\u0131 deniliyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
**<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Wodoo inanc\u0131nda t\u00f6renleri y\u00f6neten dini kimli\u011fi olan ba\u015fka\r\nbir bokononun’a gidiyoruz, bakal\u0131m neler oluyor .. Ya\u015fl\u0131 birisini beklerden 25-30 ya\u015f aras\u0131 biri\r\n\u00e7\u0131kt\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za. Babadan ge\u00e7ince ya\u015f fark etmiyor. \u0130\u00e7imizden biri hakk\u0131nda\r\ngelecek ile bilgiler verecek, yani tam olarak fal. K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck havas\u0131z bir oda,\r\n\u00f6nce etraftaki bir s\u00fcr\u00fc objeler hakk\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck bir a\u00e7\u0131klama. B\u00fcy\u00fc nas\u0131l yap\u0131l\u0131r\r\nnas\u0131l bozulur, tedaviler falan. Anadolu\u2019da k\u0131rk ta\u015f oyunu vard\u0131r, ta\u015flar\u0131\r\nda\u011f\u0131t\u0131rs\u0131n sonra onlar\u0131n \u00fczerinden yorun yapars\u0131n veya bakla fal\u0131n\u0131n ba\u015fka\r\nversiyonu. O anlatt\u0131 biz dinledik, aynen bizim falc\u0131lar gibi benzer hikayeler\r\nsonra da bast\u0131k paray\u0131. Hemen yan\u0131nda bir feti\u015f’e gidiyoruz. Kendileri i\u00e7in\r\nkutsal kabul ettikleri objeler, e\u015fyalar, dilek tutuyorsun, olursa tekrar gelip\r\nada\u011f\u0131n\u0131 yerine getiriyorsun. Ayn\u0131 bizim t\u00fcrbeler gibi. \u0130\u015fin temeline inerseniz\r\nb\u00fct\u00fcn din ve inan\u00e7lar da ayn\u0131 benzer i\u015fler. Kendini rahat hissediyorsan\r\nyap.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
**<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Ba\u015fka bir k\u00f6ye Gelede dans\u00e7\u0131lar\u0131na gidiyoruz. 12yuzyilda\r\nerkekler kad\u0131nlara \u00e7ok k\u00f6t\u00fc davran\u0131rlarm\u0131\u015f, kad\u0131nlar art\u0131k dayanamaz hale gelmi\u015f\r\nve kocalar\u0131n\u0131 yer tanr\u0131s\u0131na \u015fikayet etmi\u015fler. Bunun \u00fczerine yer tanr\u0131s\u0131 b\u00fct\u00fcn\r\nkad\u0131nlar\u0131 toplar ba\u015fka bir yere g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f. Kocalar uzun sure kad\u0131nlar\u0131 aram\u0131\u015f\r\nama bulamam\u0131\u015flar. Sonunda kad\u0131nlara ger\u00e7ekten ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011fu onlar olmadan\r\nya\u015fayamayacaklar\u0131n\u0131 anlay\u0131nca adamlar da yer tanr\u0131s\u0131ndan gider ve kad\u0131nlar\u0131\r\nbulmas\u0131n\u0131 isterler. Yer tanr\u0131s\u0131 \u201ckad\u0131nlar bir \u015fartla geri d\u00f6ner, siz kad\u0131n k\u0131yafetleri\r\nile dola\u015f\u0131p onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 yaparsan\u0131z” der. Kocalar da \u00e7aresizlikten\r\nda kabul eder ve sonunda herkes karlar\u0131na kavu\u015fur. K\u0131sa hikaye bu, \u00e7ocuk masal\u0131\r\ngibi. Bug\u00fcn bu gelenek halen devam ediyor, belli zamanlar da erkekler kukla tarz\u0131nda\r\nde\u011fi\u015fik kad\u0131n k\u0131yafetleri giyip kad\u0131n k\u0131l\u0131\u011f\u0131nda dans ediyorlar. Zaman i\u00e7inde bu\r\nolaylar de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fram\u0131\u015f danslar ile topluma yap\u0131c\u0131 mesajlar verme \u015feklini\r\nalm\u0131\u015f. Bug\u00fcn bu gelenek eskisi gibi devam ediyor, bu nedenle de Unesco k\u00fclt\u00fcrel\r\nmiras listesine al\u0131nm\u0131\u015f. Biz de dersimizi ald\u0131k, kad\u0131nlara k\u00f6t\u00fc davranmadan onlar\u0131\r\nzorlamadan ya\u015fam\u0131 devam ettirmek gerekir yoksa yer tanr\u0131s\u0131 geliyor! … Asl\u0131nda\r\nbu t\u00fcr etkinlikler insanlar\u0131 bir arada tutma, birlikte ya\u015fayabilme k\u00fclt\u00fcr\u00fc\r\na\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli toplumsal sosyalle\u015fme \u015fekli. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Hava ciddi s\u0131cak, g\u00fcn uzun, ak\u015fam oldu, insanlar\u0131n s\u00fcng\u00fcs\u00fc\r\nd\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131. \u0130\u015fte tam b\u00f6yle zamanda ba\u015fka cenazeye rast geldik, \u00f6nde sazdan\r\netekleri olan y\u00fcz\u00fcnde maskeli renkli giysili insanlar dans ederek y\u00fcr\u00fcyor,\r\narkalar\u0131ndan da sekiz ki\u015fi de omuzlar\u0131nda beyaz tabut ile dans ederek\r\ngeliyorlar. \u00c7ok ilgin\u00e7 ger\u00e7ekten. Her toplum kemdi inan\u00e7 ve do\u011frular\u0131 ile\r\nya\u015f\u0131yor. Din ve inan\u00e7lar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n co\u011frafya ile \u015fekillenir. Wodoo inanc\u0131nda\r\n\u00f6l\u00fcm, ruhun g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne y\u00fckselmeye ba\u015flamas\u0131 anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Bu da ruhun\r\ng\u00f6ky\u00fcz\u00fcne yolculu\u011fa u\u011furlama \u015fekli <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
B\u00fct\u00fcn t\u00f6ren ve danslar bir inan\u00e7 ve dini temeli olan\r\ndavran\u0131\u015flard\u0131r. Bir kutsama ve Tanr\u0131 ile ileti\u015fim esas\u0131na dayan\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
**<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bat\u0131 Afrika uzun y\u0131llar Krall\u0131klar ile y\u00f6netilmi\u015f. 13. y\u00fcz y\u0131lda\r\nyap\u0131lan ve sonraki d\u00f6nemde b\u00fct\u00fcn krallar taraf\u0131ndan kullan\u0131lan Dohomey Saray\u0131\u2019na\r\ngidiyoruz. Saray, herkesin kabul edildi\u011fi \u00f6n bah\u00e7e, sadece davetlilerin girebildi\u011fi\r\narka bah\u00e7e gibi kendi d\u00fczeni olan bir yer. Y\u00fczlerce insan kan\u0131 ile har\u00e7 yap\u0131larak\r\nin\u015fa edilen tap\u0131nak, 400 kar\u0131s\u0131 olan kral \u00f6l\u00fcnce 41 kar\u0131s\u0131n\u0131n bu ac\u0131ya\r\ndayanamay\u0131p kendilerini diri diri g\u00f6nderdikleri yer falan.. Krall\u0131klar d\u00f6nemine\r\nait elde kalan e\u015fyalar, objeler toplanm\u0131\u015f m\u00fcze haline getirilmi\u015f. Saray\u0131n \u00e7ok\r\nince kumluk bir arazi \u00fczerinde bulunuyor. B\u00f6yle olunca m\u00fczenin i\u00e7i d\u0131\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcn\r\nher yer kum i\u00e7inde. Buras\u0131 ge\u00e7mi\u015fe ait \u00f6nemli yer oldu\u011fu i\u00e7in Unesco D\u00fcnya\r\nMiras\u0131 listesine al\u0131nm\u0131\u015f. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Asl\u0131nda burada kurallar\u0131n \u00e7o\u011fu k\u00f6le toplama konular\u0131nda s\u00f6m\u00fcrgeciler\r\nile birlikte olmu\u015f onlara destek vermi\u015ftir. K\u00f6leli\u011fe kar\u015f\u0131 olanlar da kralla sava\u015fm\u0131\u015f\r\nancak s\u00f6m\u00fcrgecilerin tedarik etti\u011fi silah \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131\r\nolamam\u0131\u015flar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Caranou b\u00f6lgesinde Nokwe gol\u00fc \u00fczerinde Tofinou kabilesini\r\nya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Ganvile k\u00f6y\u00fcne gidiyoruz. Ge\u00e7mi\u015fte k\u00f6lelikten ka\u00e7an, k\u00f6le olmak\r\nistemeyenlere sakland\u0131klar\u0131 yer. G\u00f6l\u00fc kendi yapt\u0131klar\u0131 ilkel sallar ile ge\u00e7ip\r\ng\u00f6l \u00fczerine kaz\u0131klar \u00e7akarak evler yapm\u0131\u015flar. Bug\u00fcn biraz geli\u015fmi\u015f gibi g\u00f6z\u00fckse\r\nde gene ayn\u0131 basit ve ilkel bir ya\u015fam \u015fekli. Tekne ile g\u00f6l \u00fczerinde\r\ndola\u015f\u0131yoruz, insanlar foto\u011fraf \u00e7ektirmek istemiyor. Biraz dola\u015f\u0131p \u00f6\u011fle yeme\u011fi sonras\u0131\r\nd\u00f6n\u00fcyoruz. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
AG\u00fcneyde sahil \u015feridinde 2. b\u00fcy\u00fck \u015fehir Cotonou ya geldik. Buras\u0131\r\nticaretin d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc Benin’in \u00f6nemli yerle\u015fim yerlerinden biri. Hafiften \u015fehir\r\nturu, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz biraz fazla biraz az ayn\u0131 ya\u015fam d\u00fczeni. Buraya di\u011fer yerlere\r\ng\u00f6re daha fazla turist geliyor, b\u00f6yle olunca fiyatlar hemen turistik olmu\u015f,\r\nbire be\u015f artm\u0131\u015f <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Buran\u0131n en zengin b\u00f6lgesine gidelim dedik, b\u00fcy\u00fck\r\nel\u00e7ilikler, y\u00fcksek binalar, daha d\u00fczg\u00fcn yollar, ortalarda g\u00f6z\u00fcken daha az\r\nyoksulluk, d\u00fczen ve bildi\u011fimiz anlamda gayet g\u00fczel her \u015feyin oldu\u011fu marketler. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Quidah \u015fehrindeyiz, bozuk ve k\u00f6t\u00fc bir yolun sonunda deniz\r\nkenar\u0131nda buraya g\u00f6re gayet g\u00fczel bir otelde kal\u0131yoruz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
** <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Sabah biraz deniz keyfi sonras\u0131 k\u00f6le kap\u0131s\u0131na gidiyoruz. Ge\u00e7mi\u015fte\r\nbir\u00e7oklar\u0131 i\u00e7in buras\u0131 yolu sonu olmu\u015f. Toplanan k\u00f6leler ge\u00e7mi\u015fleri ile ilgili\r\nher \u015feyi unutsunlar diye meydanda b\u00fcy\u00fck bir a\u011fac\u0131n etraf\u0131nda g\u00f6zleri ba\u011fl\u0131\r\nolarak yedi defa dola\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra sahildeki kap\u0131ya getirilmi\u015f, buradan\r\nbir daha asla geri d\u00f6nemeyecekleri bilmedikleri bir yere insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131\r\nko\u015fullarda sevk ediilm\u015fler.K\u00f6le\r\nsevkiyat\u0131, \u201chaydi arkada\u015flar gidiyoruz\u201d \u015feklinde olmuyor, elleri ve\r\nayaklar\u0131ndan birbirlerine ba\u011flanm\u0131\u015f onlarca insan ite kaka tk\u0131\u015f t\u0131k\u0131\u015f gemiye\r\nbindiriliyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
\u0130\u015fte b\u00f6yle bir k\u00f6le\r\nsevkiyat kaps\u0131. Bug\u00fcn buraya temsilen an\u0131t yap\u0131lm\u0131\u015f. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
K\u00f6lelik, 16. y\u00fcz y\u0131l\u0131ndan itibaren ilk olarak Portekizler\r\ntaraf\u0131ndan end\u00fcstriyel olarak ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00f6le i\u015finde b\u00fcy\u00fck paralar\r\noldu\u011funu fark eden Hollandal\u0131lar sonralar\u0131 buray\u0131 ele ge\u00e7irmi\u015f ve k\u00f6le ticaretini\r\nkontrol alt\u0131na alm\u0131\u015flar. K\u00f6leler, buran\u0131n yerli halk\u0131 ve kabile \u015fefleri\r\ntaraf\u0131ndan k\u00f6ylerinden zorla toplan\u0131p k\u00f6le ticareti yapan \u00fclkelere sat\u0131l\u0131yordu.\r\nYani buran\u0131n insanlar\u0131, m\u00fccadele edecekleri yerde en b\u00fcy\u00fck ihaneti yapm\u0131\u015f,\r\nkendi soyda\u015f\u0131n\u0131 para i\u00e7in satm\u0131\u015f. Ge\u00e7mi\u015fte k\u00f6le toplama merkezi olan bug\u00fcn m\u00fcze\r\nhaline getirilmi\u015f Quidah \u015fehir m\u00fczesindeyiz. K\u00f6lelerin, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 \u015fartlarda\r\ntopland\u0131\u011f\u0131, yeterli say\u0131ya ula\u015f\u0131nca sevkiyat\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 alan, d\u00f6neme ait belge\r\nresim ve objeler. \u0130\u015fte insan b\u00f6yle bir mahluk, para i\u00e7in yapmayaca\u011f\u0131 \u015fey yok\r\nanas\u0131n\u0131 bile satar! bug\u00fcne bakarsak durum formasyon de\u011fi\u015ftirerek daha da k\u00f6t\u00fc\r\nbir hal alm\u0131\u015f vaziyette.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Ge\u00e7mi\u015fte k\u00f6le ticaretinden b\u00fcy\u00fck paralar kazanm\u0131\u015f soylu! bir\r\nzengin taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131larak ba\u011f\u0131\u015flanan art m\u00fczesine gidiyor. Beklenmeyecek kadar g\u00fczel ve \u00f6zg\u00fcn eserler. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
B\u00fct\u00fcn din ve inan\u00e7lar gibi Wodoo inanc\u0131 da b\u00f6lgeye g\u00f6re,\r\n\u015fartlara g\u00f6re \u00e7ok farkl\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 olan bir inan\u00e7 sekli. Piton Tap\u0131na\u011f\u0131na\r\ngidiyoruz, kral cinsi yakla\u015f\u0131k 1.5 metre boyunda y\u0131lanlar\u0131n kutsal oldu\u011fu ve\r\nonlara tap\u0131n\u0131ld\u0131\u011f\u0131 mabet. Bu tarikat \u00fcyelerinin \u00fc\u00e7 ayl\u0131k iken b\u0131\u00e7ak ile yanaklar\u0131na\r\niki\u015fer, aln\u0131na bir kesik i\u015faret yap\u0131l\u0131yor. Bu i\u015faretler sayesinde birbirlerini\r\ntan\u0131yorlar, a\u00e7\u0131k kimlik gibi. Buras\u0131 piton y\u0131lanlar\u0131na tap\u0131lan yer. Y\u0131lanlar\u0131\r\nbelli d\u00f6nemlerde bah\u00e7eye sal\u0131n\u0131yor cevrede yakalad\u0131klar\u0131 fare gibi hayvanlar\r\nile besleniyorlar. Yedi y\u0131lda bir b\u00fcy\u00fck t\u00f6ren yap\u0131l\u0131yor ve y\u0131lanlara b\u00fcy\u00fck bir\r\nhayvan kurban ediliyor ve onlara ikram ediliyor. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Geldik en \u00f6nemli yere, feti\u015f markete. \u015eehrin en yoksul b\u00f6lgesinde\r\nson derece k\u00f6t\u00fc \u015fartlarda bir yer. Her \u015fey sat\u0131l\u0131yor. Sonunda arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z yere\r\ngeldik. T\u00fcts\u00fclenmi\u015f, kurutulmu\u015f,\r\npar\u00e7alanm\u0131\u015f her t\u00fcrl\u00fc hayvan\u0131n kolu, baca\u011f\u0131, kafas\u0131, derileri, i\u00e7\r\norganlar\u0131 kan\u0131 gibi \u015feyler. \u0130nanca g\u00f6re bunlar ile yapmak istedi\u011finize ba\u011fl\u0131\r\nolarak b\u00fcy\u00fc yapabilirsiniz. Bunlar\u0131n elinde sa\u011flam b\u00fcy\u00fc yapanlar\u0131n adresi de\r\nvard\u0131r herhalde. Akl\u0131n\u0131zda olsun, sevdi\u011finiz! birisi i\u00e7in ihtiya\u00e7 olursa. Son\r\nderece k\u00f6t\u00fc kokan bir yer.. \u0130nsan burada kendini rahat hissetmiyor do\u011frusu,\r\n\u015faka gibi bir yer<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Buras\u0131 Afrika, ya\u015famadan g\u00f6rmeden anlamak zor. Ya\u015fanan co\u011frafyaya\r\ng\u00f6re \u015fartlar\u0131n \u015fekillendi\u011fi, do\u011fan\u0131n insafs\u0131z oldu\u011fu zor ve k\u00f6t\u00fc \u015fartlarda\r\nya\u015fam sava\u015f\u0131n\u0131 kazanabilenlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 topraklar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Do\u011fdu\u011fun yer kaderindir, ya\u015fam kurallar\u0131n\u0131 do\u011fa belirler…<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Din ve inan\u00e7lar\r\n\u00e7aresizli\u011fin \u00e7aresidir..<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Buralarda kad\u0131nlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnden \u00e7aresizli\u011fin getirdi\u011fi isyan\r\nve hayk\u0131r\u0131\u015flar\u0131n\u0131, \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 okuyabilirsiniz. Do\u011fumdan itibaren ba\u015flayan\r\nbitmeyen ac\u0131lar ile birlikte ya\u015fam kavgas\u0131nda ancak sa\u011fl\u0131kl\u0131 do\u011fumdan sonra b\u00fcy\u00fck\r\nkahramanl\u0131k g\u00f6sterebilenler hayatta kalabiliyor. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Benin\u2019de n\u00fcfusun %30\u2019u yoksulluk\r\ns\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n alt\u0131nda yani her gece a\u00e7 yat\u0131yor anlam\u0131nda, s\u0131tma. Kolera, AIDS, Solumun yolu hastal\u0131klar\u0131 ve\r\nishal \u00e7ok yayg\u0131n, k\u0131z\r\n\u00e7ocuklar\u0131n\u0131n s\u00fcnneti bir\u00e7ok b\u00f6lgeler de halen yap\u0131l\u0131yor, do\u011fan \u00e7ocuk \u00f6z\u00fcrl\u00fc veya do\u011fum s\u0131ras\u0131nda anne\r\n\u00f6lm\u00fc\u015fse, bu \u00e7ocuklar toplumdan d\u0131\u015flan\u0131r, \u00c7ocuklar\u0131n %45\u2019I \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda,\r\ngen\u00e7 ya\u015fta e\u011fitimli bir k\u0131zlar\u0131 bulmak zordur, \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7o\u011fu 16 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce\r\nevlenir, %45 n\u00fcfusa kay\u0131tl\u0131 de\u011fildir, evlerde veya tar\u0131mda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmak veya\r\nseks ticaretinde kullan\u0131lmak i\u00e7in \u00e7ocuk ticaretinin \u00e7ok oldu\u011fu yer. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
D\u00fcnya n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131, a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131nda ya\u015f\u0131yor, 1.2 milyon\r\ninsan a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n alt\u0131nda ,900 bin ki\u015fi de her gece ve a\u00e7 yat\u0131yor yani\r\na\u00e7l\u0131ktan \u00f6l\u00fcm s\u00fcrecinde<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Kabile\r\nhayat\u0131nda evlenmeler genelde ailelerin onay\u0131 ile oluyor. K\u0131z ailesi ba\u015fl\u0131k\r\nparas\u0131 istiyor, \u00f6deme \u015fekli para, hayvan veya hizmet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olabiliyor. Paran\r\nyoksa pazarl\u0131k sonunda anla\u015f\u0131lan s\u00fcre kadar \u00f6rne\u011fin be\u015f y\u0131l adam\u0131n tarlas\u0131nda\r\n\u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsun veya ev islerinde yard\u0131mc\u0131 oluyor hizmet veriyorsun.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bu gezide bat\u0131 Afrika da birbirinden \u00e7ok farkl\u0131 karakterde\r\nkabileler ziyaret ettik. Hepsi temel de ya\u015fanan yere g\u00f6re \u015fekillenmi\u015f wodoo\r\ninanc\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131. Bu inan\u00e7 ve geleneksel davran\u0131\u015flar yaz\u0131l\u0131 bir belgeye dayanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zaman i\u00e7inde \u015fartlara\r\ng\u00f6re de\u011fi\u015fmeye devam ediyor. Bu de\u011fi\u015fimin y\u00f6n\u00fc pek belli de\u011fil gibi.. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 112.600 km\u00b2 olan Benin\u2019in n\u00fcfusu 10 milyon oldu\u011fu\r\ntahmin ediliyor. Resmi lisan Frans\u0131zca ve b\u00f6lgelere g\u00f6re yerel lisan\r\nkullan\u0131lmakta, ortalama \u00f6mr\u00fcn 50 y\u0131l oldu\u011fu \u00fclkede ki\u015fi ba\u015f\u0131 gelir 1.100 USD\r\ncivar\u0131ndad\u0131r. Benin ekonomisi tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k \u00fczerinedir. En \u00f6nemli\r\n\u00fcr\u00fcnler, kaju, pamuk, kahve, hurma, yer f\u0131st\u0131\u011f\u0131 gibi \u00fcr\u00fcnler, sahil k\u0131s\u0131mlarda\r\nise geleneksel bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k yap\u0131lmaktad\u0131r.. Sanayi konusunda fazla bir geli\u015fme\r\nyoktur. Turizm sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7lenmesi i\u00e7in yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Anlamakta\r\nbile zorland\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u00fclt\u00fcrleri, adetleri gelenek g\u00f6renekleri olan yerler. Ya\u015fam\r\n\u015fartlar\u0131, ekonomisi ba\u015ftan sona her \u015feyi ile zor yerler. Afrika da Afrikal\u0131 olarak\r\ngibi ya\u015famaya mahkum olmak, Tanr\u0131n\u0131n adaleti b\u00f6yle bir \u015fey olmamal\u0131 bence. <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Afrika\r\n\u00fclkelerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun yoksul olmas\u0131, bu \u00fclkeleri y\u0131llarca bat\u0131l\u0131\r\n\u00fclkeler taraf\u0131ndan s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesinin sonucudur. Bug\u00fcn, buralar g\u00f6zden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131,\r\ng\u00f6rmezden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 yerler.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Sevgilerimle<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Hayrettin\r\nKa\u011fn\u0131c\u0131<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Mart\r\n2019<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bat\u0131 Afrika \u00fclkelerinden Benin.. Tozlu toprakl\u0131 yollarda gidiyoruz Togo\u2019dan Benin\u2019e giri\u015f i\u00e7in g\u00fcmr\u00fck kap\u0131s\u0131n\u0131 ar\u0131yoruz, pasaportlar\u0131 damgalatmak gerekir ama bulam\u0131yoruz adamlar\u0131. Sonunda bir yerlerde bulduk Benin g\u00fcmr\u00fck memurunun bulundu\u011fu yeri. A\u00e7\u0131k arazide bir yerlerdeyiz. \u0130\u015flemler tamam, Benin\u2019e resmi giri\u015f yapt\u0131k. Buralar \u00e7ok kullan\u0131lan g\u00fcmr\u00fck kap\u0131lar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bazen b\u00f6yle s\u0131k\u0131nt\u0131lar olabiliyor. Bu b\u00f6lgede ya\u015fayan bir\u00e7ok […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12403,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-12409","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gezi-notlari"],"yoast_head":"\n