KUZEY YUNAN\u0130STAN<\/p>\n
Yunanistan’a karayolu ile girince farkl\u0131 bir \u00fclkeye geldi\u011finizi anlam\u0131yorsunuz. G\u00fcm\u00fclcine\u2019de camiler, saat kulesi gibi tarihi eserleri g\u00f6r\u00fcp, Kavala\u2019ya kadar geldik. Detaylar k\u0131sm\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f yolculu\u011funa b\u0131rak\u0131p hafif bir \u00e7ar\u015f\u0131 turu att\u0131ktan sonra Drama\u2019ya ula\u015ft\u0131k. \u201dDrama K\u00f6pr\u00fcs\u00fc bre Hasan, dard\u0131r ge\u00e7ilmez\u201c diye ba\u015flayan, \u00e7ok bilinen Balkan t\u00fcrk\u00fcs\u00fcndeki o k\u00f6pr\u00fcy\u00fc merak ettik, \u201cBakal\u0131m nas\u0131lm\u0131\u015f\u201d diye\u2026 Arad\u0131k, ama k\u00f6pr\u00fc burada de\u011fil! Bir rivayete g\u00f6re \u015fehrin biraz d\u0131\u015f\u0131nda ama y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f; geriye de pek bir \u015fey kalmam\u0131\u015f… Olsun, biz de oradaki dar bir k\u00f6pr\u00fcden ge\u00e7ip, Ruhi Su’nun etkileyici sesinden o g\u00fczel t\u00fcrk\u00fcy\u00fc birka\u00e7 defa dinledik. Havas\u0131ndan m\u0131, suyundan m\u0131 bilmem ama damardan \u00e7ok etkilendik. Yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte, \u015fehrin i\u00e7me suyunu sa\u011flayan geni\u015f su kayna\u011f\u0131ndan so\u011fuk suyu i\u00e7ip Serez\u2019e kadar geldik. 1800\u2019l\u00fc y\u0131llarda Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun eyaleti olan Yunanistan\u2019day\u0131z. De\u011fi\u015fen bir \u015fey yok. T\u00fcrkiye\u2019de Ege k\u0131y\u0131lar\u0131nda geziyor gibiyiz her yerde T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fan insanlar; yabanc\u0131 yer de\u011fil, kom\u015fuya geldik. Sadece alfabe de\u011fi\u015fik.
\n
\nB\u00f6lgede Karamanl\u0131lar \u00e7o\u011funlukta: 11. Y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda Orta Anadolu\u2019ya gelen Uz ve Pe\u00e7enek T\u00fcrkleri, yo\u011fun olarak Karaman B\u00f6lgesine yerle\u015fmi\u015flerdir. Putperestlikten H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa ge\u00e7en ve ana dilleri T\u00fcrk\u00e7e olan bu kabile, o tarihten beri \u201cKaramanl\u0131lar\u201d diye an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Rumca bilmeyen ve sadece H\u0131ristiyan olduklar\u0131 i\u00e7in 1924 y\u0131l\u0131nda Lozan Antla\u015fmas\u0131 ile Yunanistan\u2019a g\u00f6nderilen Karamanl\u0131lar, burada halen T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fup, geleneklerini korumu\u015flar. Yunan alfabesi ile T\u00fcrk\u00e7e olarak yaz\u0131yor ve halen T\u00fcrk\u00e7e isimler kullan\u0131yorlar\u2026 Yani yaz\u0131, Yunan alfabesiyle ama T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131lm\u0131\u015f. Yunanl\u0131 okuyor, anlam\u0131yor; T\u00fcrk okumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, okuyam\u0131yor. Burada g\u00fcndemde olan \u00f6nemli konular biri de: M\u00fcbadelede buraya gelmek zorunda kalan insanlar ve bunlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131n tersine tekrar g\u00f6\u00e7leri\u2026 Ge\u00e7mi\u015fte yap\u0131lan bu anla\u015fma ne kadar do\u011fru olmu\u015f acaba? Neyse, yaray\u0131 de\u015fmeyelim \u2026 Yola devam\u2026<\/p>\n
Geceyi Serez\u2019de ge\u00e7irdik. Bayram sabah\u0131, heyecan i\u00e7inde bayramla\u015f\u0131p \u00f6p\u00fc\u015ft\u00fckten sonra \u015fehir turu ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Buras\u0131 Osmanl\u0131\u2019n\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck \u015fehri\u2026 Zincirli Cami, \u00e7e\u015fmeler, bedesten gibi tarih kokan yerler\u2026 Bedesten, ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemlerde \u00f6nemli ticaretlerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerdir. Kervanlar\u0131n u\u011frak yeri, esas al\u0131\u015fveri\u015f buralarda d\u00f6n\u00fcyor. Asl\u0131, Fars\u00e7a \u201cBazastan\u201d olup, zamanla bedesten olarak dilimize yerle\u015fmi\u015f; bez, kuma\u015f sat\u0131lan yer anlam\u0131ndad\u0131r. Eski d\u00f6nemlerde kuma\u015f en \u00f6nemli ticari mallardan biriydi. B\u00fct\u00fcn k\u0131ymetli mallar burada bulunurdu. Bu nedenle bedesten olarak in\u015fa edilen yap\u0131lar, kal\u0131n duvarl\u0131 en sa\u011flam g\u00fcvenli yap\u0131lard\u0131r. Serez\u2019deki en \u00f6nemli konulardan biri de \u015eeyh Bedrettin\u2019dir. Kendisi 15. Y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nde (Bilg. 1420\u2019li y\u0131llarda Osmanl\u0131 Beylik de\u011fil, devletti) da kazaskerlik ( Bug\u00fcnk\u00fc Yarg\u0131tay Ba\u015fkan\u0131 ) g\u00f6revlerinde bulunmu\u015f ve bug\u00fcnk\u00fc \u00e7a\u011fda\u015f sosyalizme benzer uygulamalar\u0131 benimsemi\u015f M\u00fcsl\u00fcman filozof kimli\u011fi olan de\u011ferli bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. \u201c\u015eeyh Bedrettin Destan\u0131\u201d olarak bilinen yaz\u0131tta ortak payla\u015f\u0131mdan yana oldu\u011funu \u201cYarin yana\u011f\u0131ndan ba\u015fka her \u015fey m\u00fc\u015fterek olabilir\u201c s\u00f6zleri ile a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eeyh Bedrettin isyan\u0131 diye bilinen, dini ve siyasi ayaklanmada Musa \u00c7elebi\u2019ye verdi\u011fi destek nedeni ile 1420 y\u0131l\u0131nda Serez de as\u0131larak \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Serez\u2019i dola\u015f\u0131yoruz. Koca \u00e7\u0131nar\u0131n tam aln\u0131nda kocaman bir yaz\u0131 Osmanl\u0131\u2019n\u0131n idam etti\u011fi insanlardan bahsediyor. Geli\u015ftirilmek istenen dostluk b\u00f6yle mi olur! Yeni nesillere mesaj bu mudur! Bar\u0131\u015f tohumlar\u0131 b\u00f6yle mi at\u0131l\u0131r!<\/p>\n
Sabah erkenden, Serez\u2019den Yenice Vardar Ovas\u0131\u2019na, sonra Karaferya\u2019da \u00c7ifte Hamam, Cuma Camii, Medrese Camii ziyaretleri sonras\u0131, Selanik’e do\u011fru yola devam ediyoruz. Vergina B\u00f6lgesinde A\u0131ga\u0131 T\u00fcm\u00fcl\u00fcslerine geldik. 1977 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan kaz\u0131lar sonucu baz\u0131 mezarlara rastlanm\u0131\u015f ve yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucu bunlar\u0131n, B\u00fcy\u00fck \u0130skender\u2019in (Megas Aleksandros) babas\u0131 II. Filip, o\u011flu IV. Alexander ve e\u015flerine ait oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f. Bir\u00e7ok ki\u015fisel malzemelerin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7ok de\u011ferli e\u015fyalar da bulunan bu mezarlar, m\u00fcze haline getirilmi\u015f. Unesco D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde olan mezarlar ve e\u015fyalar, ger\u00e7ekten muhte\u015fem; mutlaka g\u00f6r\u00fclmesi gereken yerlerden\u2026 Yol \u00fczerindeki ayazmalar, kiliseler, tarihi eserleri atlamadan ziyaret ediyoruz. Hafif bir yemek molas\u0131ndan sonra u\u011frad\u0131\u011f\u0131m\u0131z en \u00f6nemli yerlerden biri: Unesco D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde olan Meteora Manast\u0131rlar\u0131\u2026 Bunlar, 10. Y\u00fczy\u0131lda yap\u0131m\u0131 ba\u015flayan Selanik\u2019teki ilk H\u0131ristiyan kiliseleri ve Bizans yap\u0131lar\u0131d\u0131r. Son derece dik ve y\u00fcksek kayalar\u0131n tepesine kurulmu\u015f.. Oralara t\u0131rmanmak bile \u00e7ok zor gibi. O kadar malzeme nas\u0131l ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f y\u00fczlerce y\u0131l \u00f6nce, y\u00fczlerce metre y\u00fcksekli\u011fe, anlamak zor. B\u00f6yle bir manast\u0131r\u0131n yap\u0131m\u0131 herhalde y\u00fczlerce y\u0131l s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Biz, ara\u00e7lar ile m\u00fcmk\u00fcn olan en yak\u0131n yere kadar geldikten sonra, y\u00fczlerce basamakla bir vadiye inip, tekrar y\u00fczlerce basamak ile manast\u0131ra t\u0131rmand\u0131k… Elbette kolay olmad\u0131. Bu zorlanman\u0131n bir g\u00fcn inan\u00e7 kat\u0131nda de\u011fer bulaca\u011f\u0131 inanc\u0131nday\u0131m.. H\u0131ristiyanl\u0131k gibi Budizm gibi baz\u0131 din ve inan\u00e7lar mabetlerini ula\u015f\u0131lmas\u0131 zor olan y\u00fcksek yerlere yapm\u0131\u015flard\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar, Yahudiler ise mabet yap\u0131m\u0131 i\u00e7in cemaatin daha rahat ula\u015faca\u011f\u0131 yerleri tercih etmi\u015fler. Bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 olmal\u0131, temel mant\u0131k nedir, bilemedim\u2026<\/p>\n
Selanik metropolisini, (Ortadoks H\u0131ristiyanl\u0131kta metropolis, metropolit denen din\u00ee liderin sorumlu oldu\u011fu b\u00f6lge) yani buradaki en b\u00fcy\u00fck kiliseyi ziyaret ettikten sonra, do\u011fru otele… Bu ak\u015fam \u00f6nemli, Yunanl\u0131 kom\u015fular\u0131m\u0131z geceleri neler yapar, nas\u0131l e\u011flenirler diye merak ediyoruz. Biz de gecelere akal\u0131m dedik, gittik bir tavernaya… \u00c7o\u011funlu\u011fu T\u00fcrk hem\u015ferilerimiz, \u00e7ok g\u00fczel e\u011fleniyorlar do\u011frusu… Baz\u0131 arkada\u015flar\u0131m\u0131z konferans dinler gibi, masadan kalkmad\u0131. Baz\u0131lar\u0131 ise gecenin mana ve ehemmiyetinin fark\u0131na vard\u0131lar.<\/p>\n
***<\/p>\n
Bug\u00fcn hava hafif ya\u011fmurlu, mademki \u00f6yle, biz de Selanik’i y\u00fcr\u00fcyerek dola\u015fal\u0131m dedik. Yar\u0131m g\u00fcnden fazla buraday\u0131z. Osmanl\u0131’ya devam, \u00e7evremizde han, hamam, k\u00fclliye ziyaretleri tamam. Bir kahve molas\u0131ndan sonra, \u00e7evredeki baz\u0131 eserler ile birlikte Unesco D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde bulunan Ayasofya\u2019ya geldik. Ger\u00e7ekten \u00e7ok g\u00fczel ve tarih i\u00e7in \u00f6nemli. Buraya ait b\u00fct\u00fcn detaylar ve tarih hepsi anlat\u0131ld\u0131. Tabii bir k\u0131sm\u0131 ak\u0131lda bir k\u0131sm\u0131 havada kald\u0131…<\/p>\n
Sonunda en \u00f6nemli yere geldik: Atat\u00fcrk’\u00fcn do\u011fdu\u011fu ev. Daha \u00f6nce geldi\u011fimde i\u00e7inde e\u015fyalar vard\u0131, \u015fimdi hepsi gitmi\u015f. En yetkiliye sorduk, cevap: \u201cOnlar T\u00fcrkiye’den gelmi\u015fti zaten, Ata’n\u0131n e\u015fyalar\u0131 de\u011fildi, iade edildi.\u201c Do\u011fru oldu\u011funa inanmak istiyorum. \u015eimdi duvarlar, Atat\u00fcrk’\u00fcn resimleri, an\u0131lar\u0131, slayt g\u00f6sterileri… Eski hali bence daha etkileyiciydi. Yine de orada etkilenmemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ger\u00e7ek bir duygu yo\u011funlu\u011fu: yapt\u0131klar\u0131n\u0131n de\u011ferinin, halen anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n mahcubiyetini ta\u015f\u0131yorum. 100 y\u0131l \u00f6teye ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n bizler, \u015fimdi geri gelmekteyiz. Utanc\u0131m\u0131z \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ATAM. Hi\u00e7bir zaman umudumuzu yitirmedik,\u201dMamur ve m\u00fcreffeh T\u00fcrkiye\u201d yolundaki gecikmemizi mutlaka telafi edece\u011fiz<\/p>\n
Kavala’ya do\u011fru yola \u00e7\u0131k\u0131yoruz, yolumuz uzun. Yolda Anfipolis \u015fehrinde b\u00fcy\u00fck aslan heykelinden sonra, bir m\u00fcze g\u00f6rd\u00fck ama kapal\u0131. Uzun u\u011fra\u015flar sonucu bize \u00f6zel a\u00e7t\u0131rd\u0131k, gezdik. M.\u00d6. 500\u2019den kalma, \u00e7ok de\u011ferli eserler var. Adamlar o tarihlerde \u00e7ok ciddi oymal\u0131-kakmal\u0131 i\u015fler, \u00f6nemli eserler yapm\u0131\u015flar. O tarihte hangi el aleti ile bu i\u015fleri yapm\u0131\u015flar; bu i\u015flemeleri yapan tak\u0131mlar\u0131, aletleri hangi y\u00f6ntem ile nas\u0131l yapm\u0131\u015flar, anlamas\u0131 zor gibi… \u00c7ok \u00f6nemli eserler oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hat\u0131rlarsan\u0131z, T\u00fcrkiye’de G\u00f6bekli Tepe\u2019de bulunan eseler de bilinen tarihi de\u011fi\u015ftirmi\u015fti.<\/p>\n
Geldik Kavala’ya… Tipik sahil \u015fehri, \u00e7ok g\u00fczel. \u00d6nce t\u0131rmand\u0131k kaleye do\u011fru, yolda Kavalal\u0131 Mehmet Ali Pa\u015fa\u2019n\u0131n evini, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yeri ziyaret ettik. Bak\u0131ms\u0131z, kendi halinde, derdini anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor gibi.. Hafif bir tarih hat\u0131rlatmas\u0131 ile sayg\u0131yla and\u0131k. Pargal\u0131 \u0130brahim Pa\u015fa Camii ve Kanuni d\u00f6neminden kalma su kemerlerinden sonra dik yoku\u015ftan t\u0131rmanarak kaleye gelebildik. Kavala’ya tepeden bakt\u0131k, ne g\u00fczel \u015fehir… Ak\u015fam g\u00fczel bal\u0131k sofras\u0131, keyifli kahve sohbeti ile g\u00fcn \u00e7abuk bitti. Neredeyse \u00e7o\u011funluk T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fuyor, kula\u011f\u0131n\u0131za her yerde T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fanlar tak\u0131l\u0131yor. Yerli olan da var, turist olarak gelende… Kulak misafiri olursan\u0131z memleket haberleri al\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n
Burada ekonomik kriz kendini ciddi hissettirmi\u015f; yol boyu kapanm\u0131\u015f y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f fabrikalar, terk edilmi\u015f i\u015f yerleri var. Sanayide ve tar\u0131mda s\u0131k\u0131nt\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belli oluyor.<\/p>\n
Yunanistan\u2019da T\u00fcrk cemaat, halen m\u00fcft\u00fcl\u00fckler ile idare ediliyor. Evlenme-bo\u015fanma gibi sosyal konular, ticari bor\u00e7-alacak gibi davalar halen; Osmanl\u0131\u2019daki \u201cKad\u0131 sistemi\u201d gibi M\u00fcft\u00fcn\u00fcn verece\u011fi kararla sonu\u00e7lan\u0131yor. H\u0131ristiyan cemaat i\u00e7in de durum farkl\u0131 de\u011fil… Baz\u0131lar\u0131 dakad\u0131nlar\u0131n giremedi\u011fi, sadece ke\u015fi\u015flerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 manast\u0131rlar ki bunlar ula\u015f\u0131lmas\u0131 \u00e7ok zor olan yerlerde in\u015fa edilmi\u015f, kendi i\u00e7inde yarg\u0131lama sistemi olan, kapal\u0131 toplum olarak kom\u00fcn hayat\u0131 ya\u015fayan din adamlar\u0131\u2026Avrupa Birli\u011fi\u2019nin \u00f6nemli \u00fcyesi ama dini de\u011ferler ile y\u00f6netilen topluluklar\u2026 Ne denir, bilemedim do\u011frusu\u2026<\/p>\n
Yunanistan\u2019a gitmek denince, akl\u0131m\u0131za deniz, bal\u0131k, e\u011flence gelir. Burada ger\u00e7ekten derin bir tarih ve mitoloji var. 500 y\u0131ll\u0131k Osmanl\u0131 yerle\u015fim yerleri, Mimar Sinan eserleri, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n kokusu, dokusu a\u00e7\u0131k\u00e7a belli oluyor. Restorasyon ad\u0131 alt\u0131nda yok edilmek istenen eserler, minaresi y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f camiler. silinmek istenen tarih izleri… \u0130nsanlar\u0131n ac\u0131 tatl\u0131 hikayeleri; k\u0131saca \u015fiirlere, t\u00fcrk\u00fclere, efsanelere konu olan kom\u015fu Yunanistan\u2019la fark\u0131m\u0131z yok gibi\u2026<\/p>\n
Bu gezi ile ilgili foto\u011fraflara;
\nhttp:\/\/hayrettin.smugmug.com\/Travel\/Yunanistan\/45271414_r2ndDM#!i=3646852599&k=Kbqwpdh sitesinden ula\u015fabilirsiniz<\/p>\n
Sevgilerimle<\/p>\n
Hayrettin Ka\u011fn\u0131c\u0131<\/p>\n
www.hayrettinkagnici.com<\/p>\n
Ekim 2014<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
KUZEY YUNAN\u0130STAN Yunanistan’a karayolu ile girince farkl\u0131 bir \u00fclkeye geldi\u011finizi anlam\u0131yorsunuz. G\u00fcm\u00fclcine\u2019de camiler, saat kulesi gibi tarihi eserleri g\u00f6r\u00fcp, Kavala\u2019ya kadar geldik. Detaylar k\u0131sm\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f yolculu\u011funa b\u0131rak\u0131p hafif bir \u00e7ar\u015f\u0131 turu att\u0131ktan sonra Drama\u2019ya ula\u015ft\u0131k. \u201dDrama K\u00f6pr\u00fcs\u00fc bre Hasan, dard\u0131r ge\u00e7ilmez\u201c diye ba\u015flayan, \u00e7ok bilinen Balkan t\u00fcrk\u00fcs\u00fcndeki o k\u00f6pr\u00fcy\u00fc merak ettik, \u201cBakal\u0131m nas\u0131lm\u0131\u015f\u201d diye\u2026 Arad\u0131k, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":821,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-168","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gezi-notlari"],"yoast_head":"\n