Madagaskar, G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n do\u011fusunda, Hint Okyanusu\u2019nda, 587.000 km\u00b2 y\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ve 25 milyon n\u00fcfusu olan d\u00fcnyan\u0131n 4. b\u00fcy\u00fck adas\u0131.<\/p>\n
Madagaskar da ya\u015fam ilk olarak 430 y\u0131l\u0131nda Borneo \u00fczerinden gelip yerle\u015fen Andacakorea\u2019lar, sonralar\u0131 Tanzanya, Mozambik gibi di\u011fer yerlerden gelen insanlar buraya yerle\u015fmi\u015f ve sonunda 1774 y\u0131l\u0131nda Avrupal\u0131 korsan ve t\u00fcccarlar buray\u0131 ke\u015ffederek lojistik merkez haline getirmi\u015fler. 1817 y\u0131l\u0131nda \u0130ngilizler yard\u0131m projeleri ile burada hakimiyet kurmu\u015f ve misyonerli\u011fine ba\u015flam\u0131\u015flar. 1890 y\u0131l\u0131nda Frans\u0131zlar gelmi\u015f, \u0130ngilizlere kar\u015f\u0131 m\u00fccadele de etkili olmu\u015f ve 1946 y\u0131l\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler karar\u0131 ile Madagaskar, Frans\u0131zlar\u0131n s\u00f6m\u00fcrgesi olarak kabul edilmi\u015f. Madagaskar verilen m\u00fccadele ile 1960 y\u0131l\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 elde etmi\u015ftir. 1896 y\u0131l\u0131ndan itibaren k\u00f6leli\u011fin yasakland\u0131\u011f\u0131 adada 2008 y\u0131l\u0131nda petrol \u00fcretimi ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u00dclke genelinde n\u00fcfusun % 52’si Animiist, atalara tap\u0131nma gibi yerel dinlere, % 41 Hristiyan, % 7 de \u0130slam di\u011fer din ve inan\u00e7lara g\u00f6re ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Animizm, sadece insanlar\u0131n de\u011fil, hayvanlar\u0131n, bitkilerin, do\u011fada var olan b\u00fct\u00fcn canl\u0131 cans\u0131z her \u015feyin ruhlar\u0131 oldu\u011funa ve bu ruhlar\u0131n insanlar\u0131 iyi ya da k\u00f6t\u00fc yolda etkiledi\u011fine inan\u0131lan bir inan\u00e7 \u015fekli. \u00d6nceleri sadece atalar\u0131n\u0131n, sonralar\u0131 canl\u0131 cans\u0131z her \u015feyin ruhuna tap\u0131nmaya ba\u015flam\u0131\u015flar. B\u00fct\u00fcn olup bitenin ruhlar aleminin gizli g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan iyi veya k\u00f6t\u00fcl\u00fck olarak y\u00f6netilmesi. Baz\u0131 nesnelerde b\u00fcy\u00fcl\u00fc bir kuvvet vard\u0131r, felaketi kovar ve mutluluk getirirler veya tam tersi. Bu inan\u0131\u015fa g\u00f6re, resmin, heykelin, dans\u0131n, m\u00fczi\u011fin, b\u00fct\u00fcn g\u00fczel sanatlar\u0131n ana kayna\u011f\u0131 do\u011frudan do\u011fruya veya dolayl\u0131 olarak ruhlar\u0131n bize olan etkileridir, \u015feklinde bir inan\u0131\u015f.<\/p>\n
Asl\u0131nda \u00e7ok yabanc\u0131s\u0131 de\u011filiz, b\u00fcy\u00fc, t\u0131ls\u0131m, nazar, cinler, hocaya gidip g\u00f6be\u011fe yaz\u0131 yazd\u0131rarak hamile kalaca\u011f\u0131na inanmak ya da \u015fifa aramak da bizim \u015feklimiz!<\/p>\n
\u0130nsan\u0131n teolojik evrimi, feti\u015fizm (genelde cans\u0131z nesnelere kar\u015f\u0131 duyulan yo\u011fun bir d\u00fcrt\u00fc \u015fekli) ile ba\u015flam\u0131\u015f, sonralar\u0131 iyi ve k\u00f6t\u00fc ruhlardan etkilenme d\u00f6nemi, \u00e7ok tanr\u0131l\u0131 d\u00f6nem, daha az ama daha kudretli tanr\u0131lar d\u00f6nemi ve son olarak b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7leri birle\u015ftirerek tek tanr\u0131 d\u00f6nemi \u015feklinde olmu\u015ftur.<\/p>\n
Bug\u00fcn Madagaskar’\u0131n demokrafik yap\u0131s\u0131, Malay, Endonezya, Afrika ve Arap kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 ile Frans\u0131z, Hintli, yerel halk olarak Kreol ve Komorlular \u015feklindedir. Adeta Afrika-Asya ve Avrupal\u0131lar\u0131n melezle\u015fti\u011fi bir ada \u00fclkesi olmu\u015f.<\/p>\n
Resmi dili Malgas\u00e7a ile Frans\u0131zca olan Madagaskar’\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi yaban hayat\u0131nda bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 canl\u0131lar\u0131n %99’unun sadece burada bulunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ba\u015f \u015fehir Antananarivo ya uzun bir yolculuk sonunda gelebildik. \u00d6nce havaalan\u0131nda para bozdural\u0131m dedik, ge\u00e7mi\u015f g\u00fcnlerimiz akl\u0131ma geldi. 200 USD verdik, adam elimize bi tomar para verdi. 1 Madagaskar Ariary\u2019si, 3325 YTL , para k\u00fcp\u00fcrleri de k\u00fc\u00e7\u00fck olunca paralar\u0131 koyacak yer yok. Hani alt\u0131 s\u0131f\u0131rl\u0131 milyonlu paralar\u0131m\u0131z vard\u0131 ya \u00f6yle bir durum. Yolda arabayla pazar\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7iyoruz kestirme olsun diye, k\u00fc\u00e7\u00fck derme \u00e7alma barakalar, \u00e7ok temiz olmayan durumlar, ne oldu\u011fu tam belli olmayan yiyecekler, \u00e7engele as\u0131l\u0131 rengi siyaha ka\u00e7m\u0131\u015f etler. Hadi bakal\u0131m yolculuk ba\u015fl\u0131yor, hakk\u0131m\u0131z da hay\u0131rl\u0131s\u0131.<\/p>\n
\u0130nan\u0131lmaz bir trafik arabalar y\u00fcr\u00fcm\u00fcyor duruyoruz. Burada mesafe ne olursa oldun sanki y\u00fcr\u00fcyerek daha \u00e7abuk mu gidilir bilemedim. Kontak kapal\u0131 bekliyoruz. Anla\u015f\u0131lan burada trafik durumu bu. Madagaskar alt\u0131 b\u00f6lgeye ayr\u0131lm\u0131\u015f ve toplamda 18 farkl\u0131 etnik grup var ve bunlar hepsi farkl\u0131 lisan konu\u015fuyor ve de hepsi birbirleri ile anla\u015fabiliyorlar.<\/p>\n
Sonunda ak\u015fam karanl\u0131k bast\u0131rmadan Manjakamiadana veya anla\u015f\u0131l\u0131r ad\u0131 ile Krali\u00e7enin Saray\u0131\u2019na gelebildik. B\u00fcy\u00fck kraliyet kompleksinin bir par\u00e7as\u0131 olan Krali\u00e7e Saray\u0131, 17. y\u00fczy\u0131lda Krali\u00e7e Ranavalona i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f, 1995 y\u0131l\u0131nda bir yang\u0131nda tamamen yanm\u0131\u015f ve sadece duvarlar\u0131 ayakta kalm\u0131\u015f.<\/p>\n
Yorucu ve uzun yoldan sonra otelimizde Frans\u0131z mutfa\u011f\u0131ndan harika bir ak\u015fam yeme\u011fi, bug\u00fcn\u00fc tamamlad\u0131k.<\/p>\n
**<\/p>\n
Sabah erken trafi\u011fe kalmadan mavi tepe ya da g\u00fczel tepe anlam\u0131na gelen Ambohimanga daki Unesco d\u00fcnya miras\u0131 listesinde olan Kraliyet saray\u0131na gidiyoruz. 22 km. yolu iki saate anca alabildik. Saray dediysek hemen ciddiye almay\u0131n, kabile ba\u015fkan\u0131 ve onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yer gibi. Ama kral\u0131 da hafife almay\u0131n, yar\u0131 tanr\u0131 stat\u00fcs\u00fcnde. Ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de halen \u00f6zel g\u00fcnlerde ad\u0131na 12 zebu (s\u0131rt\u0131nda hafif kamburu olan s\u0131\u011f\u0131r cinsi hayvan) kesiliyor. Neden 12, kral\u0131n krali\u00e7eden ayr\u0131 her biri farkl\u0131 kabileden 12 kar\u0131s\u0131 daha var \u00fclkeyi bunlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile y\u00f6netiyor ve adaklar da onlar ad\u0131na. 1788 y\u0131l\u0131nda y\u00fcksek bir tepe \u00fczerinde etraf\u0131 duvarlar ile \u00e7evrilmi\u015f manzaras\u0131 olan bir yer. Krallar genelde \u00e7ok k\u0131sa boylu olunca krali\u00e7e ve e\u015fler de hepsi k\u0131sa boylular aras\u0131ndan se\u00e7iliyormu\u015f.\u00a0 Kral\u0131 ufak tefek ama, senede bir g\u00fcn krali\u00e7e ve b\u00fct\u00fcn kar\u0131lar\u0131 ile birlikte \u00e7\u0131r\u0131l\u00e7\u0131plak vaziyette havuz da zevk-\u00fc sefa yaparm\u0131\u015f. Adam\u0131n boyu k\u0131sa ama!\u2026 Osmanl\u0131 da bu havalardan batt\u0131 zaten.<\/p>\n
1896 y\u0131l\u0131nda Frans\u0131zlar burada hakimiyeti ele al\u0131nca o d\u00f6nem y\u00f6netimin ba\u015f\u0131nda olan krali\u00e7eyi g\u00f6revden alarak Cezayir\u2019e s\u00fcrg\u00fcne yollarlar ve burada krall\u0131k d\u00f6nemi sona erer.<\/p>\n
Saray, 64 y\u0131l h\u00fck\u00fcm s\u00fcren kral ve krali\u00e7elerin mezarlar\u0131n\u0131n da oldu\u011fu yer ve ayn\u0131 zamanda ruh evi. Yerel inan\u00e7 olarak ge\u00e7mi\u015f kral ve atalar\u0131n\u0131n ruhlar\u0131na sayg\u0131 duyuyorlar ve onlar\u0131n halen burada olduklar\u0131na inan\u0131yorlar. Bu nedenle kral, krali\u00e7e ve atalar\u0131n\u0131n ruhlar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na inand\u0131klar\u0131 evler var ve buralara onlar i\u00e7in yiyecek koyuyorlar. Kral\u0131n oturup yemek yedi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen yere bal d\u00f6k\u00fclerek ikram edilmesi, kral\u0131n ve krali\u00e7esinin farkl\u0131 seviyedeki yatt\u0131\u011f\u0131 yerler, kral\u0131n ba\u015fka ruh ziyaret\u00e7ilerini nas\u0131l kabul etti\u011fi, ruh durumlar\u0131nda nas\u0131l yemekler yendi\u011fi falan..\u00a0 \u00c7ok ciddi durumlar! Yapt\u0131\u011f\u0131n \u015fey yasalara ve ahlaka uygun ise sana da huzur veriyorsa, mutluysan tamamd\u0131r sayg\u0131 duymak gerekir. Baz\u0131 durumlarda kral \u00f6l\u00fcnce kudretli krali\u00e7eler y\u00f6netimin ba\u015f\u0131na ge\u00e7mi\u015f \u00fclkeyi y\u00f6netmi\u015flerdir. Madagaskar tarihinde h\u00fck\u00fcmdar durumunda d\u00f6rt Krali\u00e7e g\u00f6rev alm\u0131\u015f. Bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda baz\u0131 entrikalar olmu\u015f ama iyi de y\u00f6netmi\u015fler hani. Kral Saray\u0131\u2019nda bug\u00fcn halen adak olarak kurban kesiliyor ve krallar\u0131n ruhlar\u0131na sunuluyor.<\/p>\n
Burada ki ilgin\u00e7 konulardan biride cenaze merasimleri. Biri \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc zaman \u00f6nce kefene koyup topra\u011fa g\u00f6m\u00fcl\u00fcyor, \u00f6l\u00fc veba gibi bula\u015f\u0131c\u0131 bir hastal\u0131ktan \u00f6lm\u00fc\u015f ise ez az elli y\u0131l veya hi\u00e7bir \u015fekilde mezar a\u00e7\u0131lm\u0131yor.\u00a0 Normal bir \u00f6l\u00fcm ise yedi y\u0131l sonra mezar a\u00e7\u0131l\u0131yor kemikler ipek bir torbaya konup tekrar ayn\u0131 yere g\u00f6m\u00fcl\u00fcyor. Ancak kemikleri \u00e7\u0131kartma yeniden g\u00f6mme olay\u0131 ciddi rit\u00fcellik bir olay. Ailenin imkanlar\u0131na g\u00f6re bir veya daha fazla manda kurban ediliyor, yemekler ikram ediliyor, hediyeler da\u011f\u0131t\u0131l\u0131yor bazen birka\u00e7 g\u00fcn s\u00fcren bir olay. Sonu\u00e7, adam\u0131n ruhu ipekler i\u00e7inde huzura eriyor ve ba\u015fl\u0131yor \u201cbitmeyen s\u00fckunlu gece\u201d..<\/p>\n
Ruhlar ile ilgili hikaye \u00e7ok burada. \u0130stenildi\u011fi zaman, se\u00e7ilmi\u015f ki\u015filer vas\u0131tas\u0131 ile atalar\u0131n\u0131z\u0131n ruhlar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rabilir, onlar ile konu\u015fabilir fikirlerin ve hatta gelece\u011finiz ile ilgili sorular bile sorabiliyorsunuz. Tabii ki bunlar bir rit\u00fcellik bir seremoni ile yap\u0131l\u0131yor. Atalar\u0131n\u0131z\u0131n ruhlar\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z dilek ve dualar sizin ad\u0131n\u0131za tanr\u0131ya ula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor, siz tanr\u0131 ile do\u011frudan ili\u015fkide olamazs\u0131n\u0131z. Ruhlar daima sizinle birlikte olur ve yanl\u0131\u015f yapmaman\u0131z i\u00e7in sizi izler. \u00a0Burada bir\u00e7ok insan, inand\u0131\u011f\u0131 bir dinin yan\u0131 s\u0131ra ruhlara da inan\u0131yor.<\/p>\n
Ruhlar d\u00fcnyas\u0131 tamamd\u0131r, \u015fimdi d\u00f6nelim ger\u00e7ek hayata.<\/p>\n
\u00d6\u011fle sonras\u0131 d\u00fcnyada sadece burada ya\u015fayan ve koruma alt\u0131nda olan lemur denilen hayvanlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmeye gidiyoruz. Asl\u0131nda maymun cinsi hayvanlar. Mevcut olan farkl\u0131 cinsleri g\u00f6rd\u00fck, ne yer nas\u0131l ya\u015farlar, nas\u0131l \u00e7iftle\u015firler tam olarak anlad\u0131k. \u0130\u015fin zor taraf\u0131 olan d\u00f6n\u00fc\u015f yolunday\u0131z. Saatler suren trafik\u2026 sonunda gelebildik otele.<\/p>\n
Madagaskar, ba\u015fta Fransa olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn Avrupa’n\u0131n arka bah\u00e7esi gibi. Modeli ge\u00e7mi\u015f, eski p\u00fcsk\u00fc ara\u00e7lar ikinci el olarak buraya sat\u0131l\u0131yor. \u0130\u015fte s\u00f6m\u00fcrge numaras\u0131 b\u00f6yle bir \u015fey, bug\u00fcn bile bir\u00e7ok \u015fey halen Fransa’n\u0131n kontrol\u00fcnde.<\/p>\n
**<\/p>\n
Sabah u\u00e7a\u011f\u0131 ile Madagaskar’\u0131n bat\u0131 sahilinde Morondava \u015fehrine gidiyoruz. Hava daha s\u0131cak, g\u00fcne\u015f daha sert. Buran\u0131n halk\u0131 farkl\u0131 bir etnik grup. \u0130fadeler, tipler, giyinme \u015fekilleri de\u011fi\u015fti. Burada fazla vakit harcamadan d\u00f6rt \u00e7eker arazi ara\u00e7lar\u0131 ile kuzeye do\u011fru Krindy Milli Park\u0131 i\u00e7indeki otelimize gidece\u011fiz. Yakla\u015f\u0131k 200 km. ancak yol \u00e7ok k\u00f6t\u00fc, sallan yuvarlan durumlar\u0131nday\u0131z. Yolumuz \u00fczerinde\u00a0\u00a0 baobab a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu baobab vadisindeyiz. Baobab Afrika da yeti\u015fen kal\u0131n, s\u00fctun gibi g\u00f6vdesi, tepesinde \u015femsiye \u015feklinde dallar\u0131, g\u00fczel de\u011fi\u015fik meyvesi olan ve bin y\u0131ldan fazla ya\u015fayan bir a\u011fa\u00e7 t\u00fcr\u00fc. Baz\u0131 t\u00fcrleri sadece Madagaskar da yeti\u015fiyor. Ger\u00e7ekten muhte\u015fem g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc olan \u00e7ok a\u011fa\u00e7lar. Foto\u011fraf i\u00e7in epey vakit harcad\u0131k, ama de\u011fdi bence. Sonra ba\u015fka bir baobap a\u011fa\u00e7 toplulu\u011fu. Durdu\u011fumuz anda hemen etraf\u0131m\u0131z\u0131 bir s\u00fcr\u00fc \u00e7ocuk sar\u0131yor, eller a\u00e7\u0131k vaziyette para ya da olmazsa \u015feker, hediye. Kurtulmak kolay de\u011fil, yap\u0131\u015ft\u0131 m\u0131 b\u0131rakm\u0131yorlar. Yola devam, d\u00fc\u015fe kalka vard\u0131k kalaca\u011f\u0131m\u0131z yere. Karanl\u0131k bast\u0131r\u0131yor, h\u0131zl\u0131 bir karar ile hemen gece safarisine \u00e7\u0131k\u0131yoruz. B\u00f6yle olunca, el fenerleri, sinek kovucular hepsi valizde. \u00d6ndeki rehber de fener, gecenin zifiri karanl\u0131\u011f\u0131nda Krindy Milli Park\u0131nda gece vakti, gece avlanan lemur hayvanlar\u0131n\u0131n pe\u015findeyiz. 109 farkl\u0131 lemur \u00e7e\u015fidinin sadece baz\u0131lar\u0131 burada ya\u015f\u0131yormu\u015f. Orman\u0131n i\u00e7inde \u00f6ndeki fener \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n pe\u015finden gidiyoruz. I\u015f\u0131k huzmesi arada bir a\u011fa\u00e7lar\u0131n tepesini g\u00f6steriyor ve \u201ci\u015fte orada lemuru g\u00f6rd\u00fck\u201d.. ya\u015fas\u0131n!\u00a0 Fare lemuru, 20 metrelik a\u011fac\u0131n tepesinde duruyor 10 cm. minicik hayvan, bu \u015fartlarda kim g\u00f6r\u00fcyor kim g\u00f6rm\u00fcyor belli de\u011fil, “aa ben de g\u00f6rd\u00fcm” \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131.\u00a0 Kimi \u0131srarla g\u00f6rmek i\u00e7in y\u0131rt\u0131n\u0131yor kimi ilk seferde g\u00f6rd\u00fcm deyip s\u0131ra sav\u0131yor. Etraf zifiri karanl\u0131k, burnun ucu g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor koca ormanda lemur pe\u015findeyiz. Endi\u015fe \u00fcrperti aras\u0131 bir duygu. Gece safarisini kazas\u0131z \u015fekilde tamamlad\u0131k.<\/p>\n
**<\/p>\n
Sabah erkenden tekrar milli park\u0131n i\u00e7inde, bu sefer g\u00fcnd\u00fcz avlanan lemurlar\u0131n pe\u015findeyiz. Birka\u00e7 saat boyunca bu lemur denen hayvanlar\u0131 epey g\u00f6rd\u00fck. Burada g\u00fcnd\u00fcz avlanan lemurlar\u0131n neredeyse her cinsi ile tan\u0131\u015ft\u0131k. Ne yer ne i\u00e7enler, nas\u0131l ya\u015farlar tamam, lemurlar ile ilgili doktora tezi haz\u0131r.<\/p>\n
Kuzeye do\u011fru gidiyoruz bug\u00fcn zor ge\u00e7ecek gibi, gene b\u00fct\u00fcn g\u00fcn boktan yollarday\u0131z. Burada \u00f6nemli bir yer ve Unesco D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde olan Tsingy Ta\u015f Ormanlar\u0131na gitmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00d6\u011fleye do\u011fru Tsiribihina nehrinden feribot ile nehrin kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7ece\u011fiz. Feribot dedik ama, arkas\u0131nda k\u0131\u00e7tan takma motoru olan sal. Arabalar bal\u0131k istifi yerle\u015fti, bizde sal\u0131n \u00fcst\u00fcnde arabalardan bo\u015f kalan yerlerde a\u00e7\u0131k havada g\u00fcne\u015fin alt\u0131nda ayakta yolculuk. Bir saat sonra geldik kar\u015f\u0131 sahile. Ortal\u0131kta bir heyecan bir hareket, sonunda bilgi geldi saat 14.00 de ayn\u0131 istikamete giden b\u00fct\u00fcn ara\u00e7lar toplanacak konvoy halinde gidilecek. \u00d6nce tam alg\u0131layamad\u0131k ama g\u00fcvenlik nedeniyle konvoyun \u00f6n\u00fcnde ve arkas\u0131nda jandarma e\u015fli\u011finde gidiyoruz.\u00a0 Durum de\u011fi\u015fti, demek b\u00f6yle bir sorun var. Yemekler tamam koyulduk yola, \u00fc\u00e7 saat sonra bir k\u00f6yde k\u00fc\u00e7\u00fck bir mola, konvoy toplan\u0131yor eksik var m\u0131, durum kontrol. Di\u011fer ara\u00e7lar ile birlikte on ara\u00e7l\u0131k bir konvoyuz. Yol tarif edilemez k\u00f6t\u00fc. Yapacak bir \u015fey yok, yola devam, karanl\u0131k bast\u0131rd\u0131, \u00e7evrede \u0131\u015f\u0131k da yok insan da. Her \u015fey \u015fof\u00f6r\u00fcn inisiyatifinde. G\u00fcn\u00fcn sonu, hepimiz yorgun ve bitik durumday\u0131z. Sonunda geldik Manambolo \u015fehrine ve gene benzer s\u00fcper feribot! ile kar\u015f\u0131 sahile Bekopaka’ya ge\u00e7iyoruz. Tsingy Milli Park\u0131na geldik, geceleme burada park\u0131n i\u00e7inde. Allahtan tesis g\u00fczel, keyifli ak\u015fam yeme\u011fi ve dinlenme zaman\u0131.<\/p>\n
**<\/p>\n
Sabah kanolar ile nehir gezintisi, ma\u011faralar, g\u00fczel manzaralar falan. Sonra araba ile bir saat mesafede B\u00fcy\u00fck Tsingy diye bilinen yere gidiyoruz. Sarp ve b\u0131\u00e7ak gibi keskin kayalar\u0131n tepesinde geziniyoruz. Yanl\u0131\u015f yere bas\u0131p d\u00fc\u015fersen yand\u0131n, her taraf\u0131n kesikler i\u00e7inde. Muhte\u015fem g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ger\u00e7ekten. Buran\u0131n \u00f6zelli\u011fi ve Unesco D\u00fcnya miras\u0131 yapan kriterleri ise \u00e7ok \u00f6nemli. 50 milyon y\u0131l boyunca okyanuslardaki kabuklu deniz hayvanlar\u0131n\u0131n kabuklar\u0131 ve di\u011fer deniz hayvanlar\u0131n\u0131n tortular\u0131 denizin dibinde kal\u0131n bir tabaka olu\u015fturur. 150-200 milyon \u00f6ncesinde d\u00fcnyan\u0131n tektonik hareketlilik d\u00f6neminde denizlerin y\u00fckselerek karalar\u0131 olu\u015fturdu\u011fu zamanda, denizin dibinde biriken bu tortu tabakalar\u0131 da y\u00fckselerek buralar\u0131 olu\u015fturur. Zamanla asit ya\u011fmurlar\u0131 ve do\u011fal \u015fartlar sonucu y\u00fczeyden itibaren a\u015f\u0131nmalar olur ve bug\u00fcnk\u00fc halini al\u0131r. Ger\u00e7ekten \u00e7ok g\u00fczel bir g\u00f6rsel olu\u015fmu\u015f. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck bir alana yay\u0131lm\u0131\u015f keskin ve dik kayalardan olu\u015fan ta\u015f orman\u0131. Bak\u0131n\u0131rsan\u0131z, halen etrafta bir\u00e7ok deniz hayvan\u0131 kabu\u011fu ve deniz fosillerini g\u00f6rebilirsiniz. Buradaki turumuz tamam, birde k\u00fc\u00e7\u00fck Tsingy var, oray\u0131 da g\u00f6relim dedik biz heyecan\u0131 severiz. Buras\u0131 ula\u015f\u0131lmas\u0131 biraz daha kolay. Olu\u015fumlar\u0131n aras\u0131ndaki \u00e7atlak, yar\u0131k, delik, \u00e7ukur her yeri dola\u015f\u0131yoruz.\u00a0 \u00d6n\u00fcm\u00fczde zay\u0131f yar\u0131m porsiyon rehberin pe\u015findeyiz, ancak, darac\u0131k \u00e7atlaklardan ge\u00e7mek, keskin kayalar\u0131n aras\u0131nda y\u00fcr\u00fcmek kolay olmuyor. Uzun bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015ften sonra kazas\u0131z belas\u0131z turumuzu tamamlad\u0131k. \u00c7ok g\u00fczel keyifli ve de\u011fi\u015fik bir heyecan.<\/p>\n
Bu kadar zorlu bir yolun sonunda beklenmedik harika bir tesis. Frans\u0131z mutfa\u011f\u0131, g\u00fczel servis, muhte\u015fem do\u011fa harikas\u0131 i\u00e7inde bir yerde kal\u0131yoruz. Ula\u015f\u0131m ciddi sorun, g\u00f6z\u00fcn kara de\u011filse bu yol biraz zor gelinir. \u00d6\u011frendik ki, on g\u00fcn \u00f6nce ya\u015fanan bir yol kesip soygun olay\u0131ndan sonra burada yol boyunca jandarma e\u015flik ediyormu\u015f. Buran\u0131n tek ya\u015fam kayna\u011f\u0131 yolu g\u00f6ze al\u0131p gelen turistler.<\/p>\n
Bu b\u00f6lge de farkl\u0131 bir etnik grup, k\u00f6k olarak \u00e7ok y\u0131llar \u00f6nce Mozambik ten gelmi\u015fler, fiziki yap\u0131lar\u0131 da di\u011fer yerlere g\u00f6re farkl\u0131.<\/p>\n
Avrupal\u0131 gen\u00e7 bir \u00e7iftin birbiri ile cilvele\u015fmelerini yan g\u00f6zle izleyen yerli bir gen\u00e7 k\u0131z tak\u0131ld\u0131 g\u00f6z\u00fcme. \u0130mrenmek ile k\u0131skanmak, k\u0131zg\u0131nl\u0131k ile isyan aras\u0131 bir duygu, i\u00e7indeki f\u0131rt\u0131nalar g\u00f6zlerinden okunuyor. Akl\u0131ndan ge\u00e7en “neden ben buraya se\u00e7ildim, neden ben \u00f6yle de\u011filim\u201d, karma\u015f\u0131k duygular\u2026<\/p>\n
B\u00fcy\u00fck \u015fehirlerin d\u0131\u015f\u0131nda sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131, ula\u015f\u0131m, elektrik ve su da olmay\u0131nca, ne demek laz\u0131m bilemedim, buralar i\u015fte b\u00f6yle bir yerler. Bir ba\u015fka a\u00e7\u0131dan, kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde mutlu olmaya \u00e7al\u0131\u015fan insanlar.. \u00a0belki de\u00a0 “\u00e7oban\u0131n mutlulu\u011fu d\u00fcnyas\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndendir ” laf\u0131 buralar i\u00e7in. Buras\u0131 orta Afrika ya\u015fam d\u00fczeni… cevab\u0131 \u00e7ok zor olan insani konular..<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcn yorgunlu\u011funu \u00e7\u0131kar\u0131yoruz keyifli bir ak\u015fam yeme\u011fi ile.<\/p>\n
**<\/p>\n
Sabah erken gene tarifi zor k\u00f6t\u00fc yoldan, silahl\u0131 askerler e\u015fli\u011finde, bug\u00fcn d\u00f6n\u00fc\u015f yapan di\u011fer ara\u00e7lar ile birlikte konvoy halinde \u00e7\u0131kt\u0131k yola. Askerler, pantolon pa\u00e7alar\u0131 s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015f, aya\u011f\u0131nda terlik, \u00e7antas\u0131ndaki radyodan gelen m\u00fczi\u011fe ba\u011flanm\u0131\u015f, elindeki silaha ne kadar hakim oldu\u011fu belli olmayan yirmili ya\u015flarda \u00e7ocuklar. Bir \u015fey olsa \u00f6nce onlar m\u0131 ka\u00e7ar emin de\u011filim. Kimse \u00e7akt\u0131rm\u0131yor, espriler yap\u0131l\u0131yor ancak herkes de biraz endi\u015fe ve tedirginlik var. B\u00f6yle bir durumda en k\u0131ymetli olan nedir, neyin m\u00fccadelesini veririm diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm, kar\u0131m, pasaportlar, foto\u011fraf makinesi ve \u00e7ekti\u011fim foto\u011fraflar\u0131n oldu\u011fu haf\u0131za kartlar\u0131. ..gerisi ikinci derece, bunlar i\u00e7in m\u00fccadele ederim diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Arada birka\u00e7 k\u0131sa moladan sonra \u00f6\u011fleye do\u011fru geldik Tsribihina’ya, buradan motorlu sallar ile nehrin kar\u015f\u0131 taraf\u0131na ge\u00e7ece\u011fiz. Ama \u00f6nce kendimize g\u00fczel bir \u00f6\u011fle ziyafeti. \u00d6nden \u0131zgara ananas \u00fczerinde karides harika sosu ile, ana yemek k\u0131vam\u0131nda pi\u015firilmi\u015f \u00e7ok yumu\u015fak zebu (inek t\u00fcr\u00fc bir hayvan) biftek, son olarak \u0131slak kek \u00fczerine \u00e7ikolata sos ve en \u00fcst\u00fcnde vanilyal\u0131 dondurma ve bira, on puan, s\u00fcper. Buralarda beklemedi\u011finiz g\u00fczellikte sunum ve servis. T\u00fcrkiye’de d\u00fcnya para al\u0131p da yeme\u011fe tereya\u011f ile kremay\u0131 bas\u0131p lezzet verdi\u011fini sananlar, do\u011fru d\u00fcr\u00fcst sunum, servis yapamayanlar gelsin Madagaskar da \u00f6\u011frensinler. Yemek keyfini dibine kadar \u00e7\u0131kard\u0131k. Ba\u015flas\u0131n ikinci yolculuk. Bu boktan yol bitecek. Bu noktadan sonra korumalar e\u015flik etmiyor.<\/p>\n
G\u00fcne\u015fin bat\u0131\u015f\u0131n\u0131, Baobap Vadisi\u2019nde s\u00fctun gibi kal\u0131n g\u00f6vdeli baobap a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n aras\u0131ndan seyrediyoruz. \u00a0B\u00fct\u00fcn yorgunluklar s\u0131k\u0131nt\u0131lar buhar oldu u\u00e7tu gitti. Tek kelime, muhte\u015fem\u2026G\u00fczel foto\u011fraflar yakalad\u0131m, Toz torbas\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibiyiz.<\/p>\n
Morondava \u015fehrindeki otelimizi yerle\u015fik. Deniz kenar\u0131nda harika bir tesis. B\u00fcy\u00fck \u00e7eli\u015fkiler ya\u015fan\u0131yor, otelin i\u00e7indeki ya\u015fam ile d\u0131\u015fardaki inan\u0131lmaz tezat ve \u00e7eli\u015fkili bir durum. \u0130ki hayat aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck fark var.<\/p>\n
Morondava, Madagaskar’\u0131n \u00f6nemli yerlerinden biri, adan\u0131n bat\u0131 sahilinde Mozambik kanal\u0131nda. Kanal\u0131n kar\u015f\u0131 taraf\u0131 da Mozambik.<\/p>\n
Bu g\u00fcn g\u00fcne\u015fi denizden yolluyoruz d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer taraflar\u0131n\u0131 da ayd\u0131nlats\u0131n diye.. G\u00fcn bitti, tamamd\u0131r her \u015fey, buras\u0131 i\u00e7in fazlas\u0131n\u0131 beklemek nank\u00f6rl\u00fck olur.<\/p>\n
**<\/p>\n
Bug\u00fcn Morondava\u2019y\u0131 geziyoruz hafiften kebap vaziyeti, deniz, g\u00fcne\u015f, al\u0131\u015fveri\u015f g\u00fcn\u00fcn tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmaca.<\/p>\n
Ak\u015fam gene g\u00fcne\u015fin bat\u0131\u015f\u0131, pembenin b\u00fct\u00fcn tonlar\u0131 do\u011fan\u0131n sundu\u011fu\u00a0\u00a0 g\u00fcn\u00fcn muhte\u015fem finali..<\/p>\n
\u00dclkemin g\u00fczelliklerine, iyi g\u00fcnlerine, bar\u0131\u015fa ve huzura kadehimi kald\u0131r\u0131yorum.<\/p>\n
Ak\u015fam yeme\u011fi; \u00c7orba, muhte\u015fem sunum ile tuna bal\u0131\u011f\u0131 ve tatl\u0131. Tabaklar\u0131 iyice s\u0131y\u0131r\u0131yoruz kalmas\u0131n bir \u015fey…<\/p>\n
**<\/p>\n
Madagaskar, g\u00fcney yar\u0131m k\u00fcrede 12 ile 32 derece g\u00fcney enlem ku\u015fa\u011f\u0131nda Ekvator\u2019a yak\u0131n bir yerde. Buralarda y\u0131lda yaz ve k\u0131\u015f olmak \u00fczere iki mevsim ya\u015fan\u0131yor. Kuzey yar\u0131m k\u00fcre yaza girerken buras\u0131 k\u0131\u015fa giriyor. Yani mevsim olarak aram\u0131zda alt\u0131 ay farkl\u0131l\u0131k var.<\/p>\n
Burada turizmin fazla geli\u015fti\u011fi s\u00f6ylenemez. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z yabanc\u0131 say\u0131s\u0131 \u00e7ok az. \u00dclke i\u00e7inde ula\u015f\u0131m kolay de\u011fil, i\u00e7 hat u\u00e7u\u015flar\u0131 o kadar limitli ki \u00fclkenin farkl\u0131 bir yerine gitmek \u00e7ok kolay olmuyor. Ayr\u0131ca u\u00e7aklar da uzun gecikmeler ya\u015fanabiliyor.\u00a0\u00a0 Son birka\u00e7 y\u0131l\u0131n ortalama turist ziyaret\u00e7i say\u0131s\u0131 260.000.. A\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 Frans\u0131z turistlerin yeri.<\/p>\n
**<\/p>\n
Sabah buradan ayr\u0131l\u0131p u\u00e7akla Antanarivo\u2019ya sonras\u0131nda arabayla adan\u0131n kuzey do\u011fu sahilin de Andasibe gidiyoruz. 120km. yolu d\u00f6rt saat diye programlad\u0131k, sekiz saate ald\u0131k. Bozuk ve zifiri karanl\u0131k bir yol uzad\u0131k\u00e7a uzad\u0131. Da\u011fl\u0131k ve ormanl\u0131k b\u00f6lgesinin ortas\u0131nday\u0131z, \u00e7evrede \u0131\u015f\u0131k yok, hava da so\u011fumaya ba\u015flad\u0131. Bu gece da\u011flar\u0131n aras\u0131nda Vakona Forest Lodge kal\u0131yoruz.<\/p>\n
**<\/p>\n
Sabah odam\u0131z\u0131 ve tesisi ke\u015ffediyoruz. \u00c7\u00f6lde vaha, yerle\u015fim yerinden uzak muhte\u015fem bir yer. R\u00fcya m\u0131 ger\u00e7ek mi derken kahvalt\u0131 zaman\u0131, harika restoran, harika servis ve yedi\u011fim en g\u00fczel omlet. Ger\u00e7ekten buray\u0131 anlamak zor. B\u00f6yle bakir bir yerde sistemi nas\u0131l ayakta tutuyorlar bravo do\u011frusu. Tesislerde dikkatimi \u00e7eken, sosyal alanlar, mutfak ve \u00e7evre harika, ancak odalar sanki orta d\u00fczeyde gibi.<\/p>\n
Unesco D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde olan Andasibe ya\u011fmur ormanlar\u0131nda dola\u015f\u0131yoruz, burada yeti\u015fen buraya \u00f6zg\u00fc hayvan ve bitkiler ile tan\u0131\u015f\u0131yoruz. Ba\u015fta Madagaskar’\u0131n sembol\u00fc olan lemur cinslerinden sadece burada ya\u015fayanlar\u0131, ku\u015flar\u0131 g\u00f6r\u00fcp tan\u0131\u015ft\u0131k. \u00d6\u011fleden sonra ba\u015fka bir lemur park\u0131, buradakiler gelen turistlerin a\u015f\u0131r\u0131 ilgisinden biraz yalama olmu\u015flar, tepemize \u00e7\u0131k\u0131p oturuyorlar, sonra di\u011fer park alan\u0131 timsahlar, kaplumba\u011falar ba\u015fka hayvanlar\u2026.<\/p>\n
Aksam keyifli g\u00fczel yemek \u015f\u00f6mine ba\u015f\u0131 muhabbet… Burada birka\u00e7 g\u00fcn kal\u0131nabilirdi.<\/p>\n
**<\/p>\n
Sabah erkenden Andasibe\u2019den ayr\u0131l\u0131p do\u011fuya adan\u0131n Hint Okyanusu sahiline gidiyoruz. Do\u011fuya gittik\u00e7e \u015fartlar biraz daha iyile\u015fiyor sanki. \u00d6\u011fle \u00fczeri Rasoabe den tekne ile mangrove a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n oldu\u011fu orman i\u00e7indeki nehirde keyifli bir yolculuk. Mangrove a\u011fa\u00e7lar, hem derine hem de yanal olarak geni\u015f bir alana k\u00f6klenen g\u00fc\u00e7l\u00fc a\u011fa\u00e7lard\u0131r.\u00a0 Mangrovelar, di\u011fer a\u011fa\u00e7lar\u0131n k\u00f6klerine de s\u0131k\u0131ca sar\u0131larak deniz veya g\u00f6llerde ya\u015fanan gel-git ve tsunami gibi olaylar kar\u015f\u0131nda topra\u011f\u0131 s\u0131k\u0131ca tutar ve erozyona kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde diren\u00e7 sa\u011flar. Bu sayede nehir yata\u011f\u0131 geni\u015fleme yerine dibe do\u011fru derinle\u015fir. \u0130\u015fte b\u00f6yle a\u011fa\u00e7lar\u0131n oldu\u011fu Pangalane kanal\u0131ndan ge\u00e7erek g\u00f6l kenar\u0131ndaki otelimize geldik. Orman\u0131n i\u00e7inde gene lemurlar ile birlikte bir durum.<\/p>\n
G\u00f6l kenar\u0131ndan y\u00fcr\u00fcyoruz yerli kabilenin i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fck, \u00f6nce hafiften tedirginlik ..\u00a0 G\u00fcne\u015f, b\u00fct\u00fcn g\u00fczelli\u011fini sergileyerek bug\u00fcn de uykuya ge\u00e7mek i\u00e7in g\u00f6zden kayboluyor. Ola\u011fan \u00fcst\u00fc renkler. Ekvatora yak\u0131n b\u00f6lgelerde g\u00fcne\u015fin do\u011fu\u015fu ve bat\u0131\u015f\u0131 hep muhte\u015fem olur, seyre doyamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n
Tesislerde elektrik enerjisi jenerat\u00f6r ile sa\u011flan\u0131yor, b\u00f6yle olunca hava karad\u0131ktan bir s\u00fcre sonra elektrik kesiliyor, tabi ki k\u0131s\u0131tl\u0131 olan internet de olmuyor. D\u00fcnya ba\u011flant\u0131m\u0131z koptu..<\/p>\n
Ak\u015fam yerli kabilelerin dans g\u00f6sterisi.<\/p>\n
**<\/p>\n
Orman i\u00e7inde kal\u0131yorsan\u0131z, \u00e7evrenizden baz\u0131 sesler gelmeye, ku\u015flar \u00f6tmeye ba\u015fl\u0131yor ise bilin ki tabiat ana uyan\u0131yor demektir. Siz de uyan\u0131n, g\u00fcne\u015fin do\u011fu\u015fundaki zarafeti, asilli\u011fi, g\u00fczelli\u011fi, endaml\u0131 y\u00fckseli\u015fini, yeniden do\u011fu\u015funu seyredin ki o muhte\u015fem renkler, o g\u00fczellikler, parlayan \u0131\u015f\u0131k g\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fc ayd\u0131nlats\u0131n g\u00f6nl\u00fcn\u00fcze \u0131\u015f\u0131klar sa\u00e7s\u0131n..<\/p>\n
Sabah orman i\u00e7inde gezinti, birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce lemur g\u00f6rmek i\u00e7in y\u0131rt\u0131n\u0131yorduk burada tepenize atl\u0131yorlar, elimiz ile besliyoruz. Asl\u0131nda 109 farkl\u0131 cins lemur var, her cins sadece kendi b\u00f6lgesinde ya\u015f\u0131yor, ba\u015fka bir b\u00f6lgeye g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz zaman \u00f6l\u00fcyorlar. Yani b\u00fct\u00fcn lemur cinslerini g\u00f6rmek isterseniz, b\u00fct\u00fcn Madagaskar\u2019\u0131 dola\u015fman\u0131z gerekir.<\/p>\n
Vanilya nas\u0131l bir bitki nas\u0131l yeti\u015fir, nas\u0131l i\u015flenir, kakao a\u011fa\u00e7lar\u0131 nas\u0131ld\u0131r hepsi hakk\u0131nda bilgi tamam. D\u00fcnyada vanilya \u00fcretiminin en fazla oldu\u011fu yer. Madagaskar.<\/p>\n
Kahvalt\u0131 sonras\u0131, “insan g\u00fcc\u00fc ile yap\u0131lm\u0131\u015f” anlam\u0131na gelen Pangalane kanallar\u0131nda tekne ile kuzeye do\u011fru gidiyoruz. Yolda bir k\u00f6y ziyareti, sahile \u00e7\u0131k\u0131nca herkes etraf\u0131n\u0131zda, bir \u015fey satmak isteyen, para isteyen \u00e7ocuklar, neyse k\u00f6yden birini bulduk onunla dola\u015f\u0131yoruz. Zor hayatlar, belki de ibret almak laz\u0131m.<\/p>\n
Mangrove a\u011fa\u00e7lar\u0131 ve ba\u015fka her cins a\u011fa\u00e7lar olan orman i\u00e7inden ge\u00e7iyoruz. Frans\u0131zlar s\u00f6m\u00fcrge d\u00f6neminde \u00c7in’den getirdikleri i\u015f\u00e7iler ile sahile yak\u0131n olan bir s\u00fcr\u00fc g\u00f6l\u00fc kanallar ile birbirlerine ba\u011flam\u0131\u015flar. B\u00f6ylece okyanusun b\u00fcy\u00fck dalgalar\u0131ndan korunarak gazab\u0131na u\u011framadan k\u00fc\u00e7\u00fck tekneler ile denize paralel istikamette ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k yap\u0131yorlar. Kanallar\u0131n toplam uzunlu\u011fu birka\u00e7 y\u00fcz km. den fazla. O d\u00f6neme g\u00f6re b\u00fcy\u00fck proje.<\/p>\n
D\u00f6rt saatlik bir yolculuktan sonra Tamatave \u015fehrine geliyoruz. Adan\u0131n Do\u011fu sahillerindeyiz, buralar bat\u0131ya g\u00f6re daha ye\u015fil daha verimli topraklar. Buras\u0131 Madagaskar\u2019\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck \u015fehri ve en b\u00fcy\u00fck ticari liman\u0131 burada. Yani ekonomik olarak da di\u011fer yerlere g\u00f6re daha iyi gibi.<\/p>\n
Buradan bizi bekleyen ara\u00e7lar ile yolumuza devam, yollar asfalt gibi ama delik de\u015fik 60 km. yolu yakla\u015f\u0131k d\u00f6rt saate al\u0131r\u0131z diye \u00e7\u0131kt\u0131k yola. Hoplaya z\u0131playa gidiyoruz, macera devam ediyor yolda k\u00f6pr\u00fc \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f ara\u00e7lar ge\u00e7emiyor. Hava karanl\u0131k, ara\u00e7tan indik etraf\u0131n\u0131z\u0131 yard\u0131m! etmek isteyen s\u00fcr\u00fc adam topland\u0131. Allahtan rehber becerikli o\u011flan b\u00fct\u00fcn valizler araban indirildi, yar\u0131s\u0131 y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f k\u00f6pr\u00fcden y\u00fcr\u00fcyerek ge\u00e7ip ba\u015fka bir ara\u00e7 ile Mahambo \u015fehrine gidiyoruz. Macera artan \u015fekilde devam. Ya\u011fmur bast\u0131rd\u0131, gittik\u00e7e h\u0131zlan\u0131yor…gecenin ilerleyen bir yerinde Soanierono\u00a0 da otele varabildik.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcn yol s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 i\u00e7imizi biraz karartt\u0131 do\u011frusu, b\u00f6yle olunca gecenin k\u00f6r\u00fcnde geldi\u011fimiz yer hakk\u0131nda hi\u00e7 bilgimiz yoktu. Sabah kap\u0131dan kafam\u0131 uzat\u0131nca, g\u00f6zlerime inanamad\u0131m.\u00a0 Cennet. Hint Okyanusu sahilinde inan\u0131lmaz ye\u015fillikler i\u00e7inde muhte\u015fem bir yer. Hemen foto\u011fraf makinas\u0131n\u0131 kap\u0131p milyonlarca defa \u00e7ekti\u011fim g\u00fcne\u015fin do\u011fu\u015funun dayan\u0131lmaz g\u00fczelli\u011fini tekrar tekrar \u00e7ekiyorum. Sabah ilk kahvemi bu g\u00fczelliklere kar\u015f\u0131 keyifle i\u00e7iyorum. \u00c7ok g\u00fczel bir tesis ancak odalar i\u00e7in ayn\u0131 \u015fey s\u00f6ylenemeyebilir!<\/p>\n
Kahvalt\u0131 sonras\u0131 tekne ile Saint Marie adas\u0131na gidiyoruz. Sabah 9.00 da kalkacak tekne 13.00 de kalkt\u0131. B\u00f6yle bir \u015fey. Okyanususun ortas\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck bir ada, buras\u0131 keyifli tatil yeri. \u015eans\u0131m\u0131za ya\u011fmur bast\u0131r\u0131yor, son birka\u00e7 g\u00fcn b\u00f6yle imi\u015f, mayolar elimizde \u00fcmitliyiz. Bug\u00fcn hafif kebap vaziyeti ile ge\u00e7ti. Saint Marie adas\u0131, kambur balinalar\u0131n \u00fcreme yerlerinden biri. Bu d\u00f6nem b\u00fct\u00fcn okyanuslardan buraya gelip toplan\u0131yorlar. Balina turlar\u0131 yap\u0131l\u0131yor, g\u00f6remezseniz paralar iade, yani kesin g\u00f6receksin. Bu nedenle epey turist \u015fimdiden gelmi\u015f. 12 Temmuz balina festivali var, bir y\u0131l \u00f6nceden bu tarihte b\u00fct\u00fcn oteller dolu.\u00a0 \u00d6zellikle o tarihlerde adan\u0131n etraf\u0131 b\u00fcy\u00fck say\u0131da kambur balina buralara geliyormu\u015f. \u00c7ok g\u00fczel bir g\u00f6rsel \u015f\u00f6len oluyordur mutlaka.<\/p>\n
**<\/p>\n
Gece f\u0131rt\u0131na ve kuvvetli ya\u011fmur. Sabah hava biraz toplad\u0131. Saint Mariae adas\u0131 ge\u00e7mi\u015fte uzun s\u00fcre korsanlara yatakl\u0131k etmi\u015f, bu nedenle korsan adas\u0131 olarak da biliniyor. Bug\u00fcn 26 Haziran, Masagaskar’\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k g\u00fcn\u00fc. Sabah resmi ge\u00e7itler t\u00f6renler falan. Gidelim bakal\u0131m g\u00f6relim buran\u0131n protokol zevat\u0131nda kimler var, belki tan\u0131d\u0131k \u00e7\u0131kar! \u00d6nce konu\u015fmalar sonra askerlerin ge\u00e7i\u015fi, uyum falan hak getire, herkes bi havada y\u00fcr\u00fcyor. Baz\u0131 kurulu\u015f ve okullar ayaklar \u00e7\u0131plak, parmak aras\u0131 terlik, mevcutta ne varsa onunla y\u00fcr\u00fcyor. En r\u00fctbeli asker abinin konu\u015fmas\u0131, \u00fcniforma d\u00fc\u011fmeler a\u00e7\u0131k, cep telefon elde konu\u015fuyor, ba\u015fkan da ayn\u0131 havalarda efeler diyar\u0131 gibi. Gene de gayet g\u00fczel mevcut \u015fartlarda haz\u0131rlanm\u0131\u015flar. Buraya g\u00f6re epey seyircide var. Ba\u015fka yapacak bir i\u015fte yok zaten. B\u00f6ylece b\u00fct\u00fcn ada halk\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu toplu halde g\u00f6rm\u00fc\u015f olduk. \u0130nsanlar en cici giysileri ile gelmi\u015fler. Arada bir sa\u011flam ya\u011fmur bast\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
Hava durumlar\u0131 b\u00f6yle olunca ayarlama yap\u0131p buradan bir g\u00fcn \u00f6nce ayr\u0131l\u0131p, Antananarivo ya gidip ba\u015f\u015fehri gezmeye karar verdik. Saint Marie ada ziyaretimiz biraz k\u0131sa oldu.<\/p>\n
**<\/p>\n
Sabah erken, tan\u0131d\u0131k bildik bir ses duyuyorum, \u00f6nce tam yakalayamad\u0131m ama ezan okunuyor. Sabah kahvalt\u0131 sonras\u0131, yak\u0131ndaki camiyi ziyaret ediyoruz. Bu b\u00f6lge a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak kuyumculuk, alt\u0131n ve m\u00fccevherat i\u015fi ile u\u011fra\u015fan Hintli ve Pakistanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yer. Belli ki alt\u0131n ve kuyum i\u015fi Hintlilerin elinde. Ziyaretimiz tamam \u00e7ok temiz olmasa da camiyi g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n
Bir \u015fehri tan\u0131man\u0131n yollar\u0131ndan biri baharat \u00e7ar\u015f\u0131s\u0131na veya halk pazar\u0131 ile zengin kesimin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerlere gitmektir. \u00d6nce halk pazar\u0131, sebze, meyve, et, tavuk oyuncak gibi her \u015feyin sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer. Buran\u0131n ortalamas\u0131 toplumun genelini tarif eder. Sonu\u00e7, m\u00fctevazi ve ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 y\u00fcksek gibi. \u0130nsanlar kaderlerine raz\u0131 olmu\u015flar, belki \u00f6b\u00fcr d\u00fcnyada rahat ederler! Her f\u0131rsatta \u00fczerinizde y\u00fcz\u00fck, k\u00fcpe, alt\u0131n kolye olmas\u0131n, yan\u0131n\u0131zda fazla para ta\u015f\u0131may\u0131n, ceplerinize \u00e7ok dikkat edin ikazlar\u0131.\u00a0 \u015eof\u00f6re, burada zenginlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerlere gitmek istedi\u011fimizi s\u00f6yledik \u00f6nce \u00e7ok anlam veremedi ama uzla\u015ft\u0131k. Buras\u0131 onun i\u00e7in de farkl\u0131 bir yer. Bariyer kontrolu olan b\u00f6lge, giri\u015fte g\u00fcvenli\u011fin hafif\u00e7e s\u00fczg\u00fcn bak\u0131\u015flar\u0131 sonras\u0131nda i\u00e7erdeyiz.\u00a0 \u00c7evre de muhte\u015fem yap\u0131lar koca evler. Araba markalar\u0131 insanlar, k\u0131yafetler bir anda de\u011fi\u015fti. Vay be 50 metre i\u00e7inde bu kadar b\u00fcy\u00fck fark m\u0131 olur. Giri\u015fin iki taraf\u0131 aras\u0131nda y\u00fcz y\u0131l standart fark\u0131 var. Birka\u00e7 resim \u00e7ekelim dedik, hoop resim \u00e7ekemezsin, g\u00fcvenlik yeti\u015fti, yok hat\u0131ra falan uzatman\u0131n anlam\u0131 yok, kapatt\u0131m foto\u011fraf makinesini ama adam pe\u015fimizden, ayr\u0131lmad\u0131, takipteyiz. Buras\u0131 zengin, varl\u0131kl\u0131 kesimin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge, g\u00fcvenlik \u00f6nemli.. Her t\u00fcrl\u00fc koruma mevcut. Kafeler, sinema salonlar\u0131, sosyal tesisler, restoranlar, marka satan ma\u011fazalar her t\u00fcrl\u00fc sosyal aktivitesi olan ya\u015fam b\u00f6lgesi. Kafelerde gen\u00e7 \u00e7ocuklar oturuyor, hepsi marka giyim vaziyetleri. B\u00f6yle birka\u00e7 b\u00f6lge varm\u0131\u015f, \u015fehrin ileri gelenleri politikac\u0131, i\u015f adamlar\u0131 gibilerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131. Bir \u00fclke ne kadar yoksul ise mutlaka bunlar\u0131 s\u00f6m\u00fcren kayma\u011f\u0131n\u0131 yiyen imtiyazl\u0131 bir grup vard\u0131r. Zaten yoksullu\u011fu k\u00f6r\u00fckleyen de bu sosyal dengesizlik, derin s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011fil mi? \u015e\u0131k bir kafede g\u00fczel bir kahve, do\u011frusu iyi de geldi. Dola\u015f\u0131yoruz etraf\u0131, g\u00fczel bir kompleks. Tamamd\u0131r gidiyoruz art\u0131k. Buran\u0131n ger\u00e7ekleri; yoksulluk ve \u00e7aresizli\u011fin, kader ile kederin sava\u015f\u0131, kim kazan\u0131rsa kazans\u0131n de\u011fi\u015fmeyen sonu\u00e7. Madagaskar’\u0131n ger\u00e7ek d\u00fcnyas\u0131. S\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenin ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fc. Emperyalizm ile yanda\u015flar\u0131n\u0131n i\u015f birli\u011fi, can\u0131m vatan\u0131m\u0131n da verdi\u011fi m\u00fccadele.<\/p>\n
\u015eehir turuna devam, b\u00fcy\u00fck ma\u011faza ve al\u0131\u015f veri\u015f yerleri ve bunlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde bah\u00e7esinden toplad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 sebzesini sat\u0131p ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015fan insanlar..<\/p>\n
Madagaskar da i\u00e7 hatlarda u\u00e7u\u015f alacaksan\u0131z, devaml\u0131 olarak u\u00e7u\u015funuzu takip etmeniz gerekir. U\u00e7aklar da 4-5 saatlik gecikmeler, erken kalkmalar veya iptaller olabiliyor. Burada \u201cmaybe airways\u201d yani \u00a0\u201cbelki havayollar\u0131\u201d ile u\u00e7tu\u011funuzu unutmay\u0131n. B\u00f6yle olunca yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z programda s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fanabiliyor.<\/p>\n
Afrika, Hindistan ve Uzakdo\u011fu \u00fclkelerine gitti\u011finiz zaman, kolonyal devletler, s\u00f6m\u00fcrge, s\u00f6m\u00fcrgecilik, m\u00fcstemleke laflar\u0131 ile hep kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Peki nedir bu d\u00fczen, nas\u0131l bir d\u00fcmendir? S\u00f6zl\u00fck anlam\u0131; Bir devletin kendi \u00fclkesinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda egemenlik kurarak y\u00f6netti\u011fi, ekonomik veya siyasal \u00e7\u0131karlar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00fclke, s\u00f6m\u00fcr\u00fclen \u00fclke.<\/p>\n
Baz\u0131 durumlarda s\u00f6m\u00fcrgeci \u00fclkeler, kontrol alt\u0131na ald\u0131klar\u0131 \u00fclke vatanda\u015flar\u0131na, vatanda\u015fl\u0131k verirler. Ancak bu s\u00f6m\u00fcrgelerde se\u00e7ilen milletvekilleri aralar\u0131nda birka\u00e7 melezin d\u0131\u015f\u0131nda buralara yerle\u015fmi\u015f kendi vatanda\u015flar\u0131ndan olu\u015fur. B\u00f6ylece y\u00f6netim, toplumun kendi yerel dilleri d\u0131\u015f\u0131nda Avrupa dilleri ile e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim yaparak oray\u0131 k\u00fclt\u00fcrel olarak da kontrol alt\u0131na al\u0131r.<\/p>\n
1575 y\u0131l\u0131ndan itibaren 1881\u2019e kadar resmen Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin bir eyaleti olan Tunus, 1881\u2019de Frans\u0131zlar\u0131n idaresine ge\u00e7mi\u015f ve 1956\u2019ya kadar bu durum devam etmi\u015ftir. Aral\u0131ks\u0131z \u00fc\u00e7 y\u00fczy\u0131ldan daha uzun bir s\u00fcre Osmanl\u0131 eyaleti olmas\u0131na ra\u011fmen Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin miras\u0131 olarak T\u00fcrk\u00e7e Tunus\u2019ta hi\u00e7bir zaman konu\u015fulan bir dil olmam\u0131\u015f ve k\u00fclt\u00fcrel miras da b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k 75 y\u0131l gibi k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7in Frans\u0131zlar\u0131n elinde kalan Tunus\u2019un her b\u00f6lgesinde bug\u00fcn bile Frans\u0131zca, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim dili olarak kullan\u0131lmakta, sokaklar\u0131nda konu\u015fulmakta ve \u00fclkede Arap\u00e7an\u0131n yan\u0131nda resmi dil olmu\u015ftur. Bu \u015fartlar\u0131 Frans\u0131zlar Tunus\u2019ta T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131k duygular\u0131n\u0131 k\u00f6r\u00fcklemek i\u00e7in de kullanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
\u0130ngiltere, Fransa, Bel\u00e7ika, Almanya ve Danimarka\u2019n\u0131n, Afrika\u2019y\u0131 payla\u015f\u0131m s\u00fcrecinde yerli halka yap\u0131lan muamele, zul\u00fcm ve katliam insanl\u0131k tarihini deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrecek boyutlarda olmu\u015ftur.<\/p>\n
Avrupa \u00fclkeleri Hindistan, Afrika ve G.Amerika halklar\u0131n\u0131 medeniyetle tan\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 insan ticareti, alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, elmas, petrol, vb olarak fazlas\u0131yla alm\u0131\u015flard\u0131r. M\u00fcstemleke \u00fclkeler alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f rezervinin \u00e7ok \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131, sanayi hammaddesini, baharat ve petrol ihtiyac\u0131n\u0131 ve i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc bu \u00fclkelerden sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Fransa, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kendisine ba\u011fl\u0131 s\u00f6m\u00fcrge alanlar\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kaybetmesine ra\u011fmen, bug\u00fcn halen tamam\u0131n\u0131n y\u00f6netiminde do\u011frudan olmasa da \u00f6nemli oranda s\u00f6z sahibidir. Bu \u00fclkelerden \u00e7ekilmeden \u00f6nce, b\u00fct\u00fcn bu \u00fclkelerin resmi dili Frans\u0131zca olmu\u015f, iktidar Frans\u0131z k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc benimsemi\u015f ve Fransa\u2019ya tabi insanlara b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00fclkeler do\u011fal olarak, ekonomik a\u00e7\u0131dan da Fransa\u2019ya ba\u011f\u0131ml\u0131 kalm\u0131\u015flard\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde buFrankofon (Frans\u0131zca konu\u015fan \u00fclkeler anlam\u0131nda kullan\u0131lan bir s\u00f6zc\u00fck) \u00fclkelerin teknolojik ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6nemli oranda Fransa kar\u015f\u0131lamakta din, dil, e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr bak\u0131m\u0131ndan ise \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131na model \u00fclke olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n
Peki, Madagaskar da durum nedir;<\/p>\n
\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan sonra, Madagaskarl\u0131lar ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k i\u00e7in \u00e7etin m\u00fccadeleye giri\u015firler. 1947\u2019de ayaklanma ba\u015flar, k\u0131sa bir m\u00fcdahaleden sonra isyan 90.000 ki\u015finin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ile kanl\u0131 bir \u015fekilde bast\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Madagaskar, 26 Haziran 1960\u2019ta ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eder. 10 y\u0131ll\u0131k \u015fekli bir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan sonra hala \u00fclkede 50000 Frans\u0131z askeri bulunuyordu. Yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi, ihracat\u0131n d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fc, ticari de\u011fere sahip bitkilerin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 Frans\u0131z ithalat-ihracat \u015firketlerinin elinde idi. Kurak ve fakir olan g\u00fcneyde 1972 ba\u015flar\u0131nda, 100.000 \u00f6\u011frenci, yabanc\u0131 ekonomik hakimiyete son verilmesi i\u00e7in boykot yaparlar. Boykot bast\u0131r\u0131l\u0131r fakat May\u0131s 1972\u2019de ba\u015f\u015fehirde yeni karga\u015fal\u0131klar ba\u015f g\u00f6sterir ve h\u00fckumet iktidar\u0131 ordu komutan\u0131na devreder. 1972-1975 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ge\u00e7ici bir h\u00fckumet ile y\u00f6netilen Madagaskar, 30 Aral\u0131k 1975\u2019te Demokratik Madagaskar Cumhuriyeti\u2019ni ilan eder ve geni\u015f bir devletle\u015ftirme politikas\u0131 ba\u015flat\u0131l\u0131r. \u00d6nce Frans\u0131z askerleri \u00fclkeden \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131r. H\u00fckumet, devletle\u015ftirme politikas\u0131 ile, Frans\u0131z iktisadi kurulu\u015flar\u0131n\u0131n kontrol\u00fc alt\u0131nda olan sanayinin %35\u2019ini, ihracat\u0131n %78\u2019ini, ithalat\u0131n %60\u2019\u0131n\u0131, bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve sigortac\u0131l\u0131\u011f\u0131n tamam\u0131n\u0131 devletle\u015ftirir.<\/p>\n
Bu tarihten itibaren Fransa ve Avrupa \u00fclkeleri, Madagaskar\u2019a b\u00fct\u00fcn yard\u0131mlar\u0131 birden keser her t\u00fcrl\u00fc ambargo politikas\u0131 uygular. Kaynaklar\u0131n\u0131 verimli \u015fekilde i\u015fletemeyen \u00fclke b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131kmaza girer ve ekonomik ve sosyal alanda s\u0131k\u0131nt\u0131lar ba\u015flar.<\/p>\n
1991 senesi ba\u015flar\u0131nda ba\u015flayan i\u00e7 kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar y\u00fcz\u00fcnden ola\u011fan\u00fcst\u00fc durum ilan edilir ve bir s\u00fcre sonra sosyalistlerin kurdu\u011fu h\u00fckumet istifa eder, meclis ve Y\u00fcksek Devrim Konseyi feshedilerek, Frans\u0131zlar\u0131n destekledi\u011fi Y\u00fcksek Devlet Organ\u0131 kurulu taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclmeye ba\u015flar. Bug\u00fcn toparlanma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcmekte ancak Frans\u0131z emperyalizmin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda sonuca ula\u015fmakta zorlanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Madagaskar halk\u0131n\u0131n, %50 si okur yazar ve n\u00fcfusun %85 i k\u0131rsal kesimde ya\u015far. \u015eehirlerin d\u0131\u015f\u0131nda bir\u00e7ok yerle\u015fim yerinde ula\u015f\u0131m ciddi sorun, elektrik ve su yok, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k herkes kendi ba\u015f\u0131n\u0131n \u00e7aresine bak\u0131yor.\u00a0 B\u00f6yle olunca insanca ya\u015fam startlar\u0131nda ciddi s\u0131k\u0131nt\u0131lar g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6zellikle \u00e7o\u011funlu\u011fun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u0131rsal kesimde \u00fc\u00e7e \u00fc\u00e7 metre boyutunda kul\u00fcbeler ve i\u00e7inde sadece yerde bir yatak.\u00a0 B\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar d\u0131\u015far\u0131da… Afrika standartlar\u0131nda bir ya\u015fam.<\/p>\n
Kahve, vanilya, kabuklu deniz \u00fcr\u00fcnleri, kakao ve petrol \u00fcr\u00fcnleri adan\u0131n ba\u015fl\u0131ca ihracat \u00fcr\u00fcnleri. Madagaskar d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck vanilya \u00fcreticisi.<\/p>\n
Sadece do\u011fan\u0131n rengi, sesi ve canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 size heyecan veriyorsa, bozulmam\u0131\u015f denizi, orman\u0131 ya\u015famak ve burada ya\u015fayan binlerce \u00e7e\u015fit bitki ve hayvan sizin i\u00e7in \u00f6nemliyse buras\u0131 do\u011fru yer.<\/p>\n
S\u00f6m\u00fcrgecilik ve Madagaskar\u2019\u0131n k\u0131sa hikayesi ..<\/p>\n
Sabah erken buradan ayr\u0131l\u0131yoruz.<\/p>\n
<\/p>\n
Sevgilerimle<\/p>\n
Hayrettin Ka\u011fn\u0131c\u0131<\/p>\n
www.hayrettnkagnici.com<\/p>\n
Haziran 2018<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Madagaskar, G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n do\u011fusunda, Hint Okyanusu\u2019nda, 587.000 km\u00b2 y\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ve 25 milyon n\u00fcfusu olan d\u00fcnyan\u0131n 4. b\u00fcy\u00fck adas\u0131. Madagaskar da ya\u015fam ilk olarak 430 y\u0131l\u0131nda Borneo \u00fczerinden gelip yerle\u015fen Andacakorea\u2019lar, sonralar\u0131 Tanzanya, Mozambik gibi di\u011fer yerlerden gelen insanlar buraya yerle\u015fmi\u015f ve sonunda 1774 y\u0131l\u0131nda Avrupal\u0131 korsan ve t\u00fcccarlar buray\u0131 ke\u015ffederek lojistik merkez haline getirmi\u015fler. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10861,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-10961","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gezi-notlari"],"yoast_head":"\n